szczepionka przypominająca
Szczepionka przypominająca, nazywana również dawką przypominającą lub boosterem, jest dodatkową dawką szczepionki podawaną po zakończeniu podstawowego schematu szczepienia. Jej głównym celem jest wzmocnienie i wydłużenie odpowiedzi immunologicznej organizmu na dany patogen, szczególnie gdy ochrona wynikająca z pierwotnego szczepienia z czasem słabnie.
Dawki przypominające są stosowane w wielu programach szczepień, zarówno w przypadku szczepionek podawanych w dzieciństwie (jak przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi), jak i szczepionek dla dorosłych. W kontekście pandemii COVID-19 szczepionki przypominające odegrały istotną rolę w utrzymaniu odporności populacyjnej wobec nowych wariantów wirusa SARS-CoV-2.
Mechanizm działania szczepionki przypominającej opiera się na zjawisku pamięci immunologicznej. Ponowna ekspozycja układu odpornościowego na antygen zawarty w szczepionce wywołuje szybszą i silniejszą odpowiedź immunologiczną, prowadząc do zwiększenia produkcji przeciwciał i wzmocnienia odporności komórkowej. Według badań klinicznych, dawki przypominające mogą znacząco zwiększyć poziom ochrony przed chorobą zakaźną.
Decyzja o podaniu szczepionki przypominającej powinna być podejmowana w oparciu o aktualne zalecenia medyczne, biorąc pod uwagę wiek pacjenta, stan zdrowia, ryzyko ekspozycji na patogen oraz czas, który upłynął od ostatniego szczepienia. W praktyce klinicznej należy również uwzględnić potencjalne korzyści z dawki przypominającej w stosunku do możliwych działań niepożądanych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Pertaktyna – Właściwości farmakokinetyczne
Pertaktyna, jako kluczowy antygen bakterii Bordetella pertussis, jest integralnym składnikiem bezkomórkowych szczepionek przeciw krztuścowi, zróżnicowanym pod względem zawartości w zależności od grupy wiekowej pacjentów i preparatu. W szczepionkach dla dorosłych i młodzieży (Adacel, Adacel Polio) zawartość pertaktyny wynosi 3 µg na dawkę 0,5 ml, natomiast w Boostrix i Boostrix Polio jest to 2,5 µg. Dla dzieci preparat Infanrix-IPV zawiera 8 µg pertaktyny na dawkę 0,5 ml, co odpowiada potrzebie silniejszej stymulacji immunologicznej. Pertaktyna jest adsorbowana na związkach glinu, które różnią się w zależności od preparatu: fosforan glinu (0,33 mg Al³⁺) w Adacel i Adacel Polio, kombinacja wodorotlenku glinu (0,3 mg Al³⁺) i fosforanu glinu (0,2 mg Al³⁺) w Boostrix i Boostrix Polio oraz wodorotlenek glinu (0,5 mg Al³⁺) w Infanrix-IPV. Wszystkie szczepionki mają postać mętnej, białej zawiesiny do wstrzykiwań, co jest charakterystyczne dla preparatów adsorbowanych na glinie.
antygen krztuścowy, Bordetella pertussis, fimbrie typu 2 i 3, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, immunogenność, inaktywowany wirus polio, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, preparat szczepionkowy, stymulacja odpowiedzi immunologicznej, szczepionka adsorbowana, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka przeciw krztuścowi, szczepionka przypominająca, toksoid krztuścowy, właściwości farmakokinetyczne, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – d-Szczepionka błonicza adsorbowana nie mniej niż 5 j.m. toksoidu błoniczego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
d-Szczepionka błonicza adsorbowana jest przeznaczona do czynnego uodparniania przeciw błonicy u młodzieży i dorosłych jako dawka przypominająca. Zawiera zmniejszoną ilość antygenu w porównaniu do szczepionek dla dzieci, co czyni ją odpowiednią wyłącznie do szczepień przypominających po uprzednim zakończeniu podstawowego cyklu szczepień. Jedna dawka (0,5 ml) zawiera nie mniej niż 5 j.m. toksoidu błoniczego adsorbowanego na wodorotlenku glinu (do 0,5 mg Al³⁺). Szczepionka jest stosowana w ramach Programu Szczepień Ochronnych (PSO) w celu utrzymania odpowiedniego poziomu przeciwciał przeciw błonicy u osób wcześniej uodpornionych.
adiuwant, błonica, cykl szczepień podstawowych, dawka przypominająca, nadzór epidemiologiczny, odpowiedź immunologiczna, Program Szczepień Ochronnych, sytuacja epidemiologiczna, szczepienie przypominające, szczepionka przypominająca, toksoid błoniczy, wodorotlenek glinu uwodniony, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Toksoid krztuścowy – Wskazania do stosowania
Toksoid krztuścowy, będący inaktywowaną toksyną Bordetella pertussis, stanowi kluczowy składnik szczepionek wieloskładnikowych przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi (DTaP i Tdap). Preparaty te różnią się zawartością toksoidu krztuścowego, która w szczepionkach do szczepień pierwotnych i uzupełniających (np. Tetraxim, Infanrix-IPV) wynosi 25 μg, natomiast w szczepionkach przypominających (np. Adacel, Boostrix) jest niższa i waha się od 2,5 μg do 20 μg. Szczepionki te zawierają również inne antygeny Bordetella pertussis, takie jak hemaglutynina włókienkowa (2,5–25 μg), pertaktyna (2,5–8 μg) oraz fimbrie typu 2 i 3 (obecne w wybranych preparatach). Wskazania do stosowania obejmują szczepienia pierwotne, uzupełniające i przypominające u niemowląt, dzieci, młodzieży oraz dorosłych, z uwzględnieniem specyfiki preparatu i wieku pacjenta.
antygen krztuśca, bierna ochrona niemowląt, Bordetella pertussis, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus polio, kalendarz szczepień, krztusiec, pertaktyna, poliomyelitis, Program Szczepień Ochronnych, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepienie uzupełniające, szczepienie w ciąży, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka DTaP, szczepionka przypominająca, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy