kwas all-trans-retinowy

Kwas all-trans-retinowy (ATRA) to aktywna forma witaminy A o istotnym znaczeniu w medycynie, szczególnie w leczeniu ostrej białaczki promielocytowej (APL). Jest to związek z grupy retinoidów, który przyłącza się do receptorów jądrowych, regulując ekspresję genów związanych z różnicowaniem i proliferacją komórek.

W terapii APL kwas all-trans-retinowy indukuje różnicowanie niedojrzałych komórek białaczkowych w dojrzałe granulocyty, prowadząc do remisji choroby. Stosowany jest jako element terapii skojarzonej z trójtlenkiem arsenu lub chemioterapią. Wykazuje skuteczność u ponad 90% pacjentów z APL, znacząco poprawiając rokowanie w tej chorobie.

Kwas all-trans-retinowy znalazł również zastosowanie w dermatologii w leczeniu ciężkich postaci trądziku, łuszczycy oraz w terapii fotostarzenia skóry. Działa poprzez normalizację keratynizacji naskórka i regulację wydzielania sebum. W onkologii badany jest także pod kątem potencjalnego działania w innych nowotworach hematologicznych oraz guzach litych.

Podczas terapii ATRA mogą wystąpić działania niepożądane, w tym zespół różnicowania (dawniej zespół kwasu retinowego), który charakteryzuje się gorączką, dusznością, wysiękiem opłucnowym i wodobrzuszem. Inne efekty uboczne obejmują suchość skóry i błon śluzowych, bóle głowy oraz hepatotoksyczność. Lek jest przeciwwskazany w ciąży ze względu na silne działanie teratogenne.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl