opór tętniczy obwodowy

Opór tętniczy obwodowy (peripheral vascular resistance, PVR) to kluczowy parametr hemodynamiczny, określający siłę oporu, jaką naczynia krwionośne stawiają przepływającej przez nie krwi. Jest to główny czynnik determinujący ciśnienie tętnicze krwi, obok pojemności minutowej serca.

Fizjologicznie, opór tętniczy obwodowy jest regulowany przez napięcie mięśni gładkich ścian naczyń, szczególnie tętniczek (arteriol), które są głównym miejscem regulacji przepływu krwi. Na wartość oporu tętniczego wpływają czynniki takie jak układ autonomiczny, hormony (adrenalina, angiotensyna II, wazopresyna), miejscowe substancje wazoaktywne (tlenek azotu, endotelina) oraz stan śródbłonka naczyniowego.

Zwiększony opór tętniczy obwodowy jest charakterystyczny dla nadciśnienia tętniczego pierwotnego i wielu postaci nadciśnienia wtórnego. Może być wynikiem przewlekłej aktywacji układu renina-angiotensyna-aldosteron, zwiększonej aktywności układu współczulnego, dysfunkcji śródbłonka czy strukturalnej przebudowy naczyń krwionośnych.

Klinicznie, opór tętniczy obwodowy można oszacować na podstawie pomiarów ciśnienia tętniczego i rzutu serca, wykorzystując równanie: PVR = (MAP-CVP)/CO, gdzie MAP to średnie ciśnienie tętnicze, CVP to ośrodkowe ciśnienie żylne, a CO to pojemność minutowa serca. Wartość PVR wyrażana jest najczęściej w jednostkach dyn·s·cm⁻⁵ lub w jednostkach Wooda.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl