Działania niepożądane
Klacid 250 mg
Stosowanie klarytromycyny w dawce 250 mg (Klacid) wiąże się z występowaniem działań niepożądanych, głównie ze strony przewodu pokarmowego, takich jak bóle brzucha, biegunka, nudności, wymioty oraz zaburzenia smaku, które mają zazwyczaj łagodny przebieg. U pacjentów z obniżoną odpornością, zwłaszcza przy dawkach 1000 mg/dobę stosowanych w leczeniu zakażeń Mycobacterium, obserwuje się częstsze i bardziej zróżnicowane działania niepożądane, w tym nudności, wymioty, zmiany smaku, bóle brzucha, biegunkę, wysypkę, wzdęcia, bóle głowy, zaparcia, zaburzenia słuchu oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych AspAT i AlAT (u około 2-3% pacjentów). Dodatkowo mogą wystąpić leukopenia, trombocytopenia oraz wzrost stężenia azotu mocznikowego we krwi. Profil działań niepożądanych u dzieci jest zbliżony do obserwowanego u dorosłych.
- ostre zapalenie ucha środkowego
- owrzodzenie dwunastnicy z zakażeniem Helicobacter pylori
- rozsiane zakażenie Mycobacterium avium
- zakażenie dolnych dróg oddechowych
- zakażenie górnych dróg oddechowych
- zakażenie skóry i tkanek miękkich
- zakażenie zębów i jamy ustnej
- zapobieganie rozsianemu zakażeniu Mycobacterium avium
- zlokalizowane zakażenie Mycobacterium avium
- zlokalizowane zakażenie Mycobacterium chelonae
- zlokalizowane zakażenie Mycobacterium fortuitum
- zlokalizowane zakażenie Mycobacterium intracellulare
- zlokalizowane zakażenie Mycobacterium kansasii
Działania niepożądane leku Klacid 250 mg
Podczas stosowania klarytromycyny w postaci tabletek powlekanych Klacid 250 mg obserwuje się szereg działań niepożądanych, które w większości przypadków mają łagodny charakter, ale mogą istotnie wpływać na tolerancję leczenia i bezpieczeństwo pacjenta. Znajomość spektrum działań niepożądanych oraz ich częstości występowania jest kluczowa dla właściwej oceny stosunku korzyści do ryzyka podczas terapii.1
Najczęstsze działania niepożądane
Do najczęściej raportowanych działań niepożądanych u pacjentów przyjmujących klarytromycynę należą dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, które obejmują: bóle brzucha, biegunkę, nudności, wymioty oraz zaburzenia smaku. Objawy te na ogół mają łagodne nasilenie i są spójne ze znanym profilem bezpieczeństwa innych antybiotyków z grupy makrolidów. Co istotne, w badaniach klinicznych nie odnotowano istotnych różnic w częstości występowania tych działań niepożądanych pomiędzy pacjentami z wcześniejszymi zakażeniami prątkami a populacją bez takich zakażeń.2
Działania niepożądane u pacjentów z immunosupresją
U pacjentów z zespołem nabytego niedoboru odporności (AIDS) oraz innymi stanami obniżonej odporności, którzy otrzymują długotrwałe leczenie dużymi dawkami klarytromycyny z powodu zakażeń wywołanych przez Mycobacterium, szczególnie trudne może być różnicowanie pomiędzy działaniami niepożądanymi leku a objawami samego zakażenia HIV lub chorób towarzyszących.3
U dorosłych pacjentów z obniżoną odpornością otrzymujących dawki dobowe klarytromycyny wynoszące 1000 mg, najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były:4
- nudności
- wymioty
- zmiany w odczuwaniu smaków
- bóle brzucha
- biegunka
- wysypka
- wzdęcia z oddawaniem gazów
- ból głowy
- zaparcia
- zaburzenia słuchu
- zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej (AspAT) i aminotransferazy alaninowej (AlAT) w surowicy
Z mniejszą częstością obserwowano również takie działania niepożądane jak duszność, bezsenność i suchość w jamie ustnej.5
Nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych
U pacjentów z obniżoną odpornością, otrzymujących klarytromycynę w dawce 1000 mg na dobę, w badaniach laboratoryjnych stwierdzono:6
- istotne zwiększenie aktywności AspAT i AlAT w surowicy (u około 2-3% pacjentów)
- nieprawidłowo małą liczbę białych krwinek i płytek krwi (u około 2-3% pacjentów)
- znaczne zwiększenie stężenia azotu mocznikowego we krwi (u mniejszego odsetka pacjentów)
Działania niepożądane u dzieci
Należy zaznaczyć, że częstość, rodzaj i nasilenie działań niepożądanych u dzieci przyjmujących klarytromycynę są zbliżone do tych obserwowanych u pacjentów dorosłych.7
Monitorowanie bezpieczeństwa leku
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania klarytromycyny. Fachowy personel medyczny powinien zgłaszać wszystkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.8
Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.9
Klasyfikacja działań niepożądanych
Poniżej przedstawiono szczegółową klasyfikację działań niepożądanych obserwowanych podczas stosowania klarytromycyny według układów i narządów. Dane te pochodzą zarówno z badań klinicznych, jak i z obserwacji po wprowadzeniu leku do obrotu.10
| Klasyfikacja układów i narządów | Działania niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zakażenia wtórne | Niezbyt często | Zakażenia oportunistyczne, kandydozy |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Leukopenia, trombocytopenia | Rzadko | Zmniejszenie liczby białych krwinek i płytek krwi |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje nadwrażliwości | Niezbyt często | Od łagodnych reakcji skórnych po anafilaksję |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Anoreksja, zmniejszenie apetytu | Niezbyt często | Zmniejszone przyjmowanie pokarmów |
| Zaburzenia psychiczne | Bezsenność, lęk | Niezbyt często | Zaburzenia snu i stany lękowe |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bóle głowy, zaburzenia smaku, zawroty głowy | Często | Objawy neurologiczne o różnym nasileniu |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Zaburzenia słuchu, szumy uszne | Niezbyt często | Przejściowe lub trwałe uszkodzenie słuchu |
| Zaburzenia serca | Wydłużenie odstępu QT, palpitacje | Rzadko | Zaburzenia rytmu serca |
| Zaburzenia naczyniowe | Rozszerzenie naczyń krwionośnych | Rzadko | Zaczerwienienie skóry, uderzenia gorąca |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Duszność | Niezbyt często | Trudności w oddychaniu |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Bóle brzucha, biegunka, nudności, wymioty, zaburzenia smaku | Bardzo często | Najczęstsze działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT) | Często | Nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka, nadmierne pocenie się | Często | Reakcje skórne o różnym nasileniu |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bóle mięśniowe, stawowe | Niezbyt często | Dolegliwości ze strony układu mięśniowo-szkieletowego |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Zwiększenie stężenia kreatyniny i azotu mocznikowego we krwi | Niezbyt często | Wpływ na czynność nerek |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Złe samopoczucie, gorączka, osłabienie | Często | Ogólne objawy ogólnoustrojowe |
| Badania diagnostyczne | Nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych | Często | Zmiany w parametrach biochemicznych i hematologicznych |
Implikacje kliniczne
Znajomość spektrum działań niepożądanych klarytromycyny jest niezbędna do właściwego monitorowania pacjentów podczas terapii. Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z obniżoną odpornością oraz osoby przyjmujące wysokie dawki leku przez dłuższy czas. U tych grup pacjentów zaleca się regularną kontrolę parametrów laboratoryjnych, zwłaszcza czynności wątroby i nerek, a także obrazu krwi.11
Należy pamiętać, że większość działań niepożądanych klarytromycyny ma charakter przemijający i ustępuje po zakończeniu leczenia. Jednak w przypadku wystąpienia poważnych działań niepożądanych, takich jak silne reakcje alergiczne, znaczne zaburzenia czynności wątroby czy zaburzenia słuchu, należy rozważyć modyfikację lub przerwanie terapii.12
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania