Właściwości farmakokinetyczne
Acnatac (10 mg + 0,25 mg)/g

Właściwości farmakokinetyczne leku Acnatac

Lek Acnatac w postaci żelu o stężeniu (10 mg + 0,25 mg)/g zawiera dwie substancje czynne: klindamycynę (w postaci fosforanu klindamycyny) oraz tretynoinę. Właściwości farmakokinetyczne obu składników zostały dokładnie przebadane, zarówno w kontekście ich wchłaniania przez skórę, jak i procesów metabolicznych zachodzących w organizmie po podaniu miejscowym.¹

Wchłanianie ogólnoustrojowe

Badania farmakokinetyczne przeprowadzone metodą otwartej próby na grupie 12 pacjentów z trądzikiem o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego wykazały, że wchłanianie przez skórę tretynoiny zawartej w produkcie Acnatac jest minimalne. Pacjenci stosowali około 4 g żelu przez 14 kolejnych dni, co umożliwiło ocenę wchłaniania ogólnoustrojowego po wielokrotnym podaniu.²

Stężenia osoczowe tretynoiny

Wyniki badań farmakokinetycznych wykazały, że stężenie tretynoiny w osoczu utrzymywało się poniżej dolnej granicy kwantyfikacji (LLOQ; 1 ng/ml) u większości pacjentów (50% do 92% uczestników) w dowolnie wybranym punkcie czasowym po aplikacji preparatu. U pozostałych uczestników stężenia osoczowe tretynoiny były bardzo niskie, oscylując w zakresie od 1,0 do 1,6 ng/ml, czyli w pobliżu dolnej granicy kwantyfikacji.³

Metabolity tretynoiny

W badaniach określono również stężenia osoczowe głównych metabolitów tretynoiny. Stężenia kwasu 13-cis-retinowego wahały się w przedziale od 1,0 do 1,4 ng/ml, natomiast stężenia kwasu 4-oksy-13-cis-retinowego mieściły się w zakresie od 1,6 do 6,5 ng/ml. Wartości te wskazują na niewielkie wchłanianie ogólnoustrojowe tretynoiny po miejscowym zastosowaniu żelu Acnatac.⁴

Stężenia osoczowe klindamycyny

Analiza stężeń klindamycyny w osoczu pacjentów wykazała, że na ogół nie przekraczały one wartości 3,5 ng/ml. Wyjątek stanowił jeden uczestnik badania, u którego zaobserwowano stężenie dochodzące do 13,1 ng/ml. Wynik ten wskazuje na indywidualne różnice we wchłanianiu klindamycyny przez skórę, jednak ogólnie absorpcja ogólnoustrojowa pozostaje niska.⁵

Metabolizm i działanie tretynoiny

Tretynoina (kwas all-trans retinowy) występuje naturalnie w organizmie jako metabolit retinolu i w pewnym stopniu wykazuje działanie stymulujące wzrost, podobne do działania witaminy A. Dobrze kontrolowane badania kliniczne potwierdziły, że miejscowe zastosowanie tretynoiny nie prowadzi do zwiększenia stężenia kwasu all-trans retinowego (tretynoiny) w osoczu.⁶

Badania z wykorzystaniem tretynoiny znakowanej radioaktywnie wykazały, że po jednorazowym miejscowym podaniu, stężenie kwasu retinowego we krwi nie uległo zmianie w okresie od 2 do 48 godzin po aplikacji. Co istotne, zarówno jednorazowa dawka, jak i długotrwałe leczenie tretynoiną podawaną miejscowo nie wpływają na ogólnoustrojowy poziom retinoidów w organizmie, który pozostaje w zakresie naturalnych stężeń endogennych.⁷

Metabolizm i działanie klindamycyny

W przypadku klindamycyny, kluczowym procesem dla jej skuteczności przeciwdrobnoustrojowej jest aktywacja metaboliczna w skórze. Fosforan klindamycyny, zawarty w żelu Acnatac, jest przekształcany bezpośrednio w skórze przez enzymy fosfatazy, co prowadzi do powstania aktywnej postaci klindamycyny o znacznie silniejszym działaniu przeciwbakteryjnym. Ten proces transformacji metabolicznej jest głównym czynnikiem determinującym skuteczność przeciwdrobnoustrojową produktu w warstwach skóry po miejscowym zastosowaniu.⁸