steroidowe hormony płciowe
Steroidowe hormony płciowe to grupa związków chemicznych o strukturze steroidowej, które odgrywają kluczową rolę w rozwoju i funkcjonowaniu układu rozrodczego, a także w regulacji wielu procesów metabolicznych. Dzielą się na trzy główne grupy: androgeny (głównie testosteron), estrogeny (m.in. estradiol, estron, estriol) oraz progestyny (głównie progesteron).
Synteza steroidowych hormonów płciowych rozpoczyna się od cholesterolu i zachodzi głównie w gonadach (jądrach u mężczyzn, jajnikach u kobiet) oraz w nadnerczach. Kaskada przemian biochemicznych, w której uczestniczą liczne enzymy, prowadzi do powstania poszczególnych hormonów płciowych. Regulacja ich produkcji odbywa się na osi podwzgórze-przysadka-gonady poprzez hormony gonadotropowe (FSH i LH).
W praktyce klinicznej steroidowe hormony płciowe mają szerokie zastosowanie diagnostyczne i terapeutyczne. Oznaczenia ich stężeń wykorzystuje się w diagnostyce zaburzeń endokrynologicznych, niepłodności, przedwczesnego lub opóźnionego dojrzewania płciowego oraz w monitorowaniu terapii hormonalnej. Syntetyczne analogi tych hormonów są powszechnie stosowane w antykoncepcji hormonalnej, terapii zastępczej u kobiet w okresie menopauzalnym, leczeniu hipogonadyzmu oraz w terapii niektórych nowotworów hormonozależnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sylvie 20 20 mcg + 75 mcg
Lek Sylvie 20 zawiera 20 µg etynyloestradiolu i 75 µg gestodenu i jest złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym, którego stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentek z czynna lub przebyta żylna chorobą zakrzepowo-zatorową (VTE), w tym zakrzepicą żył głębokich i zatorowością płucną, oraz u osób z genetycznymi predyspozycjami do zakrzepicy (np. oporność na aktywowane białko C, niedobór antytrombiny III, białka C lub S). Przeciwwskazania obejmują także tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe (ATE), takie jak przebyty zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, przemijający napad niedokrwienny (TIA), a także migrenę z ogniskowymi objawami neurologicznymi. Dodatkowo, lek jest przeciwwskazany u pacjentek z ciężkimi chorobami wątroby, nowotworami hormonozależnymi, ciążą, zapaleniem trzustki z hipertriglicerydemią oraz przy jednoczesnym stosowaniu niektórych leków przeciwwirusowych na HCV (np. ombitaswir/parytaprewir/rytonawir + dazabuwir, glekaprewir/pibrentaswir, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir) ze względu na ryzyko wzrostu aktywności aminotransferaz.
afazja, antykoagulant toczniowy, ciężkie nadciśnienie tętnicze, cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, czynnik V Leiden, czynność wątroby, dławica piersiowa, długotrwałe unieruchomienie, dysfunkcja wątroby, dyslipoproteinemia, etynyloestradiol, gestoden, glekaprewir z pibrentaswirem, hiperhomocysteinemia, hipertriglicerydemia, hormonalny środek antykoncepcyjny, laktoza jednowodna, migrena z objawami ogniskowymi, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, nowotwór hormonozależny, nowotwór narządów płciowych, ombitaswir z parytaprewirem, oporność na aktywowane białko C, przeciwciała antyfosfolipidowe, przeciwciała antykardiolipinowe, przemijający napad niedokrwienny, sofosbuwir z welpataswirem, steroidowe hormony płciowe, tabletka drażowana, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, udar mózgu, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atywia 0,03 mg + 2 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne leku Atywia, zawierającego 0,03 mg etynyloestradiolu oraz 2 mg dienogestu, wykazały brak istotnych zagrożeń toksykologicznych przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. Standardowe testy toksyczności po podaniu wielokrotnym nie ujawniły negatywnego wpływu na funkcje fizjologiczne, parametry biochemiczne, hematologiczne ani zmiany histopatologiczne u zwierząt laboratoryjnych. Badania genotoksyczności, obejmujące test Amesa, test aberracji chromosomowych oraz test mikrojądrowy, nie wykazały potencjału mutagennego ani genotoksycznego. Ponadto, analiza potencjalnego działania rakotwórczego nie wskazała na szczególne ryzyko rozwoju nowotworów, choć należy uwzględnić możliwość nasilania wzrostu tkanek i nowotworów hormonozależnych, charakterystyczną dla steroidowych hormonów płciowych.
aberracje chromosomowe, działanie rakotwórcze, etynyloestradiol i dienogest, genotoksyczność, nowotwory hormonozależne, parametry biochemiczne i hematologiczne, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodka i płodu, steroidowe hormony płciowe, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, zmiany histopatologiczne