Działania niepożądane walacyklowiru (Vaciclor 500 mg)

Walacyklowir, substancja czynna leku Vaciclor, jak każdy produkt leczniczy może powodować działania niepożądane, choć nie u każdego pacjenta one wystąpią. W badaniach klinicznych, które stanowiły podstawę do oceny bezpieczeństwa leku, wzięło udział 5855 uczestników otrzymujących walacyklowir w różnych wskazaniach terapeutycznych (leczenie półpaśca, leczenie i zapobieganie opryszczce narządów płciowych oraz leczenie opryszczki wargowej).¹

Najczęstsze działania niepożądane

Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi u pacjentów stosujących walacyklowir w badaniach klinicznych były ból głowy i nudności. Warto jednak zwrócić uwagę na możliwość wystąpienia ciężkich działań niepożądanych, takich jak zakrzepowa plamica małopłytkowa, zespół hemolityczno-mocznicowy, ostra niewydolność nerek, zaburzenia neurologiczne oraz zespół DRESS (wysypka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi).²

Klasyfikacja częstości działań niepożądanych

Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości występowania zgodnie z następującymi zasadami:³

• Bardzo często: ≥1/10 (występuje u więcej niż 1 na 10 pacjentów)
• Często: ≥1/100 do <1/10 (występuje u 1 do 10 na 100 pacjentów)
• Niezbyt często: ≥1/1 000 do <1/100 (występuje u 1 do 10 na 1000 pacjentów)
• Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1 000 (występuje u 1 do 10 na 10 000 pacjentów)
• Bardzo rzadko: <1/10 000 (występuje u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów)
• Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Kategorie częstości zostały przyporządkowane na podstawie danych z badań klinicznych, jeśli wykazano związek przyczynowo-skutkowy z zastosowaniem walacyklowiru. Dla działań niepożądanych uzyskanych po wprowadzeniu leku do obrotu, a nieobserwowanych w badaniach klinicznych, zastosowano najbardziej konserwatywną wartość szacunkową („regułę trzech”).⁴

Działania niepożądane odnotowane w badaniach klinicznych

W badaniach klinicznych zaobserwowano następujące działania niepożądane:⁵

• Zaburzenia układu nerwowego: bardzo często – ból głowy
• Zaburzenia żołądka i jelit: często – nudności

Działania niepożądane odnotowane po wprowadzeniu leku do obrotu

Po wprowadzeniu leku do obrotu zaobserwowano szerszy zakres działań niepożądanych, które mogą wystąpić podczas terapii walacyklowirem. Obejmują one zaburzenia w obrębie różnych układów i narządów.⁶

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Odnotowano przypadki leukopenii i małopłytkowości. Leukopenia obserwowana była głównie u pacjentów z osłabioną odpornością.⁷

Zaburzenia układu immunologicznego

Raportowano przypadki anafilaksji – ciężkiej, potencjalnie zagrażającej życiu reakcji alergicznej.⁸

Zaburzenia psychiczne i zaburzenia układu nerwowego

W tej grupie odnotowano: zawroty głowy, dezorientację, omamy, zaburzoną świadomość, drżenia, pobudzenie, ataksję, zaburzenia mowy, drgawki, encefalopatię, śpiączkę, objawy psychotyczne oraz delirium.⁹

Należy podkreślić, że zaburzenia neurologiczne, czasami o ciężkim przebiegu, mogą być związane z encefalopatią i obejmować: dezorientację, pobudzenie, drgawki, omamy i śpiączkę. Te reakcje są zwykle przemijające i najczęściej obserwowane u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek lub innymi czynnikami predysponującymi. U pacjentów po przeszczepieniu narządu, otrzymujących duże dawki walacyklowiru (8000 mg na dobę) w zapobieganiu CMV, reakcje neurologiczne występują znacznie częściej niż podczas stosowania mniejszych dawek w innych wskazaniach.¹⁰

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia

Zgłaszano przypadki duszności podczas terapii walacyklowirem.¹¹

Zaburzenia żołądka i jelit

Poza nudnościami, które obserwowano już w badaniach klinicznych, po wprowadzeniu leku do obrotu raportowano: wymioty, biegunkę oraz dolegliwości w obrębie brzucha.¹²

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Obserwowano przemijające zwiększenie wartości parametrów czynności wątroby (np. bilirubina, enzymy wątrobowe).¹³

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

W tej grupie odnotowano: wysypkę (w tym spowodowaną nadwrażliwością na światło), świąd, pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy oraz reakcję polekową z towarzyszącą eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi (DRESS).¹⁴

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Raportowano: ból nerek, krwiomocz (często związany z innymi zaburzeniami nerek), zaburzenie czynności nerek, ostrą niewydolność nerek (zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku lub pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, otrzymujących większe dawki niż zalecane) oraz cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek.¹⁵

Ból nerek może być związany z niewydolnością nerek. Notowano także wytrącanie się kryształków acyklowiru w nerkach. Podczas leczenia należy zapewnić odpowiednie nawodnienie pacjenta.¹⁶

Informacje dotyczące szczególnych populacji pacjentów

U dorosłych pacjentów z ciężkim osłabieniem odporności (zwłaszcza w zaawansowanym stadium zakażenia wirusem HIV), otrzymujących w badaniach klinicznych duże dawki (8000 mg na dobę) walacyklowiru przez dłuższy czas, obserwowano niewydolność nerek, mikroangiopatyczną niedokrwistość hemolityczną i małopłytkowość (czasami współistniejące). Te same objawy obserwowano także u pacjentów nieleczonych walacyklowirem, u których występowały te same choroby podstawowe lub schorzenia współistniejące.¹⁷

Tabela działań niepożądanych leku Vaciclor 500 mg

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel.: +48 22 49 21 301, Faks: +48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl¹⁸

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.¹⁹