wieloukładowy zespół zapalny
Wieloukładowy zespół zapalny (MIS, Multisystem Inflammatory Syndrome) to rzadkie, ale poważne powikłanie, które może wystąpić po zakażeniu SARS-CoV-2. Charakteryzuje się nadmierną odpowiedzią zapalną organizmu, prowadzącą do uszkodzenia wielu narządów i układów. Schorzenie to zidentyfikowano zarówno u dzieci (MIS-C), jak i dorosłych (MIS-A) w trakcie pandemii COVID-19.
Objawy kliniczne wieloukładowego zespołu zapalnego obejmują gorączkę utrzymującą się powyżej 38°C przez co najmniej 24 godziny, wysokie wskaźniki stanu zapalnego (CRP, OB, prokalcytonina, ferrytyna), dysfunkcję co najmniej dwóch układów (sercowo-naczyniowego, oddechowego, pokarmowego, neurologicznego, hematologicznego, skórnego lub nerkowego), a także często wysypkę, zapalenie spojówek, obrzęk kończyn, bóle brzucha, wymioty i biegunkę.
Patofizjologia MIS związana jest z nieprawidłową odpowiedzią immunologiczną na zakażenie SARS-CoV-2, prowadzącą do burzy cytokinowej. U pacjentów obserwuje się wysokie stężenia interleukin (IL-6, IL-10, IL-17), TNF-α oraz innych mediatorów zapalnych. Zespół ten może przypominać chorobę Kawasakiego, zespół wstrząsu toksycznego lub zespół aktywacji makrofagów.
Leczenie wieloukładowego zespołu zapalnego opiera się na immunomodulacji z zastosowaniem dożylnych immunoglobulin (IVIG), glikokortykosteroidów, a w niektórych przypadkach leków biologicznych (antagoniści IL-1, IL-6). Ponadto stosuje się leczenie wspomagające, w tym płynoterapię, leki inotropowe przy niestabilności hemodynamicznej oraz profilaktykę przeciwzakrzepową. Wczesne rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego leczenia znacząco poprawia rokowanie.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Covid-19 – Objawy
COVID-19, wywołane przez SARS-CoV-2, charakteryzuje się szerokim spektrum klinicznym, od bezobjawowego przebiegu (30-60%) do postaci krytycznej (5%). Okres inkubacji wynosi 2-14 dni, z wariantem Omicron skracającym go do 2-4 dni. Dominujące objawy to gorączka ≥38°C (78% przypadków), suchy kaszel, duszność, zmęczenie, bóle mięśni, utrata smaku i węchu (do 65%), choć w Omicronie utrata smaku i węchu występuje rzadziej. Przebieg kliniczny typowo rozwija się etapami: od łagodnych objawów w 1-2 dniu, przez nasilenie do 8-10 dnia, z możliwym nagłym pogorszeniem, a następnie stopniową poprawą po 11-14 dniu. Szczególnie narażone na ciężki przebieg są osoby powyżej 65 roku życia, z chorobami współistniejącymi oraz niezaszczepione. Warianty wirusa różnią się objawowo i czasem trwania symptomów, a szczepienia znacząco redukują ryzyko ciężkiego przebiegu i śmiertelności.
ból w klatce piersiowej, ciężki przebieg COVID-19, duszność, gorączka, górne drogi oddechowe, hospitalizacja, infekcja bezobjawowa, infekcja wtórna, kołatanie serca, koronawirus SARS-CoV-2, lek przeciwgorączkowy, long COVID, mgła mózgowa, parestezje, Paxlovid, powikłania neurologiczne, remdesivir, splątanie, suchy kaszel, terapia przeciwwirusowa, tlenoterapia, trudności z oddychaniem, utrata smaku i węchu, wariant Omicron, wieloukładowy zespół zapalny, zaburzenia poznawcze, zakrzep krwi, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie płuc, zawroty głowy, zespół ostrej niewydolności oddechowej - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba kawasakiego – Diagnostyka i diagnoza
Choroba Kawasakiego (KD) to ostre, samoograniczające się zapalenie naczyń średniego kalibru, najczęściej dotykające dzieci poniżej 5 roku życia i stanowiące główną przyczynę nabytej choroby serca w tej grupie wiekowej. Rozpoznanie opiera się na kryteriach klinicznych: gorączce trwającej ≥5 dni oraz co najmniej czterech z pięciu głównych objawów (obustronne niewysiękowe zapalenie spojówek, zmiany w jamie ustnej i wargach, zmiany kończyn, wielopostaciowa wysypka, limfadenopatia szyjna ≥1,5 cm). W przypadku niepełnej postaci choroby, gdy występują 2-3 objawy, diagnostyka wspomagana jest badaniami laboratoryjnymi (CRP ≥3 mg/dl, OB ≥40 mm/h) oraz echokardiografią, która jest podstawową metodą wykrywania powikłań sercowo-naczyniowych, takich jak tętniaki tętnic wieńcowych. Typowe zmiany laboratoryjne obejmują leukocytozę, niedokrwistość, podwyższone enzymy wątrobowe, hipoalbuminemię, hiponatremię oraz trombocytozę (szczyt w 3. tygodniu choroby). Trombocytopenia może wskazywać na rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe i zwiększone ryzyko powikłań.
angiografia rezonansu magnetycznego, angiografia tomografii komputerowej, białko C-reaktywne, cewnikowanie serca, choroba Kawasakiego, dysfunkcja lewej komory, echokardiografia przezklatkowa, elektrokardiogram, heparyna drobnocząsteczkowa, hipoalbuminemia, hiponatremia, immunoglobulina dożylna, jałowy ropomocz, język truskawkowy, leczenie przeciwpłytkowe, leczenie przeciwzakrzepowe, limfadenopatia szyjna, morfologia krwi, nabyta choroba serca, niedomykalność zastawki mitralnej, niepełna postać choroby Kawasakiego, odczyn Biernackiego, próby wątrobowe, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, rumień wielopostaciowy, tętniak tętnicy wieńcowej, trombocytopenia, trombocytoza, warfaryna, wieloukładowy zespół zapalny, wysięk osierdziowy, złuszczanie naskórka