lobektomia skroniowa
Lobektomia skroniowa to procedura neurochirurgiczna polegająca na usunięciu części lub całego płata skroniowego mózgu. Jest to jeden z najczęściej wykonywanych zabiegów chirurgicznych w leczeniu padaczki lekoopornej, szczególnie gdy ognisko padaczkowe zlokalizowane jest w płacie skroniowym.
Zabieg ten jest najczęściej stosowany w przypadku padaczki skroniowej przyśrodkowej związanej ze stwardnieniem hipokampa, dysplazją korową lub innymi patologiami strukturalnymi płata skroniowego. Wskazania obejmują również niektóre nowotwory i malformacje naczyniowe tej okolicy mózgu.
Przed kwalifikacją do lobektomii skroniowej pacjent musi przejść szczegółową diagnostykę, obejmującą badania obrazowe (MRI), wideo-EEG, badania neuropsychologiczne oraz często procedury inwazyjne monitorowania aktywności padaczkowej. Celem tej diagnostyki jest precyzyjne zlokalizowanie ogniska padaczkowego i ocena potencjalnych konsekwencji funkcjonalnych zabiegu.
Skuteczność lobektomii skroniowej w kontroli napadów padaczkowych jest wysoka – około 60-80% pacjentów osiąga całkowitą kontrolę napadów lub znaczącą poprawę. Główne ryzyko zabiegu obejmuje deficyty pamięci (szczególnie przy operacji dominującego płata skroniowego), zaburzenia pola widzenia (kwadrantanopsja) oraz rzadziej deficyty mowy czy zaburzenia funkcji poznawczych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Padaczka skroniowa – Epidemiologia
Padaczka skroniowa (TLE) jest najczęstszą postacią padaczki ogniskowej u dorosłych, stanowiącą około 60% przypadków padaczki ogniskowej i 40% wszystkich przypadków padaczki. Epidemiologia wskazuje na chorobowość TLE na poziomie 1,7/1000 osób (dane z Rochester, 1960), przy globalnej częstości padaczki wynoszącej 4-10/1000 osób. Padaczka przyśrodkowa skroniowa (MTLE) odpowiada za około 80% napadów skroniowych i jest często lekooporna – około 30% pacjentów rozwija oporność na leczenie farmakologiczne, co wymaga rozważenia kwalifikacji do leczenia chirurgicznego. Stwardnienie przyśrodkowe skroniowe (MTS) jest główną patologią lekoopornej TLE, stanowiącą 23-29% przyczyn u dzieci, a także kluczowym wskazaniem do interwencji chirurgicznej. Diagnostyka wymaga zaawansowanych badań MRI i EEG, a w przypadku braku zmian w MRI rozważa się etiologie autoimmunologiczne, genetyczne oraz ukryte encefalocoele. Wideo-EEG pozostaje złotym standardem w identyfikacji napadów, jednak semiologia napadów, zwłaszcza u dzieci i osób z autyzmem, wymaga dalszej walidacji i rozwoju biomarkerów klinicznych.
drgawka gorączkowa, dysplazja korowa ogniskowa, lek przeciwpadaczkowy, lekooporność, lobektomia skroniowa, napad niepadaczkowy, napad płata skroniowego, padaczka autoimmunologiczna, padaczka odruchowa, padaczka ogniskowa, padaczka płata skroniowego, padaczka skroniowa, rezonans magnetyczny, stwardnienie hipokampa, stymulacja elektryczna, zaburzenie nastroju, zespół padaczkowy - Leksykon chorób i schorzeń
Padaczka skroniowa – Zapobieganie i profilaktyka
Padaczka skroniowa (TLE), najczęstsza postać padaczki lekoopornej, często związana jest ze stwardnieniem hipokampa (HS). Profilaktyka tej choroby obejmuje trzy poziomy: pierwotną (zapobieganie rozwojowi), wtórną (leczenie czynników ryzyka) oraz trzeciorzędową (zapobieganie napadom u chorych). Kluczowe jest zapobieganie pierwotnym uszkodzeniom mózgu, zwłaszcza w okresie niemowlęcym, oraz minimalizacja urazów głowy i udarów poprzez stosowanie kasków, pasów bezpieczeństwa, zdrowej diety, kontroli ciśnienia tętniczego i chorób metabolicznych. Leczenie farmakologiczne powinno być rozważane po drugim nieprowokowanym napadzie, z uwzględnieniem czynników ryzyka takich jak nieprawidłowości w EEG, obrazowaniu mózgu czy napady nocne. Leki przeciwpadaczkowe, takie jak lamotrygina, topiramat czy lewetiracetam (np. 500 mg PO BID), są preferowane u kobiet w wieku rozrodczym ze względu na mniejsze ryzyko teratogenności w porównaniu do kwasu walproinowego. W przypadku oporności na leczenie farmakologiczne, lobektomia skroniowa oferuje 70-80% szans na remisję napadów, szczególnie gdy operacja jest wykonana wcześnie i istnieje widoczna zmiana w MRI.
badanie elektroencefalograficzne, biofeedback, chronoterapia, dieta ketogeniczna, drgawki gorączkowe, epileptogeneza, kwas walproinowy, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lewetiracetam, lobektomia skroniowa, nagła nieoczekiwana śmierć w padaczce, napad padaczkowy, padaczka skroniowa, padaczka skroniowa przyśrodkowa, profilaktyka pierwotna, profilaktyka trzeciorzędowa, profilaktyka wtórna, stwardnienie hipokampa, stymulacja nerwu błędnego, topiramat, uraz czaszkowo-mózgowy, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zmodyfikowana dieta Atkinsa - Leksykon chorób i schorzeń
Prosopagnozja (ślepota twarzy) – Etiologia i przyczyny
Prosopagnozja, czyli ślepota twarzy, to zaburzenie neurologiczne charakteryzujące się niezdolnością do rozpoznawania twarzy przy zachowaniu innych funkcji wzrokowych i intelektualnych. Dotyczy około 2-3% populacji i występuje w formie rozwojowej (wrodzonej) oraz nabytej. Etiologia obejmuje dysfunkcje prawego zakrętu wrzecionowatego (fusiform gyrus) i powiązanych struktur, takich jak okolica wrzecionowata twarzy (fusiform face area), które odpowiadają za integrację percepcji i pamięci twarzy. Prosopagnozja rozwojowa ma podłoże genetyczne, prawdopodobnie dziedziczone autosomalnie dominująco, i może współwystępować z ASD, zespołem Williamsa czy Turnera. Natomiast prosopagnozja nabyta, rzadsza (1/30 000), wynika z uszkodzeń mózgu po urodzeniu, takich jak udary niedokrwienne, krwotoki śródmózgowe, urazy, choroby neurodegeneracyjne (np. choroba Alzheimera, zanik korowy tylny) oraz inne czynniki, w tym guzy czy zapalenia mózgu.
choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, choroba wieńcowa, COVID-19, cukrzyca, guz mózgu, krwotok śródmózgowy, lobektomia skroniowa, migracja neuronów, mutacja genu, nadciśnienie tętnicze, oksytocyna, otępienie semantyczne, padaczka, prosopagnozja, prosopagnozja nabyta, prosopagnozja rozwojowa, prosopagnozja wrodzona, rozpoznawanie emocji, SARS-CoV-2, udar niedokrwienny, uraz czaszkowo-mózgowy, uraz mózgu, zaburzenia ze spektrum autyzmu, zaburzenie neurologiczne, zakręt wrzecionowaty, zanik korowy tylny, zapalenie mózgu, zatrucie tlenkiem węgla, zespół Turnera, zespół Williamsa, zwyrodnienie płatów czołowo-skroniowych - Leksykon chorób i schorzeń
Drgawki – Leczenie
Leczenie drgawek opiera się głównie na farmakoterapii, gdzie około 60-70% pacjentów osiąga kontrolę napadów przy zastosowaniu leków przeciwpadaczkowych, takich jak lewetyracetam, kwas walproinowy, topiramat czy lamotrygina. Monoterapia jest preferowana ze względu na mniejsze ryzyko działań niepożądanych i interakcji lekowych, a skuteczność leków wynosi około 33% w zakresie całkowitego ustąpienia napadów oraz kolejne 33% pacjentów doświadcza ich rzadszego występowania. W przypadku oporności na leczenie farmakologiczne rozważa się leczenie chirurgiczne (np. lobektomia skroniowa z 85% szansą na ustąpienie napadów w ciągu 2 lat przy jednostronnym stwardnieniu hipokampa), stymulację nerwu błędnego (VNS) z redukcją napadów o co najmniej 50% u około 50% pacjentów, głęboką stymulację mózgu (DBS) oraz reaktywną neurostymulację (RNS). Dieta ketogeniczna i jej modyfikacje stanowią dodatkową opcję terapeutyczną, szczególnie u dzieci z padaczką lekooporną.
ablacja laserowa, benzodiazepiny, ciała ketonowe, diazepam, dieta ketogeniczna, fenytoina, gabapentyna, głęboka stymulacja mózgu, immunoterapia, kannabidiol, karbamazepina, kwas walproinowy, lamotrygina, leczenie chirurgiczne, lek przeciwpadaczkowy, lewetyracetam, lobektomia skroniowa, monoterapia, muzykoterapia, napad ogniskowy, okskarbazepina, padaczka lekooporna, politerapia, pregabalina, psychoterapia psychodynamiczna, stwardnienie guzowate, stwardnienie hipokampa, stymulacja nerwu błędnego, terapia poznawczo-behawioralna, terapia skojarzona, topiramat, zespół Draveta, zespół Lennoxa-Gastauta, zespół padaczkowy - Leksykon chorób i schorzeń
Padaczka skroniowa – Etiologia i przyczyny
Padaczka skroniowa (TLE) jest najczęstszą formą padaczki ogniskowej, dotykającą około 60% pacjentów z padaczką, co przekłada się na około 50 milionów osób na świecie. Etiologia TLE jest złożona i obejmuje stwardnienie hipokampa (HS) – najczęstszą przyczynę (około 70% przypadków operowanych z powodu lekoopornej padaczki), guzy mózgu (około 10%), dysplazję korową (5-10%), malformacje naczyniowe (około 5%), urazy mózgu, infekcje OUN oraz czynniki genetyczne i autoimmunologiczne. HS charakteryzuje się utratą neuronów i glii w hipokampie, prowadząc do jego zwłóknienia i zaniku, często powiązanym z przedłużającymi się drgawkami gorączkowymi w dzieciństwie oraz mutacjami genów takich jak SCN1A. Urazy mózgu, infekcje (np. wirus HSV, HHV-6B) oraz anomalie naczyniowe i nowotwory również odgrywają istotną rolę w patogenezie TLE. Wyróżnia się dwa podtypy: przyśrodkową (MTLE, 80% przypadków) i boczną (LTLE), różniące się etiologią i rokowaniem.
autoimmunologiczne zapalenie mózgu, autosomalnie dominująca padaczka, boczna padaczka płata skroniowego, drgawka gorączkowa, dysplazja korowa ogniskowa, ganglioneuroblastoma, glejak, hamartoma, limbiczne zapalenie mózgu, lobektomia skroniowa, malformacja rozwojowa kory mózgowej, malformacja tętniczo-żylna, naczyniak jamisty, neurocysticerkoza, oponiak, padaczka skroniowa, płat skroniowy mózgu, przeciwciała przeciwko receptorom NMDA, przyśrodkowa padaczka płata skroniowego, ropień mózgu, stwardnienie hipokampa, udar mózgu, uraz czaszkowo-mózgowy, wirus opryszczki, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych - Leksykon chorób i schorzeń
Padaczka skroniowa – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Padaczka skroniowa (TLE) jest najczęstszym typem padaczki ogniskowej, zlokalizowanej w płatach skroniowych, które odpowiadają za funkcje takie jak pamięć krótkotrwała, emocje i rozumienie języka. Napady TLE najczęściej manifestują się jako napady ogniskowe z zaburzoną świadomością, obejmujące objawy takie jak déjà vu, lęk, automatyzmy (mlaskanie, ruchy żucia, pocieranie rąk) oraz zaburzenia świadomości. Patofizjologia często wiąże się ze stwardnieniem hipokampa lub bliznami w przyśrodkowej części płata skroniowego, a etiologia może obejmować urazy, stany zapalne lub inne uszkodzenia. Po napadzie obserwuje się często dezorientację, amnezję następczą oraz senność lub pobudzenie ponapadowe. Opieka pielęgniarska koncentruje się na zapewnieniu bezpieczeństwa, monitorowaniu funkcji życiowych, podawaniu leków przeciwpadaczkowych oraz edukacji pacjenta i rodziny, ze szczególnym uwzględnieniem rozpoznawania subtelnych napadów, zwłaszcza u niemowląt.
aktywność napadowa, apoptoza neuronu, automatyzm, bezdech, déjà vu, desaturacja, dieta ketogeniczna, drożność dróg oddechowych, duszność, działanie niepożądane leku, funkcja neurologiczna, hipokamp, lek przeciwpadaczkowy, lobektomia skroniowa, napad ogniskowy z zaburzoną świadomością, napad padaczkowy, neurostymulacja, neurostymulator, opieka pielęgniarska, padaczka skroniowa, płat skroniowy mózgu, stan zapalny, stwardnienie przyśrodkowej części płata skroniowego, uraz głowy