Działania niepożądane
Diphereline SR 3,75 3,75 mg

Diphereline SR 3,75 zawiera 3,75 mg tryptoreliny octanu i jest stosowany głównie u pacjentów z miejscowo zaawansowanym lub przerzutowym rakiem gruczołu krokowego zależnym od hormonów. Lek podawany jest w formie zawiesiny o przedłużonym uwalnianiu do wstrzykiwań. Działania niepożądane występują u ponad 90% pacjentów, co utrudnia jednoznaczne przypisanie ich do leku, zwłaszcza że pacjenci są często w starszym wieku i mają choroby współistniejące. Najczęstsze objawy to uderzenia gorąca i spadek libido, będące efektem farmakologicznym obniżenia stężenia testosteronu, podobne do efektów kastracji chirurgicznej lub innych agonistów GnRH. Rzadziej obserwuje się reakcje immuno-alergiczne oraz odczyny w miejscu podania (występujące u <5% pacjentów).

Działania niepożądane leku Diphereline SR 3,75

Produkt leczniczy Diphereline SR 3,75 zawiera 3,75 mg tryptoreliny w postaci tryptoreliny octanu jako substancję czynną. Jest dostępny w postaci proszku i rozpuszczalnika do sporządzania zawiesiny o przedłużonym uwalnianiu do wstrzykiwań. Podczas stosowania tego leku mogą wystąpić różnorodne działania niepożądane, które wymagają szczególnej uwagi personelu medycznego.1

Ogólna tolerancja u mężczyzn

Warto zauważyć, że pacjenci z miejscowo zaawansowanym lub przerzutowym zależnym od hormonów rakiem gruczołu krokowego, u których najczęściej stosuje się ten lek, to zwykle osoby w starszym wieku z innymi chorobami towarzyszącymi. W badaniach klinicznych działania niepożądane zgłosiło ponad 90% pacjentów, co utrudnia jednoznaczne określenie związku przyczynowego między stosowanym lekiem a obserwowanymi objawami.2

Najczęściej obserwowane działania niepożądane związane z leczeniem tryptoreliną są spowodowane przewidywanym działaniem farmakologicznym tego leku i obejmują głównie uderzenia gorąca oraz spadek libido. Te efekty są podobne do obserwowanych po kastracji chirurgicznej lub leczeniu innymi agonistami GnRH.3

Większość działań niepożądanych związana jest ze zmianą stężenia testosteronu. Wyjątek stanowią reakcje immuno-alergiczne (występujące rzadko) oraz odczyny w miejscu podania wstrzyknięcia (występujące u mniej niż 5% pacjentów).4

Klasyfikacja działań niepożądanych

Działania niepożądane występujące podczas terapii lekiem Diphereline SR 3,75 zostały sklasyfikowane według częstości występowania w następujący sposób:5

  • Bardzo często – występujące u ≥1/10 pacjentów
  • Często – występujące u ≥1/100 do <1/10 pacjentów
  • Niezbyt często – występujące u ≥1/1000 do <1/100 pacjentów
  • Rzadko – występujące u ≥1/10 000 do <1/1000 pacjentów

Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia pełne zestawienie działań niepożądanych zgłaszanych podczas stosowania tryptoreliny, z uwzględnieniem częstości ich występowania oraz kategorii zaburzeń według klasyfikacji układów i narządów.

Układ/narząd Działanie niepożądane Częstość występowania
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Trombocytoza Niezbyt często
Zaburzenia serca Kołatanie serca Niezbyt często
Wydłużenie odstępu QT* Nieznana
Zaburzenia ucha i błędnika Szum w uszach Niezbyt często
Zawroty głowy Niezbyt często
Zaburzenia endokrynologiczne Udar przysadki** Rzadko
Zaburzenia oka Upośledzenie widzenia Niezbyt często
Nieprawidłowe uczucie w obrębie oczu Niezbyt często
Zaburzenia widzenia Niezbyt często
Zaburzenia żołądka i jelit Uczucie suchości w jamie ustnej Często
Ból brzucha Niezbyt często
Zaparcie Niezbyt często
Biegunka Niezbyt często
Nudności Niezbyt często
Wymioty Niezbyt często
Wzdęcia z oddawaniem wiatrów Niezbyt często
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Osłabienie Często
Odczyn w miejscu wstrzyknięcia (w tym rumień, zapalenie i ból) Często
Obrzęk Niezbyt często
Letarg Niezbyt często
Obrzęki obwodowe Niezbyt często
Ból Niezbyt często
Dreszcze Niezbyt często
Senność Niezbyt często
Ból w klatce piersiowej Niezbyt często
Trudność w utrzymaniu pozycji stojącej Niezbyt często
Objawy grypopodobne Niezbyt często
Gorączka, Złe samopoczucie Niezbyt często
Zaburzenia układu immunologicznego Nadwrażliwość Niezbyt często
Reakcja anafilaktyczna Rzadko
Wstrząs anafilaktyczny Rzadko
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zapalenie jamy nosowej i gardła Niezbyt często
Badania diagnostyczne Zwiększenie masy ciała Często
Zwiększona aktywność aminotransferazy alaninowej Niezbyt często
Zwiększona aktywność aminotransferazy asparginowej Niezbyt często
Zwiększone stężenie kreatyniny we krwi Niezbyt często
Wzrost ciśnienia tętniczego krwi Niezbyt często
Zwiększone stężenie mocznika we krwi Niezbyt często
Zwiększona aktywność gamma-glutamylotransferazy Niezbyt często
Spadek masy ciała Niezbyt często
Zwiększona aktywność fosfatazy alkalicznej we krwi Niezbyt często
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Jadłowstręt Niezbyt często
Cukrzyca Niezbyt często
Dna moczanowa, Hiperlipidemia Niezbyt często
Zwiększenie apetytu Niezbyt często
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Ból pleców Często
Ból mięśniowo-szkieletowy Niezbyt często
Ból kończyn Niezbyt często
Ból stawów Niezbyt często
Ból kości Niezbyt często
Skurcze mięśni Niezbyt często
Osłabienie mięśniowe Niezbyt często
Ból mięśniowy Niezbyt często
Sztywność stawów Niezbyt często
Obrzęk stawów Niezbyt często
Sztywność układu mięśniowo-szkieletowego Niezbyt często
Zapalenie kości i stawów Niezbyt często
Zaburzenia układu nerwowego Parestezje w kończynach dolnych Często
Zawroty głowy Często
Ból głowy Często
Parestezje Niezbyt często
Zaburzenia pamięci Niezbyt często
Zaburzenia psychiczne Zmniejszenie libido Bardzo często
Depresja* Często
Utrata libido Często
Zaburzenia nastroju* Często
Bezsenność Niezbyt często
Drażliwość Niezbyt często
Stan splątania Niezbyt często
Zmniejszenie aktywności Niezbyt często
Euforyczny nastrój Niezbyt często
Niepokój Niezbyt często
* Częstość występowania podano na podstawie częstości występowania wspólnej dla całej klasy agonistów GnRH
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Nokturia Niezbyt często
Zatrzymanie moczu Niezbyt często
Nietrzymanie moczu Niezbyt często
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Zaburzenia erekcji (w tym brak wytrysku, zaburzenia wytrysku) Często
Ból miednicy Niezbyt często
Ginekomastia Niezbyt często
Ból sutków (gruczołów piersiowych) Niezbyt często
Atrofia jąder, Ból jąder Niezbyt często
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Duszność Niezbyt często
Krwawienie z nosa Niezbyt często
Duszność w pozycji leżącej Niezbyt często
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Nadmierna potliwość Często
Trądzik Niezbyt często
Łysienie Niezbyt często
Rumień Niezbyt często
Świąd Niezbyt często
Wysypka Niezbyt często
Pokrzywka, Powstawanie pęcherzy Niezbyt często
Plamica, Obrzęk naczynioruchowy Rzadko
Zaburzenia naczyniowe Uderzenia gorąca Bardzo często
Nadciśnienie tętnicze Niezbyt często
Spadek ciśnienia Niezbyt często

Zagrożenia i specjalne ostrzeżenia

Wśród działań niepożądanych związanych ze stosowaniem leku Diphereline SR 3,75 szczególną uwagę należy zwrócić na:6

Bardzo częste działania niepożądane

Do najbardziej powszechnych działań niepożądanych (występujących u więcej niż 1 na 10 pacjentów) należą:

  • Uderzenia gorąca – jeden z głównych objawów związanych ze zmianą stężenia testosteronu
  • Zmniejszenie libido – bezpośredni efekt obniżenia poziomu testosteronu

Poważne zagrożenia

Szczególnie istotne, choć występujące rzadko, są następujące działania niepożądane:

  • Reakcje anafilaktyczne i wstrząs anafilaktyczny – stanowią bezpośrednie zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji
  • Udar przysadki – zgłaszany po pierwszym podaniu u pacjentów z gruczolakiem przysadki
  • Wydłużenie odstępu QT – może prowadzić do poważnych zaburzeń rytmu serca
  • Obrzęk naczynioruchowy – objaw ciężkiej reakcji alergicznej mogącej zagrozić życiu pacjenta

Inne istotne działania niepożądane

W trakcie terapii lekiem Diphereline SR 3,75 mogą wystąpić również następujące istotne klinicznie efekty uboczne:

  • Zaburzenia metaboliczne – takie jak cukrzyca, hiperlipidemia, które mogą wymagać monitorowania i odpowiedniego leczenia
  • Zaburzenia psychiczne – depresja i zaburzenia nastroju, wymagające niekiedy dodatkowej interwencji terapeutycznej
  • Zaburzenia funkcji seksualnych – w tym zaburzenia erekcji, będące bezpośrednim skutkiem obniżenia stężenia testosteronu
  • Zaburzenia wątrobowe – przejawiające się podwyższeniem aktywności enzymów wątrobowych
  • Odczyny w miejscu wstrzyknięcia – obejmujące ból, rumień i zapalenie

Należy podkreślić, że większość działań niepożądanych związanych ze stosowaniem tryptoreliny wynika z mechanizmu działania leku, prowadzącego do obniżenia stężenia testosteronu. Działania te są często nieuniknione przy tego typu terapii i zazwyczaj nie stanowią wskazania do jej przerwania.

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl