Właściwości farmakokinetyczne
Coxydyna 120 mg

Właściwości farmakokinetyczne etorykoksybu

Etorykoksyb, substancja czynna leku Coxydyna, charakteryzuje się korzystnym profilem farmakokinetycznym, który pozwala na stosowanie go raz na dobę. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę jego właściwości farmakokinetycznych z uwzględnieniem procesów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji, a także charakterystykę u szczególnych grup pacjentów.¹

Proces wchłaniania

Etorykoksyb wykazuje doskonałe właściwości absorpcyjne po podaniu doustnym. Jego całkowita dostępność biologiczna wynosi około 100%, co oznacza, że praktycznie cała podana dawka leku wchłania się do krwiobiegu. Po podaniu etorykoksybu w dawce 120 mg u dorosłych na czczo, maksymalne stężenie w osoczu (średnia geometryczna Cmax = 3,6 µg/mL) osiągane jest stosunkowo szybko, po około 1 godzinie (Tmax). W stanie stacjonarnym średnia geometryczna pola pod krzywą (AUC0-24h) wynosi 37,8 µg·h/mL.²

Ważną cechą etorykoksybu jest jego liniowa farmakokinetyka w zakresie dawek stosowanych klinicznie, co oznacza, że zwiększenie dawki prowadzi do proporcjonalnego wzrostu stężenia leku w osoczu.³

Badania wykazały, że spożywanie posiłków wpływa na parametry wchłaniania etorykoksybu. Podanie leku z posiłkiem bogatotłuszczowym nie wpływa na całkowitą biodostępność, ale może zmienić profil wchłaniania. Obserwuje się wówczas zmniejszenie maksymalnego stężenia (Cmax) o 36% oraz wydłużenie czasu do osiągnięcia tego stężenia (Tmax) o około 2 godziny. Jednak zmiany te nie mają istotnego znaczenia klinicznego, dlatego lek może być przyjmowany niezależnie od posiłków.⁴

Dystrybucja leku

Etorykoksyb charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza, wynoszącym około 92% w zakresie stężeń od 0,05 µg/mL do 5 µg/mL. Objętość dystrybucji (Vdss) w stanie stacjonarnym wynosi u ludzi około 120 litrów, co wskazuje na dobrą penetrację leku do tkanek.⁵

Badania na zwierzętach wykazały, że etorykoksyb przenika przez barierę łożyskową u szczurów i królików oraz przez barierę krew-mózg u szczurów, co może mieć znaczenie przy ocenie bezpieczeństwa stosowania leku u kobiet w ciąży.⁶

Metabolizm etorykoksybu

Etorykoksyb podlega intensywnym przemianom metabolicznym w organizmie. Mniej niż 1% dawki wykrywane jest w moczu w postaci niezmienionej, co wskazuje na wysoki stopień metabolizowania leku.⁷

Główny szlak metaboliczny etorykoksybu polega na tworzeniu pochodnej 6′-hydroksymetylowej, który jest katalizowany przez enzymy cytochromu P450. Najważniejszym izoenzymem biorącym udział w tym procesie jest CYP3A4. Badania in vitro wykazały, że w metabolizmie etorykoksybu uczestniczą również inne izoenzymy: CYP2D6, CYP2C9, CYP1A2 i CYP2C19, jednak ich rola in vivo nie została dokładnie określona.⁸

W organizmie człowieka zidentyfikowano pięć metabolitów etorykoksybu. Głównym z nich jest pochodna kwasu 6′-karboksylowego, powstająca w wyniku dalszego utleniania pochodnej 6′-hydroksymetylowej. Ważną cechą metabolitów etorykoksybu jest ich minimalna aktywność farmakologiczna – nie wykazują one wymiernego działania lub mają tylko słabe działanie hamujące COX-2, a żaden z nich nie hamuje COX-1.⁹

Eliminacja leku

Eliminacja etorykoksybu następuje niemal wyłącznie poprzez metabolizm, a następnie wydalanie nerkowe metabolitów. Badania z użyciem znakowanego promieniotwórczo etorykoksybu wykazały, że po dożylnym podaniu dawki 25 mg, około 70% podanej aktywności promieniotwórczej wykrywano w moczu, a 20% w kale, głównie w postaci metabolitów. Mniej niż 2% leku wydalane jest w formie niezmienionej.¹⁰

Stężenia etorykoksybu w stanie stacjonarnym osiągane są w ciągu 7 dni przyjmowania produktu leczniczego jeden raz na dobę w dawce 120 mg. Wskaźnik kumulacji wynosi około 2, co odpowiada okresowi półtrwania fazy kumulacji wynoszącemu około 22 godzin. Klirens osoczowy etorykoksybu po podaniu dawki 25 mg dożylnie określono na około 50 mL/min.¹¹

Charakterystyka etorykoksybu w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

Farmakokinetyka etorykoksybu u pacjentów w podeszłym wieku (65 lat i starszych) jest porównywalna do farmakokinetyki u osób młodszych. Nie jest konieczne dostosowanie dawki u pacjentów w podeszłym wieku wyłącznie ze względu na wiek.¹²

Różnice płciowe

Nie wykazano istotnych różnic w farmakokinetyce etorykoksybu między kobietami i mężczyznami. Płeć nie wpływa na parametry farmakokinetyczne leku i nie jest konieczne dostosowanie dawki ze względu na płeć pacjenta.¹³

Zaburzenia czynności wątroby

Stopień niewydolności wątroby wpływa na farmakokinetykę etorykoksybu:

• U pacjentów z łagodną niewydolnością wątroby (5-6 punktów w skali Child-Pugh) przyjmujących etorykoksyb w dawce 60 mg raz na dobę, średnie AUC było zwiększone o około 16% w porównaniu z osobami zdrowymi otrzymującymi taką samą dawkę.¹⁴
• U pacjentów z umiarkowaną niewydolnością wątroby (7-9 punktów w skali Child-Pugh) przyjmujących etorykoksyb w dawce 60 mg co drugi dzień, średnie AUC było zbliżone do wartości obserwowanych u osób zdrowych otrzymujących etorykoksyb w dawce 60 mg raz na dobę.¹⁵
• Nie przeprowadzono badań dotyczących zastosowania etorykoksybu w dawce 30 mg raz na dobę u pacjentów z umiarkowaną niewydolnością wątroby.¹⁶
• Brak jest danych klinicznych i farmakokinetycznych dotyczących stosowania etorykoksybu u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby (≥10 punktów w skali Child-Pugh).¹⁷

Zaburzenia czynności nerek

Analiza farmakokinetyki etorykoksybu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek wykazała, że:

• Farmakokinetyka pojedynczej dawki etorykoksybu 120 mg u pacjentów z umiarkowaną do ciężkiej niewydolnością nerek nie różniła się znacząco od wartości obserwowanych u osób zdrowych.¹⁸
• Również u pacjentów z krańcową niewydolnością nerek poddawanych hemodializie parametry farmakokinetyczne były zbliżone do wartości obserwowanych u osób zdrowych.¹⁹
• Hemodializa nie wpływa znacząco na eliminację etorykoksybu – klirens kreatyniny podczas dializy wynosi około 50 mL/min.²⁰

Dzieci i młodzież

Przeprowadzono ograniczone badania farmakokinetyczne etorykoksybu u dzieci i młodzieży:

• Nie badano farmakokinetyki etorykoksybu u dzieci poniżej 12 roku życia.<sup data-drug="Coxydyna" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Dzieci i młodzież: nie badano farmakokinetyki etorykoksybu u dzieci (21
• U młodzieży (w wieku od 12 do 17 lat) przeprowadzono badanie farmakokinetyczne (n=16), które wykazało, że:
  • U osób o masie ciała 40-60 kg, otrzymujących etorykoksyb w dawce 60 mg raz na dobę, farmakokinetyka była zbliżona do farmakokinetyki u osób dorosłych otrzymujących etorykoksyb w dawce 90 mg raz na dobę.²²
  • U osób o masie ciała większej niż 60 kg, otrzymujących etorykoksyb w dawce 90 mg raz na dobę, farmakokinetyka również była zbliżona do farmakokinetyki u osób dorosłych otrzymujących etorykoksyb w dawce 90 mg raz na dobę.²³

Należy jednak podkreślić, że bezpieczeństwo stosowania i skuteczność etorykoksybu u dzieci i młodzieży nie zostały dokładnie określone i wymagają dalszych badań.²⁴