Właściwości farmakodynamiczne
Escapelle tabletka 1500 mikrogramów 1500 mcg
Escapelle, zawierający 1500 mikrogramów lewonorgestrelu, jest antykoncepcją awaryjną z grupy hormonów płciowych, stosowaną po stosunku płciowym w celu zapobiegania ciąży. Mechanizm działania polega głównie na hamowaniu owulacji i zapłodnienia, szczególnie skutecznym, gdy lek podany jest w ciągu 72 godzin od niezabezpieczonego stosunku, z najwyższą efektywnością (do 97%) przy zastosowaniu w ciągu pierwszych 24 godzin. Randomizowane badania kliniczne wykazały wskaźnik występowania ciąży od 0,32% do 1,34%, co stanowi znaczącą redukcję w porównaniu do około 8% bez zastosowania antykoncepcji awaryjnej. Metaanaliza WHO potwierdziła skuteczność leku z ogólnym wskaźnikiem ciąż 1,01%. Skuteczność maleje wraz z opóźnieniem podania leku po stosunku, a lek nie jest skuteczny, jeśli implantacja zarodka już się rozpoczęła.
Właściwości farmakodynamiczne leku Escapelle
Escapelle tabletka 1500 mikrogramów należy do grupy farmakoterapeutycznej hormonów płciowych i modulatorów układu płciowego, stosowanych jako antykoncepcja w przypadkach nagłych. Lek sklasyfikowany jest kodem ATC: G03AD01, co wskazuje na jego zastosowanie jako środek antykoncepcyjny stosowany po stosunku płciowym 1.
Mechanizm działania
Lewonorgestrel stosowany zgodnie z zaleceniami działa głównie poprzez zapobieganie owulacji i zapłodnieniu, szczególnie gdy stosunek płciowy miał miejsce w okresie przedowulacyjnym, kiedy prawdopodobieństwo zapłodnienia jest największe. Istotne jest, że lewonorgestrel nie wykazuje skuteczności w przypadku, gdy proces implantacji już się rozpoczął 2.
Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania
Randomizowane badania kliniczne przeprowadzone metodą podwójnie ślepej próby w latach 1998, 2001 i 2010 wykazały, że pojedyncza dawka 1500 mikrogramów lewonorgestrelu, przyjęta w ciągu 72 godzin od niezabezpieczonego stosunku płciowego, zapobiega ciąży z wysoką skutecznością wynoszącą odpowiednio 85%, 84% i 97% 3.
Wskaźnik występowania ciąży (definiowany jako liczba zaobserwowanych ciąż u kobiet przyjmujących antykoncepcję w przypadkach nagłych w stosunku do ogólnej liczby kobiet przyjmujących taką antykoncepcję) wynosił 1,1%, 1,34% i 0,32% w poszczególnych badaniach. Zaobserwowano, że skuteczność antykoncepcji awaryjnej zmniejsza się, a wskaźnik występowania ciąży wzrasta wraz z upływem czasu od niezabezpieczonego stosunku płciowego do zastosowania leku. Najwyższą skuteczność osiąga się, gdy Escapelle przyjmowany jest w ciągu 24 godzin po stosunku płciowym 4.
Metaanaliza trzech badań prowadzonych przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) autorstwa Von Hertzen i współpracowników (1998 i 2002) oraz Dada i współpracowników (2010) wykazała, że wskaźnik występowania ciąży przy stosowaniu lewonorgestrelu wynosi 1,01% (59/5863). Jest to znacząca redukcja w porównaniu z oczekiwanym wskaźnikiem występowania ciąży wynoszącym około 8% w przypadku braku zastosowania antykoncepcji awaryjnej 5.
Wyniki badań skuteczności Escapelle
| Badanie | Dawka lewonorgestrelu | Opóźnienie leczenia | Odsetek zapobiegania (95% PU)* | Wskaźnik występowania ciąży |
|---|---|---|---|---|
| Von Hertzen, 1998 | 0,75 mg (dwie dawki podawane w odstępie 12 godzin) | Dzień 1 (≤ 24 godz.) | 95% | 0,4% |
| Dzień 2 (25-48 godz.) | 85% | 1,2% | ||
| Dzień 3 (49-72 godz.) | 58% | 2,7% | ||
| Wszystkie kobiety | 85% | 1,1% | ||
| Von Hertzen, 2002 | 1,5 mg (pojedyncza dawka) | 1-3 dni | 84% | 1,34% |
| 0,75 mg (dwie dawki przyjęte łącznie) | 1-3 dni | 79% | 1,69% | |
| Dada, 2010 | 1,5 mg (pojedyncza dawka) | 1-3 dni | 96,7% | 0,40% |
| 0,75 mg (dwie dawki przyjęte łącznie) | 1-3 dni | 97,4% | 0,32% | |
| Metaanaliza trzech badań przeprowadzonych przez WHO | 1,01% | |||
*PU: przedział ufności (w porównaniu z oczekiwanym wskaźnikiem występowania ciąży wynoszącym około 8% w przypadku braku zastosowania antykoncepcji w przypadkach nagłych)
Wpływ masy ciała i BMI na skuteczność antykoncepcyjną
Dane dotyczące wpływu wysokiej masy ciała i (lub) wskaźnika masy ciała (BMI) na skuteczność antykoncepcyjną lewonorgestrelu są ograniczone i niejednoznaczne. W trzech badaniach WHO nie zaobserwowano wyraźnej tendencji do zmniejszenia skuteczności antykoncepcji wraz ze zwiększeniem masy ciała i (lub) BMI 6.
Inne badania (Creinin i współpracownicy, 2006 oraz Glasier i współpracownicy, 2010) wykazały jednak zmniejszenie skuteczności antykoncepcji wraz ze wzrostem masy ciała lub BMI. Należy zauważyć, że w metaanalizach nie uwzględniono przypadków przyjęcia produktu później niż 72 godziny po stosunku bez zabezpieczenia (czyli przypadków wykorzystania lewonorgestrelu poza wskazaniami leczniczymi) oraz przypadków, w których doszło do kolejnych stosunków płciowych bez zabezpieczenia 7.
Skuteczność w zależności od BMI – dane z badań
| Badania WHO (Von Hertzen i wsp., 1998 i 2002; Dada i wsp., 2010) | Niedowaga BMI 0-18,5 |
Norma BMI 18,5-25 |
Nadwaga BMI 25-30 |
Otyłość BMI ≥30 |
|---|---|---|---|---|
| Ilość pacjentek | 600 | 3952 | 1051 | 256 |
| Ilość ciąż | 11 | 39 | 6 | 3 |
| Odsetek ciąż | 1,83% | 0,99% | 0,57% | 1,17% |
| Przedział ufności | 0,92-3,26 | 0,70-1,35 | 0,21-1,24 | 0,24-3,39 |
| Badania Creinin i wsp., 2006 i Glasier i wsp., 2010 | Niedowaga BMI 0-18,5 |
Norma BMI 18,5-25 |
Nadwaga BMI 25-30 |
Otyłość BMI ≥30 |
|---|---|---|---|---|
| Ilość pacjentek | 64 | 933 | 339 | 212 |
| Ilość ciąż | 1 | 9 | 8 | 11 |
| Odsetek ciąż | 1,56% | 0,96% | 2,36% | 5,19% |
| Przedział ufności | 0,04-8,40 | 0,44-1,82 | 1,02-4,60 | 2,62-9,09 |
Wpływ na parametry fizjologiczne
Lewonorgestrel stosowany zgodnie z zaleceniami nie wywiera istotnego wpływu na parametry fizjologiczne organizmu. Nie zaobserwowano znaczącego wpływu na czynniki krzepnięcia krwi, metabolizm lipidów ani metabolizm węglowodanów 8.
Skuteczność u dzieci i młodzieży
Prospektywne badanie obserwacyjne oceniające skuteczność antykoncepcji awaryjnej u adolescentek wykazało, że spośród 305 przypadków zastosowania antykoncepcji w przypadkach nagłych w postaci tabletek zawierających lewonorgestrel, siedem kobiet zaszło w ciążę. Daje to ogólny współczynnik niepowodzeń wynoszący 2,3%. Co istotne, współczynnik niepowodzeń u kobiet w wieku poniżej 18 lat (2,6% lub 4/153) był porównywalny do współczynnika niepowodzeń u kobiet w wieku 18 lat i powyżej (2,0% lub 3/152). Wskazuje to, że skuteczność leku Escapelle jest podobna w różnych grupach wiekowych, włączając młodzież 9.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania