badanie cross-over

Badanie cross-over (badanie krzyżowe) to rodzaj eksperymentalnego schematu badawczego, w którym każdy uczestnik otrzymuje różne interwencje w różnych okresach czasu. Jest to metoda często stosowana w badaniach klinicznych, gdzie pacjenci pełnią funkcję własnych kontroli, co pozwala na zmniejszenie wpływu zmienności międzyosobniczej na wyniki.

W klasycznym badaniu cross-over z dwiema interwencjami, uczestnicy są losowo przydzielani do jednej z dwóch sekwencji: pierwsza grupa otrzymuje początkowo interwencję A, a następnie interwencję B, podczas gdy druga grupa zaczyna od interwencji B, a potem przechodzi na interwencję A. Między okresami aktywnego leczenia często stosowany jest okres wymywania (washout), aby wyeliminować efekty poprzedniego leczenia.

Badania cross-over mają kilka zalet, w tym zwiększoną moc statystyczną przy tej samej wielkości próby oraz możliwość oceny preferencji pacjentów dotyczących różnych terapii. Są jednak skuteczne tylko w przypadku chorób przewlekłych o stabilnym przebiegu, gdzie efekt leczenia jest odwracalny i nie występuje zjawisko przeniesienia (carry-over effect) między okresami leczenia.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl