Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji – Klacid 250 mg

Klarytromycyna jest antybiotykiem makrolidowym, który jako substrat i inhibitor izoenzymu CYP3A4 wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis interakcji klarytromycyny z innymi produktami leczniczymi, z uwzględnieniem ich mechanizmu i znaczenia klinicznego.¹

Leki, których stosowanie z klarytromycyną jest bezwzględnie przeciwwskazane

Ze względu na możliwość wystąpienia ciężkich działań niepożądanych, stosowanie klarytromycyny jest całkowicie przeciwwskazane w skojarzeniu z następującymi lekami:²

• Astemizol, terfenadyna – antybiotyki makrolidowe, w tym klarytromycyna, zwiększają stężenie tych leków, co może prowadzić do wydłużenia odstępu QT w zapisie EKG, częstoskurczu komorowego, migotania komór i zaburzeń rytmu typu torsade de pointes.³
• Cyzapryd, domperydon – klarytromycyna zwiększa stężenie tych leków, co może powodować zmiany w zapisie EKG oraz zaburzenia rytmu serca.⁴
• Pimozyd – jednoczesne stosowanie może powodować podobne zaburzenia kardiologiczne jak w przypadku cyzaprydu.⁵
• Alkaloidy sporyszu (ergotamina, dihydroergotamina) – jednoczesne podawanie może prowadzić do ostrego zatrucia alkaloidami sporyszu, charakteryzującego się skurczem naczyń oraz niedokrwieniem kończyn i innych tkanek, w tym ośrodkowego układu nerwowego.⁶
• Midazolam podawany doustnie – podczas jednoczesnego stosowania pole pod krzywą (AUC) midazolamu zwiększa się 7-krotnie.⁷
• Statyny metabolizowane przez CYP3A4 (lowastatyna, symwastatyna) – jednoczesne stosowanie z klarytromycyną zwiększa ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy.⁸
• Lomitapid – stosowanie klarytromycyny z lomitapidem jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko znacznego zwiększenia aktywności aminotransferaz.⁹
• Kolchicyna – u pacjentów z niewydolnością nerek i wątroby.¹⁰

Interakcje klarytromycyny z alkoholem

Nie ma bezpośrednich danych o interakcjach między klarytromycyną a alkoholem w dostępnych materiałach. Jednakże, przyjmowanie alkoholu podczas stosowania antybiotyków, w tym klarytromycyny, może:

• Osłabiać działanie lecznicze antybiotyku
• Nasilać działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, bóle brzucha
• Zwiększać obciążenie wątroby, co jest szczególnie istotne przy jednoczesnym stosowaniu leków metabolizowanych przez wątrobę
• Powodować potencjalne pogorszenie ogólnego samopoczucia pacjenta

Z tych względów zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii klarytromycyną.

Wpływ innych leków na klarytromycynę

Leki, które indukują izoenzym CYP3A mogą przyspieszać metabolizm klarytromycyny, co prowadzi do zmniejszenia jej stężenia w osoczu i potencjalnie do osłabienia jej działania terapeutycznego:¹¹

• Ryfampicyna, ryfabutyna, ryfapentyna – przyspieszają metabolizm klarytromycyny i zmniejszają jej stężenie w osoczu, jednocześnie zwiększając stężenie 14-OH-klarytromycyny, aktywnego metabolitu.¹²
• Fenytoina, karbamazepina, fenobarbital – mogą zmniejszać stężenie klarytromycyny.¹³
• Dziurawiec zwyczajny – induktor izoenzymu CYP3A, może zmniejszać stężenie klarytromycyny.¹⁴
• Efawirenz, newirapina – zmniejszają stężenie klarytromycyny.¹⁵
• Etrawiryna – zmniejsza całkowity wpływ klarytromycyny, ale zwiększa stężenie 14-OH-klarytromycyny.¹⁶
• Flukonazol – zwiększa minimalne stężenie klarytromycyny w stanie stacjonarnym (Cmin) i pole pod krzywą (AUC) odpowiednio o 33% i 18%.¹⁷
• Rytonawir – hamuje metabolizm klarytromycyny, powodując zwiększenie jej stężenia w surowicy. U pacjentów z niewydolnością nerek konieczne jest zmniejszenie dawki klarytromycyny.¹⁸

Wpływ klarytromycyny na inne leki

Klarytromycyna, jako inhibitor CYP3A, może wpływać na metabolizm wielu leków, zwiększając ich stężenie w surowicy:¹⁹

• Leki przeciwarytmiczne (chinidyna, dyzopiramid) – mogą powodować zaburzenia rytmu typu torsade de pointes. Dodatkowo, podczas stosowania dyzopiramidem obserwowano przypadki hipoglikemii.²⁰
• Doustne leki przeciwcukrzycowe (nateglinid, repaglinid) – klarytromycyna hamuje CYP3A, co może prowadzić do hipoglikemii.²¹
• Triazolobenzodiazepiny (alprazolam, midazolam, triazolam) – klarytromycyna zwiększa AUC midazolamu 2,7-krotnie po dożylnym podaniu. Może nasilać i wydłużać działanie tych leków na OUN.²²
• Kortykosteroidy (metabolizowane przez CYP3A) – klarytromycyna może zwiększać ogólnoustrojowe narażenie na kortykosteroidy, co wymaga ścisłej obserwacji pacjenta pod kątem wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych.²³
• Omeprazol – klarytromycyna zwiększa stężenie omeprazolu w osoczu w stanie stacjonarnym.²⁴
• Inhibitory fosfodiesterazy (syldenafil, tadalafil, wardenafil) – klarytromycyna może zwiększać narażenie na te leki, co może wymagać zmniejszenia ich dawek.²⁵
• Teofilina, karbamazepina – klarytromycyna zwiększa stężenie tych leków we krwi, co może wymagać zmniejszenia ich dawki.²⁶
• Tolterodyna – w przypadku pacjentów z ograniczonym metabolizmem CYP2D6, klarytromycyna może istotnie zwiększać stężenie tolterodyny.²⁷
• Digoksyna – klarytromycyna hamuje glikoproteinę P (P-gp), co może prowadzić do zwiększenia stężenia digoksyny w surowicy i objawów jej toksyczności.²⁸
• Zydowudyna – klarytromycyna może zmniejszać stężenie zydowudyny, należy zachować 4-godzinny odstęp między podaniem każdego z tych leków.²⁹
• Hydroksychlorochina i chlorochina – należy zachować ostrożność ze względu na możliwość wywoływania zaburzeń rytmu serca i ciężkich zdarzeń niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego.³⁰

Wzajemne oddziaływanie klarytromycyny i innych leków

Niektóre leki wchodzą w interakcje dwukierunkowe z klarytromycyną, co oznacza, że zarówno klarytromycyna wpływa na ich farmakokinetykę, jak i one wpływają na farmakokinetykę klarytromycyny:³¹

• Atazanawir – powoduje dwukrotny wzrost narażenia na klarytromycynę i zmniejszenie narażenia na 14-OH-klarytromycynę o 70%. Jednocześnie klarytromycyna zwiększa AUC atazanawiru o 28%.³²
• Antagoniści wapnia (werapamil, amlodypina, diltiazem) – wzajemne zwiększenie stężeń we krwi, co może prowadzić do niedociśnienia.³³
• Itrakonazol – klarytromycyna może zwiększać stężenie itrakonazolu, a itrakonazol może zwiększać stężenie klarytromycyny.³⁴
• Sakwinawir – wartości AUC i Cmax sakwinawiru zwiększają się odpowiednio o 177% i 187%, a wartości AUC i Cmax klarytromycyny o około 40%.³⁵

Tabela interakcji klarytromycyny z innymi lekami

Powyższa tabela przedstawia najważniejsze interakcje klarytromycyny z innymi lekami oraz ich znaczenie kliniczne. Należy pamiętać, że lista ta nie jest wyczerpująca i zawsze należy sprawdzić aktualne informacje o produkcie przed przepisaniem klarytromycyny pacjentom stosującym inne leki.³⁶