Właściwości farmakodynamiczne
Escapelle tabletka 1500 mikrogramów 1500 mcg

Escapelle, zawierający 1500 mikrogramów lewonorgestrelu, jest antykoncepcją awaryjną z grupy hormonów płciowych, stosowaną po stosunku płciowym w celu zapobiegania ciąży. Mechanizm działania polega głównie na hamowaniu owulacji i zapłodnienia, szczególnie skutecznym, gdy lek podany jest w ciągu 72 godzin od niezabezpieczonego stosunku, z najwyższą efektywnością (do 97%) przy zastosowaniu w ciągu pierwszych 24 godzin. Randomizowane badania kliniczne wykazały wskaźnik występowania ciąży od 0,32% do 1,34%, co stanowi znaczącą redukcję w porównaniu do około 8% bez zastosowania antykoncepcji awaryjnej. Metaanaliza WHO potwierdziła skuteczność leku z ogólnym wskaźnikiem ciąż 1,01%. Skuteczność maleje wraz z opóźnieniem podania leku po stosunku, a lek nie jest skuteczny, jeśli implantacja zarodka już się rozpoczęła.

Właściwości farmakodynamiczne leku Escapelle

Escapelle tabletka 1500 mikrogramów należy do grupy farmakoterapeutycznej hormonów płciowych i modulatorów układu płciowego, stosowanych jako antykoncepcja w przypadkach nagłych. Lek sklasyfikowany jest kodem ATC: G03AD01, co wskazuje na jego zastosowanie jako środek antykoncepcyjny stosowany po stosunku płciowym 1.

Mechanizm działania

Lewonorgestrel stosowany zgodnie z zaleceniami działa głównie poprzez zapobieganie owulacji i zapłodnieniu, szczególnie gdy stosunek płciowy miał miejsce w okresie przedowulacyjnym, kiedy prawdopodobieństwo zapłodnienia jest największe. Istotne jest, że lewonorgestrel nie wykazuje skuteczności w przypadku, gdy proces implantacji już się rozpoczął 2.

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Randomizowane badania kliniczne przeprowadzone metodą podwójnie ślepej próby w latach 1998, 2001 i 2010 wykazały, że pojedyncza dawka 1500 mikrogramów lewonorgestrelu, przyjęta w ciągu 72 godzin od niezabezpieczonego stosunku płciowego, zapobiega ciąży z wysoką skutecznością wynoszącą odpowiednio 85%, 84% i 97% 3.

Wskaźnik występowania ciąży (definiowany jako liczba zaobserwowanych ciąż u kobiet przyjmujących antykoncepcję w przypadkach nagłych w stosunku do ogólnej liczby kobiet przyjmujących taką antykoncepcję) wynosił 1,1%, 1,34% i 0,32% w poszczególnych badaniach. Zaobserwowano, że skuteczność antykoncepcji awaryjnej zmniejsza się, a wskaźnik występowania ciąży wzrasta wraz z upływem czasu od niezabezpieczonego stosunku płciowego do zastosowania leku. Najwyższą skuteczność osiąga się, gdy Escapelle przyjmowany jest w ciągu 24 godzin po stosunku płciowym 4.

Metaanaliza trzech badań prowadzonych przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) autorstwa Von Hertzen i współpracowników (1998 i 2002) oraz Dada i współpracowników (2010) wykazała, że wskaźnik występowania ciąży przy stosowaniu lewonorgestrelu wynosi 1,01% (59/5863). Jest to znacząca redukcja w porównaniu z oczekiwanym wskaźnikiem występowania ciąży wynoszącym około 8% w przypadku braku zastosowania antykoncepcji awaryjnej 5.

Wyniki badań skuteczności Escapelle

Badanie Dawka lewonorgestrelu Opóźnienie leczenia Odsetek zapobiegania (95% PU)* Wskaźnik występowania ciąży
Von Hertzen, 1998 0,75 mg (dwie dawki podawane w odstępie 12 godzin) Dzień 1 (≤ 24 godz.) 95% 0,4%
Dzień 2 (25-48 godz.) 85% 1,2%
Dzień 3 (49-72 godz.) 58% 2,7%
Wszystkie kobiety 85% 1,1%
Von Hertzen, 2002 1,5 mg (pojedyncza dawka) 1-3 dni 84% 1,34%
0,75 mg (dwie dawki przyjęte łącznie) 1-3 dni 79% 1,69%
Dada, 2010 1,5 mg (pojedyncza dawka) 1-3 dni 96,7% 0,40%
0,75 mg (dwie dawki przyjęte łącznie) 1-3 dni 97,4% 0,32%
Metaanaliza trzech badań przeprowadzonych przez WHO 1,01%

*PU: przedział ufności (w porównaniu z oczekiwanym wskaźnikiem występowania ciąży wynoszącym około 8% w przypadku braku zastosowania antykoncepcji w przypadkach nagłych)

Wpływ masy ciała i BMI na skuteczność antykoncepcyjną

Dane dotyczące wpływu wysokiej masy ciała i (lub) wskaźnika masy ciała (BMI) na skuteczność antykoncepcyjną lewonorgestrelu są ograniczone i niejednoznaczne. W trzech badaniach WHO nie zaobserwowano wyraźnej tendencji do zmniejszenia skuteczności antykoncepcji wraz ze zwiększeniem masy ciała i (lub) BMI 6.

Inne badania (Creinin i współpracownicy, 2006 oraz Glasier i współpracownicy, 2010) wykazały jednak zmniejszenie skuteczności antykoncepcji wraz ze wzrostem masy ciała lub BMI. Należy zauważyć, że w metaanalizach nie uwzględniono przypadków przyjęcia produktu później niż 72 godziny po stosunku bez zabezpieczenia (czyli przypadków wykorzystania lewonorgestrelu poza wskazaniami leczniczymi) oraz przypadków, w których doszło do kolejnych stosunków płciowych bez zabezpieczenia 7.

Skuteczność w zależności od BMI – dane z badań

Badania WHO (Von Hertzen i wsp., 1998 i 2002; Dada i wsp., 2010) Niedowaga
BMI 0-18,5
Norma
BMI 18,5-25
Nadwaga
BMI 25-30
Otyłość
BMI ≥30
Ilość pacjentek 600 3952 1051 256
Ilość ciąż 11 39 6 3
Odsetek ciąż 1,83% 0,99% 0,57% 1,17%
Przedział ufności 0,92-3,26 0,70-1,35 0,21-1,24 0,24-3,39
Badania Creinin i wsp., 2006 i Glasier i wsp., 2010 Niedowaga
BMI 0-18,5
Norma
BMI 18,5-25
Nadwaga
BMI 25-30
Otyłość
BMI ≥30
Ilość pacjentek 64 933 339 212
Ilość ciąż 1 9 8 11
Odsetek ciąż 1,56% 0,96% 2,36% 5,19%
Przedział ufności 0,04-8,40 0,44-1,82 1,02-4,60 2,62-9,09

Wpływ na parametry fizjologiczne

Lewonorgestrel stosowany zgodnie z zaleceniami nie wywiera istotnego wpływu na parametry fizjologiczne organizmu. Nie zaobserwowano znaczącego wpływu na czynniki krzepnięcia krwi, metabolizm lipidów ani metabolizm węglowodanów 8.

Skuteczność u dzieci i młodzieży

Prospektywne badanie obserwacyjne oceniające skuteczność antykoncepcji awaryjnej u adolescentek wykazało, że spośród 305 przypadków zastosowania antykoncepcji w przypadkach nagłych w postaci tabletek zawierających lewonorgestrel, siedem kobiet zaszło w ciążę. Daje to ogólny współczynnik niepowodzeń wynoszący 2,3%. Co istotne, współczynnik niepowodzeń u kobiet w wieku poniżej 18 lat (2,6% lub 4/153) był porównywalny do współczynnika niepowodzeń u kobiet w wieku 18 lat i powyżej (2,0% lub 3/152). Wskazuje to, że skuteczność leku Escapelle jest podobna w różnych grupach wiekowych, włączając młodzież 9.

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl