nudności i wymioty opóźnione
Nudności i wymioty opóźnione (CINV – Chemotherapy-Induced Nausea and Vomiting) to dolegliwości występujące po upływie 24 godzin od podania chemioterapii. Najczęściej pojawiają się w okresie 48-72 godzin po leczeniu i mogą utrzymywać się do 5-7 dni. Dolegliwości te stanowią istotny problem kliniczny, gdyż mogą prowadzić do odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych, pogorszenia stanu odżywienia oraz obniżenia jakości życia pacjentów onkologicznych.
Mechanizm powstawania nudności i wymiotów opóźnionych różni się od tych wczesnych i wiąże się głównie z uwalnianiem substancji P i aktywacją receptorów NK-1 w ośrodkowym układzie nerwowym. Szczególnie wysokie ryzyko wystąpienia dolegliwości opóźnionych obserwuje się po stosowaniu cisplatyny, karboplatyny, cyklofosfamidu oraz antracyklin. Istotnym czynnikiem ryzyka jest również wystąpienie nudności i wymiotów w fazie ostrej (w pierwszych 24 godzinach).
W profilaktyce i leczeniu nudności i wymiotów opóźnionych stosuje się głównie antagonistów receptora NK-1 (aprepitant, netupitant), antagonistów receptora 5-HT3 (ondansetron, palonosetron) oraz deksametazon. Skuteczność terapii wzrasta przy zastosowaniu kombinacji leków z różnych grup. Profilaktyka powinna być wdrażana u wszystkich pacjentów otrzymujących chemioterapię o średnim i wysokim potencjale emetogennym, zgodnie z aktualnymi wytycznymi towarzystw onkologicznych.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Metoklopramid powinien być stosowany zgodnie z precyzyjnymi wytycznymi dawkowania, aby zapewnić skuteczność terapeutyczną i minimalizować ryzyko działań niepożądanych. U dorosłych zaleca się dawkę 10 mg do 3 razy na dobę, nie przekraczając 30 mg/dobę lub 0,5 mg/kg masy ciała, z maksymalnym czasem leczenia 5 dni. U młodzieży (15-18 lat) stosuje się dawkę 0,1-0,15 mg/kg mc. do 3 razy na dobę, maksymalnie 0,5 mg/kg mc., przy masie ciała powyżej 60 kg dawka wynosi 10 mg do 3 razy na dobę. Tabletki 10 mg nie są odpowiednie dla młodzieży poniżej 61 kg, gdzie wskazane są inne formy farmaceutyczne. Konieczne jest zachowanie co najmniej 6-godzinnego odstępu między dawkami, nawet w przypadku wymiotów.
CINV, czas terapii, czynność nerek, czynność wątroby, działanie niepożądane, interakcja lekowa, klirens kreatyniny, krańcowa niewydolność nerek, Metoclopramidum Polpharma, metoklopramid, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności i wymioty opóźnione, nudności i wymioty po chemioterapii, pacjent geriatryczny, przeciwwskazanie, schemat dawkowania -
Leksykon leków
Zofran Zydis, dostępny w formie liofilizatu doustnego, a także w postaciach parenteralnej i doodbytniczej, umożliwia indywidualizację drogi podania i dawkowania w zależności od potrzeb klinicznych pacjenta. W terapii przeciwwymiotnej podczas chemioterapii o średnim potencjale emetogennym lub radioterapii, zalecana dawka doustna wynosi 8 mg podana 1-2 godziny przed zabiegiem, powtarzana po 12 godzinach, a następnie kontynuowana przez 2-5 dni w dawce 8 mg dwa razy na dobę. W przypadku chemioterapii o silnym potencjale emetogennym, np. dużych dawek cisplatyny, ondansetron podaje się dożylnie, domięśniowo lub doodbytniczo, a następnie doustnie w dawce 8 mg dwa razy na dobę przez 2-5 dni. U dzieci dawkowanie ustala się na podstawie powierzchni ciała (5 mg/m² dożylnie, max 8 mg) lub masy ciała (0,15 mg/kg dożylnie, max 8 mg), z całkowitą dawką do 32 mg na dobę, kontynuując leczenie doustne po 12 godzinach od podania dożylnego.
chemioterapia o średnim działaniu wymiotnym, cisplatyna, dawka ondansetronu, działanie wymiotne cytostatyków, infuzja dożylna, klirens ondansetronu, liofilizat doustny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności i wymioty opóźnione, nudności i wymioty pooperacyjne, nudności i wymioty wywołane chemioterapią, okres półtrwania, ondansetron doustny, ondansetron dożylny, pole powierzchni ciała, PONV, potencjał emetogenny, promieniowanie jonizujące, radioterapia wywołująca wymioty, roztwór chlorku sodu, terapia przeciwnowotworowa, terapia przeciwwymiotna -
Leksykon leków
Zofran (ondansetron) w roztworze do wstrzykiwań (2 mg/ml) dostępny jest w ampułkach 4 mg/2 ml lub 8 mg/4 ml i może być podawany dożylnie lub domięśniowo, z dawkowaniem dostosowanym do rodzaju chemioterapii lub radioterapii oraz cech pacjenta. W chemioterapii o średnim działaniu wymiotnym zaleca się dawkę 8 mg podaną powoli dożylnie (≥30 sekund) lub domięśniowo przed zabiegiem, z kolejną dawką 8 mg doustnie po 12 godzinach oraz kontynuacją doustną lub doodbytniczą do 5 dni. W przypadku chemioterapii o silnym działaniu wymiotnym stosuje się dawki od 8 mg do maksymalnie 16 mg, podawane dożylnie po rozcieńczeniu w 50-100 ml 0,9% NaCl w infuzji trwającej co najmniej 15 minut lub w powolnym wstrzyknięciu dożylnym/domiesniowym. Maksymalna dawka pojedyncza nie powinna przekraczać 16 mg ze względu na ryzyko wydłużenia QT. Zaleca się także dożylne podanie 20 mg deksametazonu przed chemioterapią w celu zwiększenia efektu przeciwwymiotnego. Po chemioterapii kontynuuje się podawanie ondansetronu doustnie lub doodbytniczo do 5 dni w celu zapobiegania nudnościom opóźnionym lub przedłużonym.
cisplatyna, dawka ondansetronu, deksametazon, działanie wymiotne cytostatyków, infuzja dożylna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności i wymioty opóźnione, nudności i wymioty pooperacyjne, nudności wywołane radioterapią, okres półtrwania leku, ondansetron, podanie dożylne i domięśniowe, roztwór chlorku sodu, roztwór do wstrzykiwań, roztwór glukozy, wstrzyknięcie dożylne, wydłużenie odstępu QT, wymioty indukowane chemioterapią, wymioty indukowane radioterapią -
Leksykon leków
Produkt Zofran (ondansetron) jest dostępny w formie tabletek powlekanych (4 mg i 8 mg), a także w postaciach parenteralnych i doodbytniczych, co pozwala na indywidualne dostosowanie drogi podania i dawkowania. W chemioterapii o średnim działaniu wymiotnym oraz radioterapii zaleca się podanie 8 mg doustnie 1-2 godziny przed terapią, z powtórzeniem dawki po 12 godzinach, a następnie kontynuację 8 mg doustnie lub doodbytniczo dwa razy na dobę przez 2-5 dni. W przypadku chemioterapii o silnym działaniu wymiotnym (np. duże dawki cisplatyny) ondansetron podaje się dożylnie, domięśniowo lub doodbytniczo, a następnie doustnie lub doodbytniczo 8 mg dwa razy na dobę przez 2-5 dni. U dzieci ≥6 miesięcy dawki ustala się na podstawie pola powierzchni ciała (5 mg/m² dożylnie, max 8 mg) lub masy ciała (0,15 mg/kg mc., max 8 mg), z dawkami doustnymi odpowiednio od 2 do 8 mg co 12 godzin, nie przekraczając 32 mg na dobę. U pacjentów w podeszłym wieku dawkowanie nie ulega zmianie.
chemioterapia o silnym działaniu wymiotnym, chemioterapia o średnim działaniu wymiotnym, cisplatyna, cytostatyk, forma doodbytnicza, forma parenteralna, klirens ondansetronu, metabolizm debryzochiny, metabolizm sparteiny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności i wymioty opóźnione, nudności i wymioty pooperacyjne, okres półtrwania, ondansetron, pole powierzchni ciała, promieniowanie jonizujące, radioterapia wywołująca wymioty, tabletka powlekana, wstrzyknięcie dożylne, wymioty indukowane chemioterapią, wymioty indukowane radioterapią, znieczulenie, Zofran -
Leksykon leków
Ondansetron w preparacie ATOSSA 8 mg stosuje się w różnych wskazaniach przeciwwymiotnych, z dawkowaniem dostosowanym do wieku, masy ciała, powierzchni ciała oraz rodzaju terapii. W chemioterapii o umiarkowanym i silnym działaniu emetogennym zaleca się podanie 8 mg doustnie 1-2 godziny przed terapią, z powtórzeniem dawki po 12 godzinach oraz kontynuacją 8 mg doustnie lub doodbytniczo co 12 godzin do 5 dni. U dzieci powyżej 6 miesięcy dawka dożylna wynosi 5 mg/m² powierzchni ciała (maksymalnie 8 mg na dawkę), z możliwością podania do 3 dawek po 0,15 mg/kg mc. co 4 godziny, a całkowita dobowa dawka nie powinna przekraczać 32 mg. Tabletki 8 mg nie są zalecane dla dzieci o powierzchni ciała ≤ 1,2 m², gdzie preferuje się syrop lub tabletki 4 mg. W zapobieganiu nudnościom pooperacyjnym zalecana dawka doustna to 16 mg na godzinę przed znieczuleniem, natomiast w leczeniu pooperacyjnym preferuje się podanie dożylne lub domięśniowe, szczególnie u dzieci powyżej 1 miesiąca życia.
chemioterapia emetogenna, chemioterapia o działaniu wymiotnym, ekspozycja na lek, faza eliminacji leku, klirens ondansetronu, nudności i wymioty opóźnione, nudności i wymioty po chemioterapii, nudności i wymioty pooperacyjne, okres półtrwania leku, ondansetron, ondansetron doustny, ondansetron dożylny, pacjent geriatryczny, podanie doodbytnicze, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia metabolizmu leków -
Leksykon leków
Ondansetron B. Braun 2 mg/ml jest lekiem przeciwwymiotnym stosowanym pozajelitowo (dożylnie lub domięśniowo) w dawkach od 8 do 32 mg/dobę, dostosowanych do nasilenia nudności i wymiotów wywołanych chemioterapią lub radioterapią. Standardowa dawka wynosi 8 mg podawana powoli dożylnie (minimum 30 sekund) lub w formie wlewu trwającego co najmniej 15 minut, bezpośrednio przed terapią przeciwnowotworową. W przypadku silnych wymiotów dopuszcza się dawki do 16 mg, które muszą być rozcieńczone w 50-100 ml 0,9% NaCl i podawane we wlewie dożylnym. Maksymalna pojedyncza dawka nie powinna przekraczać 16 mg ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT. Możliwe jest podawanie kolejnych dawek 8 mg co minimum 4 godziny. U dzieci od 6 miesięcy dawkę oblicza się na podstawie powierzchni ciała (5 mg/m², max 8 mg) lub masy ciała (0,15 mg/kg, max 8 mg), z kontynuacją doustną do 5 dni, nie przekraczając dawki 32 mg/dobę. U pacjentów powyżej 75 lat dawka początkowa dożylna nie powinna przekraczać 8 mg, z możliwością podania dwóch kolejnych dawek 8 mg co 4 godziny.
chemioterapia o silnym działaniu wymiotnym, deksametazon sodu fosforan, klirens ondansetronu, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności i wymioty opóźnione, nudności i wymioty pooperacyjne, nudności i wymioty wywołane chemioterapią, okres półtrwania, podanie dożylne i domięśniowe, podanie pozajelitowe, PONV, roztwór chlorku sodu, wlew dożylny, wstrzyknięcie domięśniowe, wstrzyknięcie dożylne, wydłużenie odstępu QT, zaburzony metabolizm sparteiny -
Leksykon leków
Ondansetron w postaci tabletek powlekanych (4 mg i 8 mg) stosuje się zgodnie z indywidualnie dostosowanymi schematami dawkowania, zależnymi od wskazania terapeutycznego oraz wieku pacjenta. W przypadku chemioterapii o średnim działaniu wymiotnym oraz radioterapii, zaleca się podanie 8 mg doustnie 1-2 godziny przed zabiegiem, powtórzone po 12 godzinach, a następnie kontynuację 8 mg dwa razy na dobę przez kolejne 2-5 dni. Przy chemioterapii o silnym działaniu wymiotnym, pierwszą dawkę można podać dożylnie, domięśniowo lub doodbytniczo, a następnie kontynuować doustnie 8 mg dwa razy na dobę przez 2-5 dni. U dzieci powyżej 6 miesięcy i młodzieży dawkę ustala się na podstawie masy ciała lub powierzchni ciała, z dawkami dożylnymi podawanymi w infuzji trwającej minimum 15 minut, rozcieńczonej w 5% glukozie lub 0,9% NaCl.
5% roztwór glukozy, chemioterapia o silnym działaniu wymiotnym, chemioterapia o średnim działaniu wymiotnym, droga podania, infuzja dożylna, lek cytostatyczny, lek przeciwnowotworowy, nudności i wymioty opóźnione, ondansetron, ondansetron doustny, płyn infuzyjny, podanie domięśniowe, podanie doodbytnicze, podanie dożylne, pole powierzchni ciała, postać farmaceutyczna, roztwór chlorku sodu, tabletka powlekana, wlew dożylny, wymioty wywołane chemioterapią -
Leksykon substancji czynnych
Ondansetron, selektywny antagonista receptora 5-HT3, jest stosowany w profilaktyce i leczeniu nudności oraz wymiotów indukowanych chemioterapią, radioterapią oraz w okresie pooperacyjnym. U dorosłych w chemioterapii o umiarkowanym działaniu emetogennym zaleca się dawkę 8 mg doustnie lub dożylnie (infuzja 15 minut) na 1-2 godziny przed terapią, powtarzaną po 12 godzinach, a następnie 8 mg doustnie dwa razy na dobę do 5 dni w przypadku nudności opóźnionych. W chemioterapii o silnym działaniu wymiotnym dawka początkowa dożylna nie powinna przekraczać 16 mg (infuzja co najmniej 15 minut), z możliwością podania dwóch kolejnych dawek 8 mg w odstępach 4-godzinnych, maksymalna dobowa dawka to 32 mg. U pacjentów powyżej 75 lat dawka początkowa dożylna nie powinna przekraczać 8 mg. W profilaktyce PONV stosuje się 16 mg doustnie na godzinę przed znieczuleniem lub 4 mg dożylnie/domięśniowo podczas wprowadzania do znieczulenia, a w leczeniu pojedynczą dawkę 4 mg dożylnie lub domięśniowo.
antagonista receptora serotoninowego 5-HT3, chemioterapia emetogenna, chemioterapia o działaniu wymiotnym, deksametazon, faza eliminacji leku, infuzja ciągła, klirens leku, metabolizm sparteiny, nudności i wymioty opóźnione, nudności i wymioty po chemioterapii, nudności i wymioty pooperacyjne, okres półtrwania leku, podanie domięśniowe, podanie doodbytnicze, podanie doustne, podanie dożylne, powierzchnia ciała, roztwór chlorku sodu, roztwór glukozy, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, wstrzyknięcie domięśniowe, wstrzyknięcie dożylne, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, znieczulenie
