płyn w jamie brzusznej
Płyn w jamie brzusznej (wodobrzusze, ascites) to patologiczne nagromadzenie płynu w przestrzeni między narządami wewnętrznymi a otrzewną. Jest to częsty objaw wielu schorzeń, z których najczęstszą przyczyną jest marskość wątroby (około 80% przypadków), a w dalszej kolejności nowotwory złośliwe, niewydolność serca, choroby zapalne oraz zakrzepica żyły wrotnej.
Diagnostyka płynu w jamie brzusznej obejmuje badanie przedmiotowe (wzdęcie brzucha, objaw chełbotania), badania obrazowe (USG, tomografia komputerowa) oraz paracentezę diagnostyczną z analizą pobranego płynu. W badaniu biochemicznym ocenia się gradient albumin surowica-płyn (SAAG), który pozwala różnicować przyczyny związane z nadciśnieniem wrotnym (SAAG ≥1,1 g/dl) od innych przyczyn (SAAG <1,1 g/dl).
Leczenie wodobrzusza zależy od jego etiologii i obejmuje ograniczenie podaży sodu, stosowanie diuretyków (głównie antagonistów aldosteronu i diuretyków pętlowych), paracentezę odbarczającą oraz w przypadkach opornych – rozważenie założenia zastawki otrzewnowo-żylnej lub przezszyjnego wewnątrzwątrobowego zespolenia wrotno-systemowego (TIPS). Wodobrzusze samoistne bakteryjne zapalenie otrzewnej (SBP) stanowi poważne powikłanie wymagające antybiotykoterapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół nadmiernej stymulacji jajników – Diagnostyka i diagnoza
Zespół nadmiernej stymulacji jajników (OHSS) jest poważnym powikłaniem terapii niepłodności, szczególnie w procedurach IVF, charakteryzującym się powiększeniem jajników (5-12 cm w łagodnej postaci) oraz obecnością wodobrzusza i wysięków opłucnowych. Diagnostyka opiera się na ocenie klinicznej (m.in. szybki przyrost masy ciała >1 kg/24h, ból brzucha, objawy odwodnienia), badaniach obrazowych (ultrasonografia przezpochwowa jako metoda pierwszego wyboru, RTG klatki piersiowej, echokardiografia, CTPA) oraz badaniach laboratoryjnych. Kluczowe parametry laboratoryjne to hematokryt (>45% wskazuje na ciężki, >55% na krytyczny OHSS), leukocytoza (>22 000/μL), hiponatremia (<135 mEq/L), kreatynina (>1,6 mg/dl w krytycznym OHSS), oraz poziomy estradiolu (>2500 pg/ml) i beta-hCG. Klasyfikacja OHSS obejmuje cztery stopnie ciężkości (łagodny, umiarkowany, ciężki, krytyczny) oraz podział na wczesny (do 7 dni po hCG) i późny (≥10 dni po hCG). Diagnostyka różnicowa powinna wykluczyć m.in. ciążę pozamaciczną, skręt jajnika, pęknięcie torbieli czy zapalenie wyrostka robaczkowego.
agonista dopaminy, agonista GnRH, antagonista GnRH, badanie echokardiograficzne, badanie przedmiotowe, badanie ultrasonograficzne, ciąża pozamaciczna, hiponatremia, hipoproteinemia, hormon anty-Müllerowski, klirens kreatyniny, kreatynina, morfologia krwi z rozmazem, nadmierna odpowiedź jajników, niewydolność nerek, pęknięcie torbieli jajnika, płyn w jamie brzusznej, płyn w opłucnej, skręt jajnika, torbiel pęcherzykowa, ultrasonografia przezpochwowa, wodobrzusze, wysięk osierdziowy, zapalenie wyrostka robaczkowego, zapłodnienie pozaustrojowe, zatorowość płucna, zespół nadmiernej stymulacji jajników, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół policystycznych jajników - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie niedokrwienne jelita grubego – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Zapalenie niedokrwienne jelita grubego (IC) to najczęstsza forma niedokrwienia jelit, wynikająca ze zmniejszonego przepływu krwi do okrężnicy, prowadząca do niedotlenienia i reakcji zapalnej. Najczęściej dotyczy osób powyżej 50. roku życia z czynnikami ryzyka takimi jak nadciśnienie tętnicze, choroby naczyniowe, przewlekła choroba nerek czy cukrzyca. Klinicznie manifestuje się nagłym bólem brzucha (87% przypadków), krwawieniem z odbytu (84%) oraz biegunką (57%). Diagnostyka opiera się na kolonoskopii z biopsją oraz badaniach obrazowych, w tym USG jamy brzusznej, które wykazuje pogrubienie ściany jelita >3 mm, segmentalne zajęcie >10 cm oraz zmniejszony przepływ dopplerowski. Leczenie zachowawcze obejmuje odpoczynek jelit, dożylne nawodnienie, antybiotykoterapię o szerokim spektrum, tlenoterapię i kontrolę bólu, z hospitalizacją i monitorowaniem parametrów życiowych. Wskazania do leczenia chirurgicznego dotyczą około 20% pacjentów i obejmują objawy otrzewnowe, masywne krwawienie, odma czy pogarszający się stan kliniczny, z wysokim wskaźnikiem śmiertelności do 60%.
amyloidoza, antybiotyk, antybiotyk o szerokim spektrum działania, choroba naczyniowa, dieta niskotłuszczowa, kolonoskopia, krwawienie z odbytnicy, kwasica, leukocytoza, megacolon, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nawrót choroby, niedokrwienie jelit, niedokrwienie prawej części okrężnicy, niedotlenienie tkanek, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nieswoista choroba zapalna jelit, niewydolność nerek, oliguria, perforacja jelita, perfuzja systemowa, perystaltyka jelit, płyn w jamie brzusznej, probiotyk, przewlekła choroba nerek, reakcja zapalna, sepsa, smolisty stolec, tkliwość brzucha, tlenoterapia, turgor skóry, zapalenie niedokrwienne jelita grubego, zapalenie otrzewnej, zgięcie śledzionowe, ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, zwężenie okrężnicy - Leksykon chorób i schorzeń
Zamknięcie jelit – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Zamknięcie jelit, w tym złośliwa niedrożność jelit (MBO), stanowi istotny czynnik pogarszający rokowanie pacjentów, zwłaszcza z rakiem jelita grubego, gdzie 3-letni wskaźnik przeżycia wynosi 48,3% (95% CI, 43,9-52,8) u pacjentów z niedrożnością w porównaniu do 54,9% (95% CI, 53,1-56,6) bez niej. Po dostosowaniu do innych zmiennych, niedrożność jelit wiąże się ze skorygowanym współczynnikiem ryzyka 1,22 (p=0,008) oraz 1,19-krotnie wyższym ryzykiem zgonu. Kluczowe czynniki prognostyczne obejmują m.in. chemioradioterapię (HR=0,29), leczenie zachowawcze (HR=3,81), stopień zaawansowania T4 wg AJCC (HR=8,64), liczbę erytrocytów (HR=0,53), czas protrombinowy (HR=1,45), poziom AST (HR=1,01) oraz obecność martwicy jelita (HR=5,62). Modele prognostyczne wykazują wysoką skuteczność w przewidywaniu przeżycia 30-, 90- i 180-dniowego (AUC odpowiednio 0,87, 0,94, 0,92), co umożliwia optymalizację strategii terapeutycznych.
aminotransferaza asparaginianowa, analiza krzywej decyzyjnej, chemioradioterapia, czas protrombinowy, interwencja chirurgiczna, laparotomia, leczenie zachowawcze, liczba czerwonych krwinek, martwica jelita, model prognostyczny, niedrożność jelit, niedrożność jelita cienkiego, niedrożność jelita grubego, nomogram, obturacyjna choroba płuc, odsetek neutrofili, płyn w jamie brzusznej, podrażnienie otrzewnej, poziom albuminy, rak jelita grubego, transfuzja krwi, wskaźnik przeżycia, zamknięcie jelit