pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy
Pokrzywka to reakcja skórna charakteryzująca się nagłym występowaniem bąbli pokrzywkowych – uniesionych, bladoróżowych lub czerwonych zmian skórnych, którym towarzyszy silny świąd. Zmiany mogą się utrzymywać od kilku godzin do 24 godzin, a następnie ustępować bez pozostawienia śladu. Pokrzywka może być ostra (trwająca do 6 tygodni) lub przewlekła (utrzymująca się powyżej 6 tygodni).
Obrzęk naczynioruchowy (obrzęk Quinckego) często współwystępuje z pokrzywką i objawia się nagłym, głębokim obrzękiem tkanki podskórnej lub podśluzówkowej. Najczęściej dotyczy twarzy (wargi, powieki), błon śluzowych jamy ustnej, gardła, krtani, a także narządów płciowych i kończyn. W przeciwieństwie do pokrzywki, obrzęk naczynioruchowy rzadziej wywołuje świąd, natomiast może powodować uczucie napięcia, pieczenia lub bólu.
Etiologia pokrzywki i obrzęku naczynioruchowego obejmuje reakcje alergiczne (na pokarmy, leki, jad owadów), infekcje, czynniki fizykalne (zimno, ciepło, ucisk), choroby autoimmunologiczne oraz reakcje idiopatyczne. Szczególnie niebezpieczne są przypadki obrzęku naczynioruchowego w obrębie górnych dróg oddechowych, które mogą zagrażać życiu poprzez niedrożność dróg oddechowych.
W diagnostyce pokrzywki i obrzęku naczynioruchowego kluczowe jest dokładne zebranie wywiadu, badanie fizykalne oraz wykonanie testów alergicznych. Leczenie obejmuje unikanie czynników wywołujących, stosowanie leków przeciwhistaminowych, a w ciężkich przypadkach – glikokortykosteroidów, adrenaliny lub leków immunosupresyjnych. W przypadku wrodzonego obrzęku naczynioruchowego stosuje się specyficzną terapię z użyciem koncentratu inhibitora C1-esterazy lub antagonistów receptora bradykininowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy – Epidemiologia
Pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy to powszechne schorzenia alergologiczno-dermatologiczne o istotnym obciążeniu społeczno-ekonomicznym. Globalne rozpowszechnienie pokrzywki w 2017 roku wynosiło około 86 milionów przypadków, z częstością epizodów u 15-25% populacji. Przewlekła pokrzywka (trwająca >6 tygodni) dotyka 0,5-5% populacji, z około 1% przypadków przewlekłej pokrzywki samoistnej. Choroba częściej dotyka kobiety (dwukrotnie częściej niż mężczyzn) oraz dzieci i młodzież (2-7% zachorowań), ze szczytem zachorowań między 20 a 40 rokiem życia. Obrzęk naczynioruchowy współwystępuje u 40-50% pacjentów z pokrzywką, a izolowany obrzęk naczynioruchowy stanowi około 10% przypadków. Dziedziczny obrzęk naczynioruchowy (HAE) jest rzadkim schorzeniem (1:10 000 do 1:50 000), odpowiadającym za około 2% przypadków obrzęku naczynioruchowego, z objawami pojawiającymi się zwykle w pierwszych dwóch dekadach życia. Występuje bez różnic rasowych, choć kobiety doświadczają cięższych ataków.
alergiczny nieżyt nosa, alergologia, astma, autoimmunologiczna choroba tarczycy, bąbel pokrzywkowy, choroba atopowa, choroba Hashimoto, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, egzema, Helicobacter pylori, inhibitor C1, lata życia z niepełnosprawnością, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka przewlekła, pokrzywka samoistna, przewlekła pokrzywka samoistna - Leksykon chorób i schorzeń
Pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy – Zapobieganie i profilaktyka
Pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy wymagają kompleksowej profilaktyki obejmującej identyfikację i eliminację czynników wyzwalających, takich jak alergeny pokarmowe (np. owoce morza, orzeszki ziemne), leki (NLPZ, inhibitory ACE) oraz czynniki fizyczne (zimno, ciepło, światło). W leczeniu farmakologicznym podstawę stanowią leki przeciwhistaminowe drugiej generacji, takie jak cetyryzyna (do 40 mg/dobę), feksofenadyna (do 180 mg, 4 razy dziennie), loratadyna i desloratadyna, stosowane regularnie w celu zapobiegania nawrotom. W przypadku braku odpowiedzi na standardowe dawki zaleca się ich zwiększenie do 2-4-krotności dawki, łączenie różnych leków przeciwhistaminowych, a także rozważenie antagonistów receptorów H2 i leukotrienowych (np. montelukast). W opornych przypadkach stosuje się omalizumab (150-300 mg s.c. co miesiąc), cyklosporynę lub krótkotrwałe kortykosteroidy (prednizon 0,5-1 mg/kg/dobę przez 3-10 dni). Pacjentów z przewlekłą pokrzywką trwającą ponad 6 tygodni należy kierować do alergologa.
alergen pokarmowy, anafilaksja, androgen, antagonista receptora H2, antagonista receptora leukotrienowego, autostrzykawka z adrenaliną, berotralstat, cetyryzyna, choroba autoimmunologiczna, cyklosporyna, danazol, desloratadyna, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, ekalantyd, feksofenadyna, ikatybant, inhibitor kalikreiny, inhibitor konwertazy angiotensyny, koncentrat inhibitora C1, kortykosteroid systemowy, kwas traneksamowy, lanadelumab, leczenie farmakologiczne, lek immunosupresyjny, lek przeciwhistaminowy, loratadyna, montelukast, niesteroidowy lek przeciwzapalny, oksandrolon, omalizumab, pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka indukowana, pokrzywka ostra, pokrzywka przewlekła, prednizon, przeciwciało monoklonalne anty-IgE, przewlekła pokrzywka idiopatyczna, schorzenie dermatologiczne, terapia biologiczna