Dawkowanie i sposób podawania
Olej z oliwek

Dawkowanie i sposób podawania oleju z oliwek

Olej z oliwek, jako składnik emulsji do infuzji stosowanych w żywieniu pozajelitowym, jest istotnym źródłem energii oraz kwasów tłuszczowych. Dawkowanie musi być dostosowane indywidualnie, zależnie od stanu klinicznego pacjenta, masy ciała oraz możliwości metabolicznych ¹. Kluczowe jest uwzględnienie metabolizmu, zdolności eliminacji tłuszczów oraz całkowitego zapotrzebowania energetycznego pacjenta podczas ustalania dawki oleju z oliwek i innych lipidów w żywieniu pozajelitowym ².

Dawkowanie u pacjentów dorosłych

Dawkowanie emulsji zawierających olej z oliwek u dorosłych pacjentów zależy od indywidualnego zapotrzebowania energetycznego i stanu klinicznego. Standardowo podaje się od 1,0 do 2,0 g tłuszczów/kg masy ciała na dobę ³. W przypadku produktów zawierających olej z oliwek w mieszaninie z innymi lipidami (olej sojowy, MCT, olej rybi), całkowite zapotrzebowanie dobowe na tłuszcze wynosi zazwyczaj od 0,5 do 1,5 g/kg masy ciała na dobę, w zależności od stanu klinicznego pacjenta ⁴.

Dla różnych produktów zawierających olej z oliwek obowiązują indywidualne rekomendacje dawkowania:

ClinOleic 20%

W przypadku ClinOleic 20%, dawka dla dorosłych pacjentów wynosi od 1 do maksymalnie 2 g tłuszczów/kg masy ciała na dobę ⁵. Objętościowo przekłada się to na 5 do 10 ml/kg masy ciała na dobę, co przy masie 70 kg oznacza od 350 do 700 ml ClinOleic 20% na dobę ⁶.

Produkty z rodziny SmofKabiven

W przypadku produktów SmofKabiven, zawierających olej z oliwek jako część emulsji tłuszczowej (mieszanina oleju z oliwek, oleju sojowego, MCT i oleju rybnego), dawkowanie zależy od całkowitego zapotrzebowania na składniki odżywcze. Zalecana dawka dla dorosłych pacjentów wynosi zazwyczaj od 13 do 31 ml produktu/kg masy ciała/dobę, co przekłada się na około 0,7-1,3 g tłuszczów/kg masy ciała/dobę ⁷⁸.

Produkty z rodziny Olimel

W produktach Olimel, olej z oliwek stanowi część emulsji tłuszczowej (mieszanina oczyszczonego oleju z oliwek i oleju sojowego). Dawkowanie dla dorosłych pacjentów zależy od konkretnego produktu. Na przykład, w przypadku Olimel N5E maksymalna dawka dobowa wynosi 40 ml/kg masy ciała, co odpowiada 1,6 g tłuszczów/kg masy ciała/dobę ⁹.

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Dawkowanie u dzieci wymaga szczególnej uwagi i musi być dostosowane do wieku, masy ciała oraz stanu klinicznego. Dawkowanie powinno być regularnie weryfikowane, ponieważ zapotrzebowanie dzieci na składniki odżywcze zmienia się znacznie bardziej niż u dorosłych ¹⁰.

Dzieci w wieku 2-11 lat

Dla dzieci w wieku 2-11 lat dawkowanie tłuszczów, w tym oleju z oliwek, wynosi zazwyczaj od 0,5 do 3 g/kg masy ciała/dobę ¹¹¹². W większości produktów wielokomorowych maksymalna zalecana dawka dla tej grupy wiekowej wynosi około 35-40 ml/kg masy ciała/dobę, co odpowiada około 1,3-1,4 g tłuszczów/kg masy ciała/dobę ¹³.

Młodzież w wieku 12-18 lat

U młodzieży (12-18 lat) dawkowanie tłuszczów, w tym oleju z oliwek, wynosi zazwyczaj od 0,5 do 2 g/kg masy ciała/dobę (do 3 g/kg masy ciała/dobę w szczególnych przypadkach) ¹⁴¹⁵. W większości przypadków dawkowanie może być podobne jak u dorosłych pacjentów ¹⁶.

Noworodki i niemowlęta

W przypadku noworodków i niemowląt dawkowanie musi być szczególnie ostrożne. Dawka początkowa powinna wynosić 0,5-1,0 g tłuszczu/kg masy ciała/dobę, następnie może być stopniowo zwiększana do maksymalnie 3,0 g tłuszczu/kg masy ciała/dobę ¹⁷.

Dla wcześniaków i noworodków z małą masą urodzeniową początkowa dawka dobowa ClinOleic 20% powinna wynosić od 0,5 do 1,0 g tłuszczów/kg masy ciała i może być zwiększana o 0,5-1,0 g tłuszczów/kg masy ciała co 24 godziny, do maksymalnej dawki dobowej 2,0 g tłuszczów/kg masy ciała ¹⁸.

Maksymalna szybkość infuzji

Prawidłowa szybkość infuzji preparatów zawierających olej z oliwek jest kluczowa dla bezpieczeństwa i tolerancji terapii. Maksymalna szybkość infuzji tłuszczów, w tym oleju z oliwek, nie powinna przekraczać 0,15 g/kg masy ciała/godzinę ¹⁹²⁰.

W przypadku ClinOleic 20%, początkowa szybkość wlewu powinna być powolna – nie więcej niż 0,1 g tłuszczów/kg masy ciała/minutę przez pierwsze 10 minut, a następnie stopniowo zwiększana do uzyskania wymaganej szybkości po około 30 minutach ²¹.

Dla emulsji wieloskładnikowych (takich jak produkty z rodziny SmofKabiven czy Olimel) stosuje się ograniczenia szybkości infuzji dla wszystkich składników, gdzie maksymalna szybkość infuzji tłuszczów zazwyczaj wynosi 0,15 g/kg masy ciała/godzinę ²²²³.

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci z chorobliwą otyłością

U pacjentów z chorobliwą otyłością dawkę należy obliczać na podstawie idealnej masy ciała (IBW), a nie faktycznej masy ciała ²⁴²⁵.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawkę należy indywidualnie dostosować w zależności od stanu klinicznego ²⁶.

W przypadku pacjentów poddawanych ciągłej terapii nerkozastępczej (CRRT), dawkowanie może być dostosowane. Na przykład, dla produktu Olimel N12E maksymalna dawka dobowa może wynosić 33 ml/kg masy ciała, co odpowiada 2,5 g aminokwasów/kg masy ciała, 2,4 g glukozy/kg masy ciała i 1,2 g lipidów/kg masy ciała ²⁷.

Śróddializacyjne żywienie pozajelitowe (IDPN)

W przypadku stosowania śróddializacyjnego żywienia pozajelitowego (IDPN), dawkowanie powinno opierać się na różnicy między spontanicznym przyjmowaniem a zalecanym spożyciem, z uwzględnieniem tolerancji metabolicznej pacjenta ²⁸.

Sposób podawania

Emulsje tłuszczowe zawierające olej z oliwek podawane są dożylnie jako infuzja. W zależności od osmolarności produktu oraz stanu pacjenta, infuzja może być podawana do żyły obwodowej lub centralnej ²⁹.

Produkty o wysokiej osmolarności (>800-900 mOsm/l) powinny być podawane wyłącznie do żyły centralnej ³⁰, natomiast produkty o niższej osmolarności mogą być podawane do żył obwodowych ³¹.

ClinOleic 20% może być podawany dożylnie przez żyłę centralną jako część kompletnej mieszaniny odżywczej lub przez żyłę obwodową w przypadku podawania samej emulsji tłuszczowej ³².

Zalecany czas trwania infuzji preparatów zawierających olej z oliwek wynosi zazwyczaj od 12 do 24 godzin ³³³⁴.

W przypadku stosowania u noworodków i dzieci poniżej 2 lat, roztwór (w workach i zestawach do podawania) należy chronić przed światłem do momentu zakończenia podawania ³⁵³⁶.

Tabela dawkowania oleju z oliwek w produktach żywienia pozajelitowego

Szczegółowe zasady stosowania emulsji zawierających olej z oliwek:

• Emulsje są wyłącznie do jednorazowego użycia ³⁷
• Po otwarciu zawartość worka należy niezwłocznie zużyć i nie przechowywać do następnej infuzji ³⁸
• Szybkość infuzji należy zwiększać stopniowo w pierwszej godzinie podawania ³⁹
• Przy kończeniu podawania należy stopniowo zmniejszać szybkość przepływu w ostatniej godzinie ⁴⁰
• W emulsjach do żywienia pozajelitowego zalecane jest stosowanie filtra końcowego ⁴¹
• Do podawania Numeta G13%E Preterm oraz Numeta G16%E zaleca się stosowanie filtra 1,2 mikrona ⁴²

Żywienie pozajelitowe zawierające olej z oliwek można prowadzić tak długo, jak wymaga tego stan kliniczny pacjenta ⁴³. W czasie długotrwałego podawania należy regularnie oceniać stosunek korzyści do ryzyka, szczególnie w celu zaplanowania przywrócenia żywienia doustnego i/lub dojelitowego ⁴⁴.