14-OH-klarytromycyna
14-OH-klarytromycyna to główny metabolit klarytromycyny, antybiotyku makrolidowego stosowanego powszechnie w praktyce klinicznej. Powstaje w wyniku hydroksylacji klarytromycyny w pozycji C-14 przez enzymy wątrobowe cytochromu P450, głównie CYP3A4.
Metabolit ten wykazuje aktywność przeciwbakteryjną porównywalną lub nawet większą niż związek macierzysty wobec niektórych patogenów. Szczególnie istotna jest jego wzmocniona aktywność przeciwko Haemophilus influenzae, co zwiększa spektrum działania klarytromycyny. 14-OH-klarytromycyna i klarytromycyna działają synergistycznie, co przekłada się na lepszą skuteczność terapeutyczną.
Farmakokinetyka 14-OH-klarytromycyny charakteryzuje się dobrą penetracją do tkanek i długim okresem półtrwania, co przyczynia się do skuteczności klarytromycyny w leczeniu zakażeń górnych i dolnych dróg oddechowych, zakażeń skóry i tkanek miękkich oraz w eradykacji Helicobacter pylori.
Znajomość profilu farmakokinetycznego i farmakodynamicznego 14-OH-klarytromycyny jest istotna przy przewidywaniu interakcji lekowych, ocenie skuteczności terapii oraz dostosowywaniu dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, gdzie metabolizm tego związku może być zmieniony.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Klabax 500 mg
Klarytromycyna, półsyntetyczna pochodna erytromycyny A z grupy makrolidów (kod ATC: J01FA09), wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego, skuteczne wobec wielu patogenów, w tym Legionella pneumophila, Mycoplasma pneumoniae oraz Helicobacter pylori, z MIC około dwukrotnie niższym niż erytromycyna. Mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy białka przez wiązanie z podjednostką 50S rybosomu. Lek jest aktywny wobec tlenowych bakterii Gram-dodatnich (np. Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae), Gram-ujemnych (np. Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis), mykobakterii (m.in. Mycobacterium leprae, kompleks MAC) oraz mikroaerofilnych Helicobacter pylori. Beta-laktamazy nie wpływają na jej skuteczność, jednak większość szczepów MRSA wykazuje oporność na klarytromycynę. Metabolit 14-OH-klarytromycyna wykazuje podobną lub do 2-krotnie słabszą aktywność, z wyjątkiem Haemophilus influenzae, gdzie jest 2-krotnie silniejszy, a ich działanie może być synergistyczne.
14-OH-klarytromycyna, aktywny transport komórkowy, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, Borrelia burgdorferi, Campylobacter jejuni, Chlamydia pneumoniae, Enterobacteriaceae, EUCAST, gronkowce oporne na metycylinę, Haemophilus influenzae, Helicobacter pylori, Legionella pneumophila, makrolidy, metylacja rybosomu, minimalne stężenie hamujące, Moraxella catarrhalis, Mycobacterium, Mycobacterium avium, mycoplasma pneumoniae, oporność krzyżowa, pochodna erytromycyny, Staphylococcus aureus, stężenia graniczne, Streptococcus pneumoniae, Treponema pallidum, zakażenie układu oddechowego - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Clarithromycin Adamed 500 mg
Clarithromycin Adamed w dawkach 500 mg, 750 mg i 1 g podawany dożylnie w infuzji trwającej 60 minut wykazuje zależność dawkową parametrów farmakokinetycznych. Maksymalne stężenia (Cmax) klarytromycyny wynoszą odpowiednio 5,16 μg/ml (500 mg) i 9,40 μg/ml (1 g), a metabolitu 14-OH-klarytromycyny 0,66 μg/ml (500 mg) i 1,06 μg/ml (1 g). Okres półtrwania (t1/2) klarytromycyny w fazie eliminacji wzrasta z 3,8 h (500 mg) do 4,5 h (1 g), natomiast metabolitu z 7,3 h do 9,3 h. Powierzchnia pod krzywą (AUC) dla klarytromycyny wynosi 22,29 h·μg/ml (500 mg) i 53,26 h·μg/ml (1 g), a dla metabolitu 8,16 h·μg/ml i 14,76 h·μg/ml odpowiednio. W badaniach wielokrotnego dawkowania co 12 h, Cmax klarytromycyny w stanie stacjonarnym wynosiła 5,5 μg/ml (500 mg) i 8,6 μg/ml (750 mg), a t1/2 odpowiednio 5,3 h i 4,8 h. Metabolit osiągał Cmax 1,02 μg/ml (500 mg) i 1,37 μg/ml (750 mg) z t1/2 7,9 h i 5,4 h.
14-OH-klarytromycyna, antybiotyk makrolidowy, AUC, ekspozycja na lek, eliminacja leku, farmakokinetyka, faza eliminacji, infuzja dożylna, klarytromycyna, laktobionian klarytromycyny, nieliniowa farmakokinetyka, okres półtrwania, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, wirus niedoboru odporności, zakażenie Mycobacterium, zakażenie prątkami, związek macierzysty - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Klabax 250 mg
Klarytromycyna, będąca półsyntetyczną pochodną erytromycyny A i należąca do makrolidów (kod ATC: J01FA09), wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego poprzez hamowanie syntezy białka bakteryjnego na poziomie podjednostki 50S rybosomu. Minimalne stężenie hamujące (MIC) klarytromycyny jest około dwukrotnie niższe niż erytromycyny, co przekłada się na wyższą skuteczność. Lek jest szczególnie efektywny wobec bakterii Gram-dodatnich (np. Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae), Gram-ujemnych (Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis), atypowych (Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae) oraz mykobakterii (Mycobacterium leprae, kompleks MAC). Klarytromycyna i jej aktywny metabolit 14-OH-klarytromycyna wykazują synergistyczne działanie, zwłaszcza wobec H. influenzae, gdzie metabolit jest dwukrotnie silniejszy. W modelach zwierzęcych dawka 1,6 mg/kg mc./dobę klarytromycyny przewyższała skutecznością erytromycynę podawaną w dawce 50 mg/kg mc./dobę.
14-OH-klarytromycyna, aktywny transport antybiotyku, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, beta-laktamaza, Chlamydia pneumoniae, działanie addycyjne, działanie synergistyczne, Enterobacteriaceae, eradykacja H. pylori, gronkowiec oporny na metycylinę, Haemophilus influenzae, Helicobacter pylori, metylacja rybosomu, minimalne stężenie hamujące, Moraxella catarrhalis, Mycobacterium, Mycobacterium avium, Mycobacterium leprae, mycoplasma pneumoniae, oporność krzyżowa, oporność nabyta, pierścień laktonowy, pochodna erytromycyny, Pseudomonas, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, synteza białka bakteryjnego, zakażenie ogólnoustrojowe, zakażenie układu oddechowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Klacid Uno 500 mg
Klarytromycyna, będąca półsyntetyczną pochodną erytromycyny A, jest makrolidem o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego, stosowanym w dawce 500 mg w postaci tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu (Klacid Uno). Mechanizm działania polega na specyficznym wiązaniu z podjednostką 50S rybosomu bakterii, co hamuje syntezę białek. Klarytromycyna wykazuje dwukrotnie niższe MIC w porównaniu do erytromycyny, co przekłada się na wyższą skuteczność, szczególnie wobec Legionella pneumophila, Mycoplasma pneumoniae oraz innych patogenów Gram-dodatnich i Gram-ujemnych, takich jak Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae czy Helicobacter pylori. Istotne jest, że beta-laktamazy nie wpływają na jej aktywność, jednak większość szczepów MRSA jest na nią oporna. Dodatkowo, metabolit 14-OH-klarytromycyny wykazuje synergistyczne działanie, zwłaszcza wobec H. influenzae.
14-OH-klarytromycyna, aktywny transport komórkowy, bakteria mikroaerofilna, beta-laktamaza, działanie przeciwbakteryjne, Enterobacteriaceae, Europejski Komitet ds. Oznaczania Lekowrażliwości, gronkowiec oporny na metycylinę, Haemophilus influenzae, Helicobacter pylori, klarytromycyna, kompleks Mycobacterium avium, Legionella pneumophila, lek przeciwbakteryjny, linkozamid, makrolid, metylacja rybosomu, minimalne stężenie hamujące, Moraxella catarrhalis, Mycobacterium leprae, mycoplasma pneumoniae, mykobakteria, oporność krzyżowa, oporność na makrolidy, pałeczka Gram-ujemna, pochodna erytromycyny, podjednostka 50S rybosomu, Pseudomonas, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, synteza białka, szczep oporny na metycylinę, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, wartość graniczna wrażliwości, zakażenie ogólnoustrojowe, zakażenie układu oddechowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Fromilid Uno 500 mg
Fromilid Uno zawiera klarytromycynę w dawce 500 mg w postaci tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu, należącą do makrolidów (kod ATC: J01FA09). Mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy białka poprzez wiązanie z podjednostką 50S rybosomu bakterii. Klarytromycyna wykazuje silniejsze działanie niż erytromycyna, z MIC około dwukrotnie niższym, szczególnie skuteczna wobec Legionella pneumophila i Mycoplasma pneumoniae. Spektrum działania obejmuje tlenowe bakterie Gram-dodatnie (m.in. Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae), tlenowe Gram-ujemne (Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis), mykobakterie (np. Mycobacterium leprae, MAC) oraz Helicobacter pylori. Metabolit 14-OH-klarytromycyna wykazuje aktywność addycyjną lub synergiczną, zwłaszcza wobec H. influenzae. W badaniach na modelach zwierzęcych klarytromycyna była 2-10-krotnie skuteczniejsza niż erytromycyna.
14-OH-klarytromycyna, aktywny transport antybiotyku, Bordetella pertussis, Borrelia burgdorferi, Chlamydia pneumoniae, drobnoustrój oporny, eradykacja Helicobacter pylori, Haemophilus influenzae, Helicobacter pylori, klarytromycyna, Legionella pneumophila, linkozamid, makrolid, mechanizm oporności bakteryjnej, metylacja rybosomu, minimalne stężenie hamujące, Moraxella catarrhalis, Mycobacterium avium, mycoplasma pneumoniae, oporność krzyżowa, pochodna erytromycyny, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, Treponema pallidum - Leksykon leków
Interakcje leku – Taclar 500 mg
Klarytromycyna, jako silny inhibitor izoenzymu CYP3A układu cytochromu P450, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą prowadzić do znacznego zwiększenia stężeń leków metabolizowanych przez ten enzym, a tym samym do nasilenia działań niepożądanych, w tym zagrażających życiu zaburzeń rytmu serca (wydłużenie odstępu QT, torsade de pointes). Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie klarytromycyny z cyzaprydem, pimozydem, astemizolem, terfenadyną, alkaloidami sporyszu, doustnym midazolamem (7-krotne zwiększenie AUC), lowastatyną i symwastatyną (ryzyko rabdomiolizy) oraz lomitapidem (znaczny wzrost aminotransferaz). Ponadto, u pacjentów z klirensem kreatyniny 30-60 ml/min zaleca się zmniejszenie dawki klarytromycyny o 50%, a u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek konieczne jest szczególne dostosowanie dawkowania.
14-OH-klarytromycyna, alkaloid sporyszu, antagonista wapnia, antybiotyk makrolidowy, bradyarytmia, cytochrom P450, hipoglikemia, hydroksychlorochina, inhibicja enzymu, inhibitor fosfodiesterazy, izoenzym CYP3A, kortykosteroid, kwasica mleczanowa, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwzakrzepowy, midazolam, migotanie komór, ośrodkowy układ nerwowy, przewód pokarmowy, rabdomioliza, skurcz naczyń, stężenie w surowicy, torsade de pointes, triazolobenzodiazepina, układ sercowo-naczyniowy, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zakażenie MAC, zatrucie alkaloidami sporyszu - Leksykon leków
Interakcje leku – Klabax 250 mg
Klarytromycyna, jako silny inhibitor izoenzymu CYP3A cytochromu P450, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami metabolizowanymi przez ten enzym. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie klarytromycyny z cyzaprydem, pimozydem, domperydonem, astemizolem, terfenadyną, alkaloidami sporyszu, doustnym midazolamem (7-krotny wzrost AUC), statynami (lowastatyna, symwastatyna), lomitapidem oraz kolchicyną ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak wydłużenie odstępu QT, arytmie, toksyczność sporyszu, miopatia, rabdomioliza czy wzrost aktywności aminotransferaz. Ponadto, inhibitory CYP3A, takie jak flukonazol i rytonawir, znacząco zwiększają stężenia klarytromycyny (np. rytonawir podnosi Cmax o 31%, Cmin o 182%, AUC o 77%), co wymaga dostosowania dawki u pacjentów z upośledzoną czynnością nerek (klirens kreatyniny 30-60 ml/min – zmniejszenie dawki o 50%, <30 ml/min – o 75%, maksymalna dawka 1 g/dobę). Induktory CYP3A (np. ryfampicyna, efawirenz) obniżają stężenie klarytromycyny, co może obniżać skuteczność terapii, zwłaszcza w zakażeniach Mycobacterium avium complex (MAC), gdzie aktywność 14-OH-klarytromycyny jest słabsza.
14-OH-klarytromycyna, alkaloid sporyszu, aminotransferaza, antagonista kanału wapniowego, antybiotyk makrolidowy, AUC, bradyarytmia, CYP3A cytochromu P450, częstoskurcz komorowy, depresja oddechowa, glikoproteina p, hipoglikemia, induktor CYP3A, inhibitor fosfodiesterazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, kompleks Mycobacterium avium, kwasica mleczanowa, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwzakrzepowy, migotanie komór, miopatia, niedokrwienie kończyn, odstęp QT, rabdomioliza, skurcz naczyń, torsade de pointes, triazolobenzodiazepina, zaburzenie czynności nerek