Przedawkowanie
Borez 2,5 mg

Przedawkowanie bisoprololu fumaranu, selektywnego beta-adrenolityku, prowadzi do nasilenia blokady receptorów beta-1 i beta-2 adrenergicznych, co manifestuje się głównie bradykardią (<50 uderzeń/min), niedociśnieniem tętniczym, skurczem oskrzeli, ostrą niewydolnością serca, hipoglikemią oraz blokiem przedsionkowo-komorowym. Szczególnie narażeni są pacjenci z niewydolnością serca, u których objawy te mogą być bardziej nasilone. W praktyce klinicznej dominują objawy sercowo-naczyniowe, takie jak znaczne zwolnienie czynności serca i obniżenie ciśnienia tętniczego, które mogą prowadzić do niedostatecznej perfuzji narządów i zaburzeń świadomości. Hipoglikemia i skurcz oskrzeli stanowią dodatkowe poważne powikłania wynikające z mechanizmu działania leku.

Przedawkowanie bisoprololu fumaranu

Przedawkowanie bisoprololu fumaranu stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta, szczególnie u osób z chorobami układu krążenia. Z uwagi na farmakologiczne działanie bisoprololu jako beta-adrenolityku, jego przedawkowanie prowadzi do nasilenia efektów blokady receptorów beta-adrenergicznych, powodując charakterystyczne objawy kliniczne wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.1

Dotychczasowe doświadczenia kliniczne wskazują na różnice w indywidualnej wrażliwości pacjentów na pojedynczą dużą dawkę bisoprololu. Szczególnie podatną grupę stanowią pacjenci z rozpoznaną niewydolnością serca, którzy wykazują znacznie większą wrażliwość na przedawkowanie tego leku.2

W praktyce klinicznej zgłoszono przypadki przedawkowania bisoprololu, w których dominującymi objawami były bradykardia i/lub niedociśnienie tętnicze. Warto podkreślić, że we wszystkich udokumentowanych przypadkach pacjenci powrócili do zdrowia po zastosowaniu odpowiedniego leczenia.3

Objawy kliniczne przedawkowania

Objawy przedawkowania bisoprololu fumaranu wynikają bezpośrednio z jego mechanizmu działania jako selektywnego beta-adrenolityku. Manifestacja kliniczna przedawkowania obejmuje szereg objawów związanych z układem sercowo-naczyniowym, oddechowym oraz metabolicznym.4

Objaw przedawkowania Opis kliniczny Mechanizm
Bradykardia Znaczne zwolnienie czynności serca, często poniżej 50 uderzeń/min. Może prowadzić do niedostatecznej perfuzji narządów. Nasilona blokada receptorów beta-1 adrenergicznych w węźle zatokowo-przedsionkowym
Niedociśnienie tętnicze Obniżenie ciśnienia tętniczego krwi, prowadzące do zawrotów głowy, omdleń i zaburzeń świadomości Obniżenie kurczliwości mięśnia sercowego i zmniejszenie rzutu serca
Skurcz oskrzeli Trudności w oddychaniu, świszczący oddech, duszność Blokada receptorów beta-2 adrenergicznych w oskrzelach
Ostra niewydolność serca Nasilenie objawów niewydolności serca, duszność, obrzęki obwodowe, zastój w krążeniu płucnym Zmniejszenie kurczliwości mięśnia sercowego i obniżenie rzutu serca
Hipoglikemia Obniżenie stężenia glukozy we krwi, drżenia, poty, zaburzenia świadomości Zaburzenie mechanizmów kontrregulacyjnych przy hipoglikemii
Blok przedsionkowo-komorowy Zaburzenia przewodzenia impulsów elektrycznych w sercu Blokada receptorów beta-1 adrenergicznych w układzie przewodzącym serca

Postępowanie terapeutyczne w przedawkowaniu

W przypadku stwierdzenia przedawkowania bisoprololu fumaranu kluczowe znaczenie ma natychmiastowe przerwanie podawania leku oraz wdrożenie leczenia podtrzymującego i objawowego. Wybór metody leczenia zależy od nasilenia objawów klinicznych i stanu pacjenta.5

Należy wziąć pod uwagę, że bisoprolol tylko w niewielkim stopniu można usunąć z organizmu za pomocą dializy, co ogranicza możliwości zastosowania tej metody eliminacji leku w przypadku przedawkowania.6

Schematy postępowania terapeutycznego w zależności od dominującego objawu przedawkowania obejmują:7

Leczenie bradykardii

W przypadku znacznej bradykardii spowodowanej przedawkowaniem bisoprololu zaleca się następujące postępowanie:8

  1. Dożylne podanie atropiny jako leku pierwszego rzutu
  2. W przypadku niewystarczającej odpowiedzi na atropinę, ostrożne podanie izoprenaliny lub innego leku o dodatnim działaniu chronotropowym
  3. W ciężkich przypadkach opornych na farmakoterapię – przezżylne wszczepienie stymulatora serca

Leczenie niedociśnienia tętniczego

Postępowanie w niedociśnieniu tętniczym wywołanym przedawkowaniem bisoprololu obejmuje:9

  1. Dożylne podanie płynów w celu zwiększenia objętości krwi krążącej
  2. Zastosowanie leków obkurczających naczynia
  3. Dożylne podanie glukagonu, który może przynieść dodatkowe korzyści terapeutyczne

Leczenie bloku przedsionkowo-komorowego

W przypadku wystąpienia bloku przedsionkowo-komorowego II lub III stopnia zaleca się:10

  1. Ciągłe monitorowanie stanu pacjenta
  2. Podanie izoprenaliny we wlewie dożylnym
  3. W przypadkach opornych na leczenie farmakologiczne – przezżylne wszczepienie stymulatora serca

Leczenie zaostrzenia niewydolności serca

Nagłe zaostrzenie niewydolności serca wymaga kompleksowego postępowania terapeutycznego:11

  1. Dożylne podanie leków moczopędnych w celu zmniejszenia obciążenia wstępnego
  2. Zastosowanie leków o działaniu inotropowym dodatnim, zwiększających kurczliwość mięśnia sercowego
  3. Podanie leków rozszerzających naczynia w celu zmniejszenia obciążenia następczego

Leczenie skurczu oskrzeli

W przypadku wystąpienia skurczu oskrzeli zalecane jest:12

  1. Podanie leków rozszerzających oskrzela, przede wszystkim:
    • Izoprenaliny – nieselektywnego agonisty receptorów beta-adrenergicznych
    • Beta2-sympatykomimetyków – selektywnych agonistów receptorów beta-2
    • Aminofiliny – leku o działaniu rozkurczającym mięśnie gładkie oskrzeli

Leczenie hipoglikemii

W przypadku hipoglikemii spowodowanej przedawkowaniem bisoprololu zaleca się:13

  1. Dożylne podanie glukozy w celu szybkiego wyrównania niedoboru
  2. Monitorowanie stężenia glukozy we krwi
  3. W przypadku utrzymującej się hipoglikemii – ciągły wlew roztworu glukozy

Należy podkreślić, że w leczeniu przedawkowania bisoprololu fumaranu kluczowe znaczenie ma indywidualne podejście do pacjenta, z uwzględnieniem jego stanu klinicznego, chorób współistniejących oraz stopnia nasilenia objawów przedawkowania.14

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl