antygen leukocytarny człowieka

Antygen leukocytarny człowieka (Human Leukocyte Antigen, HLA) to złożony system białek występujących na powierzchni komórek organizmu, którego główną funkcją jest prezentacja antygenów limfocytom T. HLA odgrywa kluczową rolę w rozpoznawaniu przez układ odpornościowy struktur „własnych” od „obcych”, co ma fundamentalne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania odpowiedzi immunologicznej.

System HLA dzieli się na dwie główne klasy: klasa I (HLA-A, HLA-B, HLA-C) występuje na powierzchni prawie wszystkich komórek jądrzastych organizmu i prezentuje antygeny wewnątrzkomórkowe limfocytom T CD8+, natomiast klasa II (HLA-DR, HLA-DQ, HLA-DP) występuje głównie na komórkach prezentujących antygen (APC) i prezentuje antygeny zewnątrzkomórkowe limfocytom T CD4+.

Geny kodujące białka HLA znajdują się na chromosomie 6 i charakteryzują się niezwykłym polimorfizmem, co oznacza występowanie wielu różnych alleli w populacji. Ta różnorodność genetyczna systemu HLA ma kluczowe znaczenie w transplantologii, gdzie zgodność antygenów HLA między dawcą a biorcą jest jednym z głównych czynników decydujących o powodzeniu przeszczepu. Niezgodność HLA może prowadzić do odrzucenia przeszczepu lub reakcji przeszczep przeciwko gospodarzowi.

System HLA ma również istotne znaczenie kliniczne w diagnostyce chorób autoimmunologicznych. Określone haplotypy HLA są związane ze zwiększonym ryzykiem rozwoju takich schorzeń jak cukrzyca typu 1, choroba Leśniowskiego-Crohna, łuszczyca, reumatoidalne zapalenie stawów czy spondyloartropatie, co wykorzystuje się w ocenie ryzyka zachorowania oraz diagnostyce różnicowej.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl