szczepionka błonicza
Szczepionka błonicza to preparat stosowany w profilaktyce błonicy (dyfteryt), ciężkiej choroby zakaźnej wywoływanej przez bakterię Corynebacterium diphtheriae. Zawiera ona toksoid błoniczy (inaktywowaną toksynę błoniczą), który stymuluje układ odpornościowy do wytworzenia przeciwciał ochronnych bez wywoływania choroby.
W praktyce klinicznej szczepionka błonicza występuje najczęściej jako składnik szczepionek skojarzonych, takich jak DTP (błonica-tężec-krztusiec) lub DT (błonica-tężec). W Polsce szczepienie przeciw błonicy jest obowiązkowe i wchodzi w skład kalendarza szczepień ochronnych. Podstawowy schemat immunizacji obejmuje podanie kilku dawek w pierwszych latach życia, a następnie dawek przypominających w określonych odstępach czasu.
Skuteczność szczepionki błoniczej jest bardzo wysoka – sięga 95-98% po pełnym cyklu szczepień. Dzięki powszechnemu stosowaniu szczepień, błonica stała się chorobą rzadką w krajach rozwiniętych, jednak wciąż stanowi zagrożenie w regionach o niskim poziomie wyszczepienia populacji. Najczęstsze działania niepożądane po szczepieniu to łagodne reakcje miejscowe, takie jak zaczerwienienie i bolesność w miejscu wstrzyknięcia.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Wodorotlenek glinu – Przedawkowanie
Przedawkowanie wodorotlenku glinu, stosowanego zarówno jako substancja czynna w lekach zobojętniających kwas żołądkowy (np. Maalox) jak i jako adiuwant w szczepionkach, może manifestować się różnorodnymi objawami klinicznymi. Ostre przedawkowanie preparatów zawierających wodorotlenek glinu i magnezu objawia się głównie zaburzeniami ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak biegunka, ból brzucha oraz wymioty, natomiast przewlekłe stosowanie, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek, może prowadzić do zaburzeń równowagi elektrolitowej oraz hipermagnezemii. Wysokie dawki mogą również wywołać lub nasilić zaparcia i niedrożność jelit. W przypadku szczepionek, ryzyko przedawkowania jest minimalne ze względu na kontrolowane dawkowanie, jednak nadmierna immunizacja może skutkować reakcjami ogólnymi, w tym polineuropatią, spowodowaną kompleksami przeciwciało-antygen.
adiuwant szczepionkowy, biegunka, ból brzucha, dializa otrzewnowa, funkcja nerek, hemodializa, hipermagnezemia, lek zobojętniający kwas żołądkowy, niedociśnienie, niedrożność jelit, niewydolność nerek, odpowiedź immunologiczna, osłabienie mięśniowe, polineuropatia, szczepionka błonicza, szczepionka meningokokowa, szczepionka przeciwbłonicza, szczepionka tężcowa, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, wymioty, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zaburzenie rytmu serca, zaparcie - Leksykon leków
Skład i postać leku – D-Szczepionka błonicza adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego/0,5 ml; szczepionka 20-dawkowa, 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka błonicza adsorbowana dostępna jest w postaci zawiesiny do wstrzykiwań, konfekcjonowanej w fiolkach 20-dawkowych o objętości 10 ml (0,5 ml na dawkę). Każda dawka zawiera minimum 30 j.m. toksoidu błoniczego oraz do 0,7 mg uwodnionego wodorotlenku glinu jako adiuwantu. Substancje pomocnicze obejmują tiomersal jako konserwant, chlorek sodu zapewniający izotoniczność oraz wodę do wstrzykiwań. Szczepionka ma postać białej lub prawie białej zawiesiny, która przed podaniem wymaga dokładnego wstrząśnięcia w celu uzyskania jednorodnej konsystencji. Produkt przechowuje się w temperaturze 2°C–8°C, nie wolno go zamrażać, a okres ważności wynosi 2 lata. Po otwarciu fiolki szczepionkę należy zużyć w ciągu 24 godzin.
adiuwant, antygen, fiolka ze szkła typu I, izotoniczność, korek z gumy bromobutylowej, odpowiedź immunologiczna, opakowanie wielodawkowe, skażenie mikrobiologiczne, supernatant, szczepionka błonicza, szczepionka przeciwbłonicza, tiomersal, toksoid błoniczy, woda do wstrzykiwań, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Wodorotlenek glinu – Dawkowanie i sposób podawania
Wodorotlenek glinu jest stosowany jako składnik aktywny w lekach zobojętniających kwas żołądkowy oraz jako adiuwant w szczepionkach, gdzie zwiększa odpowiedź immunologiczną na antygen. W szczepionkach jego dawka jest precyzyjnie ustalona przez producenta i nie podlega modyfikacjom przez lekarza. Przykładowo, w szczepionce przeciw błonicy zawartość Al³⁺ wynosi do 0,7 mg na dawkę 0,5 ml, a schemat szczepienia podstawowego obejmuje trzy dawki w różnych objętościach (0,5 ml i 0,3 ml) dostosowanych do wieku dziecka. W szczepionce przeciw tężcowi dawka wodorotlenku glinu wynosi do 1,25 mg Al³⁺ na 0,5 ml, a schemat szczepień podstawowych i przypominających jest dostosowany do historii szczepień i ryzyka ekspozycji, z podaniem dawki co 10 lat. Szczepionki podaje się głęboko podskórnie lub domięśniowo, najczęściej w mięsień naramienny lub przednio-boczną część uda, unikając podawania dożylnego.
adiuwant, atenuowany wirus, immunoglobulina tężcowa, inaktywowany wirus, jałowy ropień, lek zobojętniający, lek zobojętniający kwas żołądkowy, mięsień naramienny, odpowiedź immunologiczna, podanie donaczyniowe, przednioboczna część uda, składowa krztuśca, substancja aktywna, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka acelularna, szczepionka błonicza, szczepionka meningokokowa, szczepionka pełnokomórkowa, szczepionka przeciw poliomyelitis, szczepionka skojarzona, szczepionka tężcowa, uodpornienie czynno-bierne, wodorotlenek glinu, wstrzyknięcie domięśniowe, wstrzyknięcie podskórne, zawiesina doustna