pamięć długotrwała
Pamięć długotrwała (PDT) to struktura pamięciowa o teoretycznie nieograniczonej pojemności i czasie przechowywania informacji. W przeciwieństwie do pamięci krótkotrwałej (roboczej), która może przechowywać dane przez kilkadziesiąt sekund, PDT może przechowywać wspomnienia przez całe życie człowieka.
Z punktu widzenia neurobiologii, formowanie pamięci długotrwałej wiąże się z procesem konsolidacji śladów pamięciowych, który obejmuje zmiany strukturalne i funkcjonalne w połączeniach synaptycznych. Kluczową rolę w tym procesie odgrywają hipokamp oraz kora przedczołowa, choć ślady pamięciowe są ostatecznie magazynowane w różnych obszarach kory mózgowej.
Klinicznie wyróżnia się różne rodzaje pamięci długotrwałej: deklaratywną (jawną) – obejmującą pamięć semantyczną (fakty) i epizodyczną (wydarzenia), oraz niedeklaratywną (niejawną) – obejmującą pamięć proceduralną (umiejętności). Zaburzenia pamięci długotrwałej mogą występować w wielu schorzeniach neurologicznych, w tym w chorobie Alzheimera, innych typach otępienia, po urazach mózgu, w zaburzeniach naczyniowych czy w zespołach amnestycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Amnezja – Leczenie
Amnezja to zaburzenie pamięci obejmujące całkowitą lub częściową utratę zdolności przypominania sobie informacji z przeszłości lub tworzenia nowych wspomnień, dotyczące zarówno pamięci krótkotrwałej, jak i długotrwałej. Leczenie amnezji jest wieloaspektowe i dostosowane indywidualnie do pacjenta, obejmując przede wszystkim rehabilitację poznawczą, terapię zajęciową oraz psychoterapię (m.in. CBT, terapię psychodynamiczną, terapię rodzinną). Zaawansowane metody terapeutyczne, takie jak hipnoza kliniczna, EMDR czy przezczaszkowa stymulacja magnetyczna (TMS), mogą wspomagać odzyskiwanie utraconych wspomnień, zwłaszcza w amnezji dysocjacyjnej i pourazowej. Farmakoterapia nie jest specyficzna dla amnezji, lecz ukierunkowana na leczenie chorób podstawowych (np. suplementacja tiaminy w zespole Wernicke-Korsakoffa, inhibitory cholinoesterazy w chorobie Alzheimera) oraz objawów współistniejących, takich jak depresja czy lęk. Warto podkreślić, że benzodiazepiny mogą pogarszać funkcje pamięciowe, szczególnie u osób starszych.
amnezja, amnezja anterogradowa, amnezja dysocjacyjna, amnezja pourazowa, beta-amyloid, choroba Alzheimera, donepezil, EMDR, galantamina, inhibitor cholinoesterazy, lek przeciwzapalny, pamięć długotrwała, pamięć krótkotrwała, przemijająca amnezja globalna, rehabilitacja poznawcza, rywastygmina, tDCS, terapeuta zajęciowy, terapia komórkami macierzystymi, terapia poznawczo-behawioralna, terapia psychodynamiczna, terapia zajęciowa, tiamina, TMS, trening pamięci, udar niedokrwienny, uraz mózgu, zaburzenie pamięci, zapalenie mózgu - Leksykon chorób i schorzeń
Demencja – Objawy
Demencja to zespół postępujących zaburzeń funkcji poznawczych, obejmujących pamięć, myślenie, język oraz zdolności społeczne, wynikający z uszkodzeń mózgu spowodowanych różnymi chorobami, takimi jak choroba Alzheimera (60-70% przypadków), demencja naczyniowa, demencja z ciałami Lewy’ego, demencja czołowo-skroniowa oraz demencja mieszana. Przebieg demencji dzieli się na trzy stadia: wczesne (łagodne), środkowe (umiarkowane) i późne (ciężkie), z charakterystycznymi objawami od utraty pamięci krótkotrwałej i trudności w rozwiązywaniu problemów, przez nasilającą się dezorientację, zaburzenia komunikacji i zachowania, aż po całkowitą utratę zdolności samodzielnego funkcjonowania, w tym nietrzymanie moczu i stolca oraz zwiększoną podatność na infekcje. Średnia długość życia po diagnozie wynosi od 4 do 10 lat, zależnie od typu demencji i wieku pacjenta, np. choroba Alzheimera – 8-10 lat, demencja z ciałami Lewy’ego – 2-10 lat, demencja naczyniowa – około 5 lat, a demencja czołowo-skroniowa – 6-8 lat.
białko tau, choroba Alzheimera, choroba postępująca, cukrzyca, czynności życia codziennego, demencja czołowo-skroniowa, demencja mieszana, demencja naczyniowa, demencja z ciałami Lewy’ego, funkcja poznawcza, halucynacje wzrokowe, łagodna demencja, majaczenie, nadciśnienie tętnicze, nietrzymanie moczu, omam, pamięć długotrwała, pamięć krótkotrwała, płytka amyloidowa, urojenie, utrata pamięci, zaburzenie koncentracji, zaburzenie rytmu dobowego, zapalenie płuc, zespół zachodzącego słońca, zmiana osobowości