syntetaza kwasu δ-aminolewulinowego

Syntetaza kwasu δ-aminolewulinowego (ALAS, EC 2.3.1.37) to kluczowy enzym w szlaku biosyntezy hemu, katalizujący pierwszą i limitującą szybkość reakcję tego procesu. Enzym ten katalizuje kondensację glicyny i bursztynylo-CoA, prowadząc do powstania kwasu δ-aminolewulinowego (ALA), który jest prekursorem w syntezie porfiryn.

W organizmie człowieka występują dwie izoformy tego enzymu: ALAS1 (niespecyficzna, występująca we wszystkich tkankach) oraz ALAS2 (specyficzna dla komórek erytroidalnych). Mutacje w genie ALAS2 zlokalizowanym na chromosomie X prowadzą do niedokrwistości syderoblastycznej związanej z chromosomem X (XLSA), charakteryzującej się zaburzeniem syntezy hemu i gromadzeniem żelaza w mitochondriach erytroblastów.

Aktywność ALAS1 podlega regulacji zwrotnej przez hem, co zapewnia kontrolę nad produkcją porfiryn w organizmie. Niektóre leki i toksyny mogą indukować ekspresję ALAS1, co może prowadzić do nadprodukcji porfiryn i klinicznych objawów porfirii. W diagnostyce i leczeniu porfirii istotne jest monitorowanie aktywności tego enzymu oraz kontrolowanie czynników, które mogą wpływać na jego ekspresję.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl