Interakcje
Olej z oliwek

Interakcje substancji olej z oliwek z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Olej z oliwek jest składnikiem wielu preparatów do żywienia pozajelitowego, występujący często w formie emulsji tłuszczowej. Jako składnik odżywczy podawany drogą dożylną może wchodzić w interakcje z innymi lekami oraz wpływać na wyniki badań laboratoryjnych. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis interakcji oleju z oliwek w preparatach farmaceutycznych.¹

Interakcje związane z zawartością witaminy K

Olej z oliwek, podobnie jak inne oleje roślinne (np. olej sojowy), zawiera naturalną witaminę K1. Ilość witaminy K1 w standardowych dawkach preparatów zawierających olej z oliwek jest jednak na tyle niska, że zwykle nie wpływa istotnie na działanie leków przeciwzakrzepowych z grupy pochodnych kumaryny (np. warfaryny).^{2 3 4}

Należy jednak zachować ostrożność u pacjentów otrzymujących jednocześnie leki przeciwzakrzepowe z grupy kumaryn, gdyż w oleju z oliwek i oleju sojowym znajduje się naturalna witamina K1, która potencjalnie może znosić przeciwzakrzepowe działanie kumaryny lub jej pochodnych.^{5 6}

Interakcje z badaniami laboratoryjnymi

Tłuszcze zawarte w emulsjach z olejem z oliwek mogą wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych, jeżeli próbki krwi zostały pobrane przed eliminacją tłuszczów z surowicy. Dotyczy to w szczególności następujących parametrów:^{7 8}

• Bilirubina
• Dehydrogenaza mleczanowa (LDH)
• Nasycenie tlenem
• Hemoglobina we krwi

^{9 10}

Tłuszcze są zazwyczaj eliminowane z krążenia po upływie 5-6 godzin od zakończenia infuzji. Z tego powodu zaleca się pobieranie próbek krwi do badań laboratoryjnych po tym czasie, aby uniknąć wpływu emulsji tłuszczowej na wyniki badań.¹¹

Interakcje związane z jednoczasowym podaniem z krwią

Ze względu na ryzyko wystąpienia pseudoaglutynacji, nie należy podawać preparatów zawierających emulsję tłuszczową z olejem z oliwek jednocześnie z krwią przez ten sam zestaw do infuzji. Dotyczy to wszystkich preparatów do żywienia pozajelitowego zawierających olej z oliwek.^{12 13}

Interakcje z ceftriaksonem

Nie wolno podawać ceftriaksonu jednocześnie z roztworami dożylnymi zawierającymi wapń, w tym z preparatami do żywienia pozajelitowego zawierającymi olej z oliwek i wapń, przez tę samą linię do infuzji (np. przez łącznik typu Y). Wynika to z ryzyka wytrącenia się osadów soli wapniowej ceftriaksonu.^{14 15}

Jeśli ta sama linia do infuzji jest wykorzystywana do kolejnego podania, pomiędzy wlewami linia musi zostać dokładnie przepłukana płynem wykazującym zgodność, na przykład roztworem soli fizjologicznej.^{16 17}

Interakcje z heparyną

Heparyna podawana w dawkach leczniczych powoduje przemijające uwalnianie lipazy lipoproteinowej do krążenia. Może to początkowo spowodować zwiększoną lipolizę osoczową, a w następstwie przejściowo zmniejszyć klirens triglicerydów.^{18 19}

Interakcje z lekami wpływającymi na gospodarkę potasową

Ze względu na zawartość potasu w wielu preparatach do żywienia pozajelitowego zawierających olej z oliwek, należy zachować szczególną ostrożność stosując je u pacjentów leczonych:^{20 21}

• Diuretykami oszczędzającymi potas (np. amiloryd, spironolakton, triamteren)
• Inhibitorami konwertazy angiotensyny (ACE)
• Antagonistami receptora angiotensyny II
• Lekami immunosupresyjnymi: takrolimus i cyklosporyna

Powyższe interakcje wynikają z ryzyka hiperkaliemii.²²

Interakcje z insuliną i innymi lekami wpływającymi na aktywność lipazy

Niektóre produkty lecznicze, jak insulina, mogą wpływać na aktywność lipazy w organizmie. Wydaje się jednak, że ten rodzaj interakcji ma jedynie ograniczone znaczenie kliniczne.^{23 24}

Interakcje z alkoholem

Nie przeprowadzono szczegółowych badań dotyczących bezpośrednich interakcji między preparatami zawierającymi olej z oliwek a alkoholem etylowym. Jednakże należy zwrócić uwagę na następujące kwestie:

Ogólne zalecenia dotyczące interakcji z alkoholem

Spożywanie alkoholu podczas żywienia pozajelitowego z użyciem preparatów zawierających olej z oliwek nie jest zalecane z kilku powodów:

• Alkohol etylowy może nasilać działanie leków sedatywnych często podawanych pacjentom otrzymującym żywienie pozajelitowe, co zwiększa ryzyko depresji ośrodkowego układu nerwowego
• Alkohol może dodatkowo obciążać wątrobę, która jest już zaangażowana w metabolizm składników odżywczych podawanych pozajelitowo, w tym emulsji tłuszczowych
• Alkohol etylowy dostarcza dodatkowej energii (7 kcal/g), co należy uwzględnić w bilansie energetycznym pacjenta

Wpływ alkoholu na metabolizm lipidów

Alkohol etylowy może wpływać na metabolizm lipidów, co teoretycznie mogłoby zaburzać metabolizm emulsji tłuszczowych zawierających olej z oliwek. Alkohol może:

• Zwiększać stężenie triglicerydów we krwi
• Zmniejszać aktywność lipazy lipoproteinowej, enzymu odpowiedzialnego za rozkład triglicerydów
• Zaburzać funkcję wątroby, co może wpływać na metabolizm lipidów

Z powyższych względów należy unikać spożywania alkoholu podczas terapii preparatami do żywienia pozajelitowego zawierającymi olej z oliwek.

Tabela interakcji oleju z oliwek z różnymi substancjami

Uwagi dotyczące zgodności farmaceutycznej

W przypadku większości preparatów zawierających olej z oliwek pełna informacja dotycząca zgodności z innymi lekami nie jest dostępna.²⁵ W wielu przypadkach nie przeprowadzano również badań dotyczących interakcji.^{26 27}

Z tego powodu podczas jednoczesnego stosowania innych leków z preparatami zawierającymi olej z oliwek należy zachować ostrożność i monitorować pacjenta pod kątem potencjalnych interakcji oraz działań niepożądanych.