Właściwości farmakodynamiczne

Produkt leczniczy ACEBIS, zawierający kombinację ramiprylu i bisoprololu fumaranu, należy do grupy farmakoterapeutycznej: Inhibitory ACE, inne kombinacje (kod ATC: C09BX05). Jest to preparat złożony, którego właściwości farmakodynamiczne wynikają z działania obu substancji czynnych, stosowanych w terapii chorób układu sercowo-naczyniowego.¹

Mechanizm działania

Mechanizm działania bisoprololu

Bisoprolol jest wysoce selektywnym beta₁-adrenolitykiem, nie wykazującym wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej ani istotnego klinicznie działania stabilizującego błony komórkowe. Charakteryzuje się małym powinowactwem do receptorów beta₂ zlokalizowanych w mięśniach gładkich oskrzeli i naczyń krwionośnych, a także do receptorów beta₂ związanych z regulacją procesów metabolicznych. Ta wysoka selektywność wobec receptorów beta₁-adrenergicznych sprawia, że bisoprolol zwykle nie wpływa na opór w drogach oddechowych ani na procesy metaboliczne zależne od receptorów beta₂. Co istotne, selektywność ta utrzymuje się również poza zakresem dawek terapeutycznych.²

Mechanizm działania ramiprylu

Ramiprylat, aktywny metabolit proleku ramiprylu, działa poprzez hamowanie enzymu dipeptydylokarboksypeptydazy I (znanej również jako konwertaza angiotensyny lub kininaza II). Enzym ten odgrywa kluczową rolę w układzie renina-angiotensyna-aldosteron, katalizując w osoczu i tkankach konwersję angiotensyny I do angiotensyny II – substancji o silnym działaniu naczynioskurczowym. Jednocześnie enzym ten uczestniczy w rozkładzie bradykininy – związku o właściwościach naczyniorozszerzających. Hamowanie aktywności tego enzymu przez ramiprylat prowadzi do dwóch istotnych efektów: zmniejszenia wytwarzania angiotensyny II oraz zahamowania rozpadu bradykininy, co w konsekwencji skutkuje rozszerzeniem naczyń krwionośnych.³

Ponadto, ze względu na fakt, że angiotensyna II stymuluje uwalnianie aldosteronu, ramiprylat pośrednio powoduje również zmniejszenie wydzielania tego hormonu. Warto zaznaczyć, że odpowiedź na monoterapię inhibitorem ACE jest zwykle słabsza u pacjentów rasy czarnej (pochodzenia afro-karaibskiego) z nadciśnieniem tętniczym, co wiąże się z występującą u tych osób niższą aktywnością reniny.⁴

Działanie farmakodynamiczne

Działanie farmakodynamiczne bisoprololu

Bisoprolol nie wykazuje istotnego klinicznie działania inotropowego ujemnego. Maksymalne działanie terapeutyczne uzyskuje się po 3-4 godzinach od podania. Dzięki okresowi półtrwania wynoszącemu 10-12 godzin, substancja czynna zapewnia działanie utrzymujące się przez 24 godziny, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Maksymalny efekt hipotensyjny bisoprololu osiągany jest zwykle po 2 tygodniach stosowania.⁵

W przypadku doraźnego podania pacjentom z chorobą niedokrwienną serca bez przewlekłej niewydolności serca, bisoprolol wywołuje szereg korzystnych efektów hemodynamicznych: zmniejsza częstość akcji serca, objętość wyrzutową, a w konsekwencji również pojemność minutową serca i zużycie tlenu. Przy długotrwałym stosowaniu dochodzi do redukcji początkowo zwiększonego oporu obwodowego. Mechanizm działania przeciwnadciśnieniowego beta-adrenolityków prawdopodobnie opiera się głównie na zmniejszeniu aktywności reninowej osocza.⁶

Blokada receptorów beta-adrenergicznych w sercu przez bisoprolol hamuje reakcję na pobudzenie adrenergiczne, co prowadzi do zwolnienia czynności serca i zmniejszenia kurczliwości. W efekcie redukuje się zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen, co stanowi szczególnie korzystny efekt w dławicy piersiowej związanej z chorobą wieńcową.⁷

Działanie farmakodynamiczne ramiprylu

Nadciśnienie tętnicze: Podanie ramiprylu powoduje znaczącą redukcję obwodowego oporu tętniczego bez istotnego wpływu na przepływ osocza przez nerki oraz wskaźnik przesączania kłębuszkowego. U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym lek prowadzi do obniżenia ciśnienia tętniczego zarówno w pozycji leżącej, jak i stojącej, bez wywołania odruchowej tachykardii.⁸

Działanie przeciwnadciśnieniowe ramiprylu po pojedynczej dawce pojawia się zwykle po 1-2 godzinach od podania doustnego, osiągając maksimum po 3-6 godzinach. Efekt hipotensyjny pojedynczej dawki utrzymuje się zazwyczaj przez 24 godziny, co umożliwia zastosowanie schematu dawkowania raz na dobę. Maksymalny efekt terapeutyczny w trakcie przewlekłego leczenia ramiprylem uzyskiwany jest po około 3-4 tygodniach stosowania. Istotne jest, że wykazano utrzymywanie się działania przeciwnadciśnieniowego nawet podczas długotrwałej, dwuletniej terapii.⁹

Nagłe przerwanie leczenia ramiprylem nie powoduje gwałtownego wzrostu ciśnienia tętniczego (efektu „z odbicia”), co stanowi istotną zaletę terapeutyczną.¹⁰

Niewydolność serca: Udowodniono, że ramipryl jest skuteczny u pacjentów z niewydolnością serca klasy II-IV według klasyfikacji NYHA (New York Heart Association), stanowiąc cenne uzupełnienie konwencjonalnej terapii diuretykami i opcjonalnie glikozydami nasercowymi. Lek wywiera korzystny wpływ na parametry hemodynamiczne, między innymi obniża ciśnienie napełniania lewej i prawej komory, zmniejsza całkowity obwodowy opór naczyniowy, zwiększa pojemność minutową serca oraz poprawia wskaźnik sercowy. Ponadto, ramipryl redukuje nadmierną aktywację neuroendokrynalną, co stanowi istotny element leczenia niewydolności serca.¹¹