Interakcje leku
Vaciclor 500 mg 500 mg

Walacyklowir, prolek przekształcany do acyklowiru, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, szczególnie w kontekście nefrotoksyczności. Acyklowir jest wydalany głównie przez nerki w postaci niezmienionej, a leki takie jak cymetydyna i probenecyd zmniejszają jego nerkowy klirens, zwiększając AUC odpowiednio o około 25% i 45%, a ich jednoczesne podanie podnosi AUC acyklowiru o około 65%. Inne substancje hamujące aktywne wydzielanie cewkowe, np. tenofowir, również mogą podwyższać stężenia acyklowiru w osoczu. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek oraz u tych stosujących wyższe dawki walacyklowiru (np. w terapii półpaśca lub profilaktyce CMV), monitorując funkcję nerek i objawy toksyczności.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Walacyklowir, substancja czynna preparatu Vaciclor, jest prolekiem, który w organizmie ulega przekształceniu do acyklowiru. Podczas stosowania tego leku należy uwzględnić możliwe interakcje zarówno z innymi produktami leczniczymi, jak i innymi substancjami, które mogą wpływać na jego metabolizm, wydalanie oraz efekt terapeutyczny.1

Interakcje z lekami nefrotoksycznymi

Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu walacyklowiru z produktami leczniczymi o działaniu nefrotoksycznym, zwłaszcza u pacjentów z istniejącymi już zaburzeniami czynności nerek. W takich przypadkach konieczne jest zapewnienie odpowiedniej kontroli czynności nerek.2

Do leków nefrotoksycznych, których jednoczesne stosowanie z walacyklowirem wymaga szczególnej uwagi, należą:3

  • Aminoglikozydy – antybiotyki stosowane głównie w ciężkich zakażeniach bakteryjnych
  • Organiczne związki platyny – leki przeciwnowotworowe (np. cisplatyna, karboplatyna)
  • Środki cieniujące zawierające jod – stosowane w diagnostyce obrazowej
  • Metotreksat – lek stosowany w chorobach autoimmunologicznych i nowotworowych
  • Pentamidyna – lek przeciwpierwotniakowy
  • Foskarnetu – lek przeciwwirusowy
  • Cyklosporyna i takrolimus – leki immunosupresyjne

Interakcje z lekami wpływającymi na wydalanie cewkowe

Acyklowir, aktywny metabolit walacyklowiru, jest wydalany głównie w postaci niezmienionej przez nerki poprzez mechanizm aktywnego wydzielania cewkowego. Leki, które wpływają na ten mechanizm, mogą zmieniać farmakokinetykę acyklowiru.4

Wykazano, że po podaniu 1000 mg walacyklowiru cymetydyna i probenecyd zmniejszają nerkowy klirens acyklowiru, zwiększając jego AUC (pole pod krzywą stężenia w czasie) odpowiednio o około 25% i 45%. Mechanizm ten polega na hamowaniu aktywnego wydzielania acyklowiru przez nerki.5

Jednoczesne podawanie cymetydyny i probenecydu z walacyklowirem prowadzi do jeszcze większego wzrostu AUC acyklowiru – o około 65%.6

Inne leki, które hamują lub konkurują o aktywne wydzielanie cewkowe, takie jak tenofowir, mogą również zwiększać stężenie acyklowiru w osoczu. Podobnie walacyklowir może podwyższać stężenie w osoczu jednocześnie podawanych leków wydalanych tym samym mechanizmem.7

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów otrzymujących wyższe dawki walacyklowiru (np. w leczeniu półpaśca lub w profilaktyce zakażeń CMV), którzy jednocześnie przyjmują leki hamujące aktywne wydzielanie cewkowe.8

Interakcje z mykofenolanem mofetylu

Odnotowano interakcję między acyklowirem a mykofenolanem mofetylu, który jest lekiem immunosupresyjnym stosowanym u pacjentów po przeszczepieniu narządów. Podczas jednoczesnego podawania tych leków obserwowano zwiększone AUC zarówno acyklowiru, jak i nieaktywnego metabolitu mykofenolanu mofetylu.9

Jednak w badaniach z udziałem zdrowych ochotników nie zaobserwowano zmian w maksymalnych stężeniach ani AUC przy jednoczesnym podawaniu walacyklowiru i mykofenolanu mofetylu. Doświadczenie kliniczne dotyczące jednoczesnego stosowania tych leków jest ograniczone.10

Interakcje z alkoholem

Nie przeprowadzono specyficznych badań dotyczących interakcji walacyklowiru z alkoholem. Jednakże, biorąc pod uwagę mechanizm działania i metabolizm walacyklowiru, należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego spożywania alkoholu z następujących powodów:

  • Alkohol może nasilać działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak bóle głowy czy zawroty głowy
  • Alkohol może mieć działanie odwadniające, co w połączeniu z walacyklowirem może zwiększać ryzyko uszkodzenia nerek, szczególnie u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami czynności nerek
  • Alkohol może osłabiać układ odpornościowy, co jest niekorzystne podczas leczenia zakażeń wirusowych

Chociaż brak jest bezpośrednich dowodów na interakcje farmakokinetyczne między walacyklowirem a alkoholem, zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu podczas terapii walacyklowirem, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby.

Tabela interakcji

Lek/Substancja Rodzaj interakcji Efekt interakcji Poziom istotności Zalecenia
Cymetydyna Farmakokinetyczna Zmniejszenie nerkowego klirensu acyklowiru, zwiększenie AUC acyklowiru o ok. 25% Umiarkowany Monitorowanie pod kątem działań niepożądanych acyklowiru
Probenecyd Farmakokinetyczna Zmniejszenie nerkowego klirensu acyklowiru, zwiększenie AUC acyklowiru o ok. 45% Umiarkowany Monitorowanie pod kątem działań niepożądanych acyklowiru
Cymetydyna + Probenecyd Farmakokinetyczna Zwiększenie AUC acyklowiru o ok. 65% Istotny Unikać jednoczesnego stosowania, jeśli to możliwe; monitorowanie czynności nerek
Tenofowir Farmakokinetyczna Potencjalne zwiększenie stężenia acyklowiru w osoczu Umiarkowany Monitorowanie czynności nerek i działań niepożądanych
Aminoglikozydy Farmakodynamiczna Potencjalne zwiększenie ryzyka nefrotoksyczności Istotny Regularne monitorowanie czynności nerek
Organiczne związki platyny Farmakodynamiczna Potencjalne zwiększenie ryzyka nefrotoksyczności Istotny Regularne monitorowanie czynności nerek
Środki cieniujące z jodem Farmakodynamiczna Potencjalne zwiększenie ryzyka nefrotoksyczności Istotny Odpowiednie nawodnienie pacjenta; monitorowanie czynności nerek
Metotreksat Farmakodynamiczna Potencjalne zwiększenie ryzyka nefrotoksyczności Istotny Regularne monitorowanie czynności nerek
Pentamidyna Farmakodynamiczna Potencjalne zwiększenie ryzyka nefrotoksyczności Istotny Regularne monitorowanie czynności nerek
Foskarnetu Farmakodynamiczna Potencjalne zwiększenie ryzyka nefrotoksyczności Istotny Regularne monitorowanie czynności nerek
Cyklosporyna Farmakodynamiczna Potencjalne zwiększenie ryzyka nefrotoksyczności Istotny Regularne monitorowanie czynności nerek i stężenia cyklosporyny
Takrolimus Farmakodynamiczna Potencjalne zwiększenie ryzyka nefrotoksyczności Istotny Regularne monitorowanie czynności nerek i stężenia takrolimusu
Mykofenolan mofetylu Farmakokinetyczna Potencjalne zwiększenie AUC acyklowiru i nieczynnego metabolitu mykofenolanu mofetylu Umiarkowany Monitorowanie działań niepożądanych obu leków
Alkohol Farmakodynamiczna Potencjalne nasilenie działań niepożądanych ze strony OUN; zwiększenie ryzyka odwodnienia Niski do umiarkowanego Ograniczenie spożycia alkoholu podczas terapii
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl