przeszczep wysp trzustkowych
Przeszczep wysp trzustkowych to innowacyjna procedura medyczna polegająca na transplantacji klastrów komórek trzustkowych (wysp Langerhansa) zawierających komórki beta produkujące insulinę. Zabieg ten stanowi alternatywę dla całkowitego przeszczepu trzustki u pacjentów z cukrzycą typu 1, szczególnie u tych, którzy doświadczają poważnych wahań poziomu glukozy we krwi mimo intensywnej insulinoterapii.
Procedura obejmuje izolację wysp trzustkowych z narządu dawcy, a następnie ich podanie drogą infuzji przez żyłę wrotną do wątroby biorcy. W wątrobie wyspy osadzają się w naczyniach włosowatych, gdzie mogą rozpocząć produkcję insuliny w odpowiedzi na poziom glukozy we krwi. Przeszczep wysp trzustkowych jest mniej inwazyjny niż przeszczep całej trzustki, wiąże się z mniejszym ryzykiem powikłań okołooperacyjnych i krótszym okresem rekonwalescencji.
Głównym wyzwaniem w przeszczepie wysp trzustkowych pozostaje potrzeba immunosupresji, aby zapobiec odrzuceniu przeszczepionych komórek, oraz ograniczona długoterminowa przeżywalność przeszczepionych wysp. Mimo to, u wybranych pacjentów metoda ta może zapewnić istotną poprawę kontroli glikemii, zmniejszyć zapotrzebowanie na egzogenną insulinę, a w niektórych przypadkach nawet prowadzić do przejściowej insulinoniezależności.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Cukrzyca typu 1 – Leczenie
Cukrzyca typu 1 jest chorobą autoimmunologiczną charakteryzującą się destrukcją komórek beta trzustki, co prowadzi do całkowitego braku endogennej insuliny. Podstawą terapii jest insulinoterapia, obejmująca stosowanie insuliny bazalnej (np. detemir, glargine) oraz doposiłkowej (np. aspart, lispro, glulisine), dostosowywanej indywidualnie do pacjenta. Metody podawania insuliny obejmują iniekcje, pompy insulinowe oraz systemy hybrydowego zamkniętego obiegu, które automatycznie regulują dawki insuliny na podstawie ciągłego monitorowania glikemii (CGM). Docelowe wartości glikemii to HbA1c <7% oraz przedposiłkowy poziom glukozy 80-130 mg/dl, przy czym konieczne jest indywidualne podejście ze względu na ryzyko hipoglikemii. Nowoczesne terapie adiuwantowe, takie jak pramlintyd, inhibitory SGLT2 (dapagliflozyna, sotagliflozyna) oraz agoniści GLP-1, wspomagają kontrolę glikemii i redukcję masy ciała. W leczeniu stosuje się także przeszczepy wysp trzustkowych (np. Lantidra) oraz immunoterapię modyfikującą przebieg choroby (teplizumab), które mogą opóźniać progresję lub częściowo przywracać produkcję insuliny.
agonista GLP-1, bloker receptora angiotensyny, choroba autoimmunologiczna, cukrzyca typu 1, dapagliflozyna, endokrynolog, hematopoetyczna komórka macierzysta, hipoglikemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor SGLT2, insulina bazalna, insulinoterapia, komórka beta trzustki, metformina, mezenchymalna komórka macierzysta, monitorowanie glikemii, pompa insulinowa, pramlintyd, przeciwciało monoklonalne anty-CD3, przeszczep wysp trzustkowych, statyna, system ciągłego monitorowania glikemii, sztuczna trzustka, teplizumab, terapia genowa, terapia komórkami macierzystymi - Leksykon chorób i schorzeń
Cukrzyca typu 1 u dzieci – Leczenie
Cukrzyca typu 1 u dzieci jest chorobą autoimmunologiczną charakteryzującą się całkowitym lub znacznym brakiem endogennej insuliny z powodu destrukcji komórek beta trzustki. Leczenie opiera się na intensywnej insulinoterapii, obejmującej insuliny szybkodziałające (czas działania 3-5 godzin, początek 5-15 minut), krótkodziałające (5-8 godzin, początek 30 minut), pośrednie (12-24 godziny, początek 2-4 godziny) oraz długodziałające bazowe (≥24 godziny, początek 1-2 godziny). Zalecane jest stosowanie pomp insulinowych (CSII) oraz ciągłego monitorowania glikemii (CGM), które poprawiają kontrolę metaboliczną i redukują ryzyko hipoglikemii. Celem terapii jest utrzymanie HbA1c poniżej 7,5%, glikemii na czczo 80-130 mg/dl (4,4-7,2 mmol/l) oraz poniżej 180 mg/dl (10 mmol/l) po posiłkach, z indywidualizacją w zależności od wieku i ryzyka hipoglikemii. Kluczowe jest także kompleksowe podejście obejmujące edukację diabetologiczną, terapię żywieniową (liczenie węglowodanów, dieta zbilansowana, ograniczenie prostych cukrów) oraz regularną aktywność fizyczną (≥60 minut dziennie), z dostosowaniem dawek insuliny i spożycia węglowodanów do wysiłku.
choroba autoimmunologiczna, ciągłe monitorowanie glikemii, ciągły podskórny wlew insuliny, cukrzyca typu 1 u dzieci, edukacja diabetologiczna, HbA1c, hiperglikemia, hipoglikemia, insulina długodziałająca, insulina krótkodziałająca, insulina szybkodziałająca, insulinoterapia, intensywna insulinoterapia, komórki beta trzustki, kwasica ketonowa, liczenie węglowodanów, nefropatia cukrzycowa, neuropatia cukrzycowa, pomiar glikemii, pompa insulinowa, poziom glukozy we krwi, pramlintyd, przeszczep wysp trzustkowych, retinopatia cukrzycowa, system zamkniętej pętli, teplizumab, zautomatyzowany system podawania insuliny, zespół diabetologiczny