Właściwości farmakokinetyczne
Vicks VapoRub

Profil farmakokinetyczny Vicks VapoRub obejmuje składniki aktywne takie jak lewomentol, kamfora racemiczna, olejek eukaliptusowy (1,8-cineol) oraz olejek terpentynowy, które charakteryzują się niskim stężeniem w krążeniu ogólnym podczas terapeutycznego stosowania. Kamfora wykazuje szybkie wchłanianie niezależnie od drogi podania, z okresem półtrwania wynoszącym 167 minut, metabolizowana głównie w wątrobie przez utlenianie i glukuronizację, a metabolity są wydalane przez nerki. Lewomentol, o silnych właściwościach lipofilnych, również podlega metabolizmowi wątrobowemu (hydroksylacja, glukuronizacja) i jest eliminowany przez nerki. 1,8-cineol z olejku eukaliptusowego osiąga Tmax po inhalacji w około 18 minut, z okresem półtrwania 104,6 minut, a jego metabolity są wydalane głównie przez nerki oraz częściowo przez płuca. Olejek terpentynowy wykazuje średnie wchłanianie alfa-pinenu (62%, t½ 32 h), beta-pinenu (66%, t½ 25 h) i delta-karenu (68%, t½ 42 h), z 2-5% substancji wydalanych niezmienionych z wydychanym powietrzem.

Właściwości farmakokinetyczne leku Vicks VapoRub

Profil farmakokinetyczny Vicks VapoRub charakteryzuje się specyficznymi właściwościami związanymi z wchłanianiem, dystrybucją, metabolizmem i wydalaniem poszczególnych składników aktywnych: lewomentolu, kamfory racemicznej, olejku eukaliptusowego i olejku terpentynowego. Badania farmakokinetyczne wykazały bardzo niskie stężenia terpenów w krążeniu ogólnym podczas terapeutycznego stosowania produktu leczniczego, co zapewnia odpowiedni margines bezpieczeństwa i praktycznie wyklucza możliwość wystąpienia ogólnoustrojowych działań toksycznych.1

Wpływ nośnika na profil farmakokinetyczny

Należy podkreślić, że profile farmakokinetyczne składników aktywnych Vicks VapoRub zależą w pewnym stopniu od nośnika, w którym zostały rozpuszczone. W przypadku tej maści wysoce lipofilna baza wazelinowa spowalnia uwalnianie olejków eterycznych, opóźniając ich wchłanianie przez skórę lub w przypadku przypadkowego połknięcia produktu.2

Farmakokinetyka kamfory racemicznej

Kamfora charakteryzuje się szybkim wchłanianiem niezależnie od drogi podania – zarówno po aplikacji na skórę, jak i poprzez inhalację. Po podaniu zewnętrznym substancja ta przedostaje się do krążenia ogólnego, gdzie podlega procesom metabolicznym zachodzącym głównie w wątrobie. Dominującymi szlakami metabolicznymi są reakcje utleniania i glukuronizacji, w wyniku których powstają nieaktywne metabolity. Metabolity te są następnie wydalane przez nerki. Okres półtrwania kamfory wynosi 167 minut.3

Farmakokinetyka lewomentolu

Lewomentol, będący substancją o silnych właściwościach lipofilnych, charakteryzuje się szybką penetracją przez błony śluzowe. Niezależnie od drogi podania (przewód pokarmowy, skóra czy drogi oddechowe), lewomentol po przedostaniu się do krążenia ogólnego podlega procesom metabolicznym w wątrobie. Główne szlaki metaboliczne obejmują hydroksylację i glukuronizację, prowadzące do powstania nieaktywnych metabolitów. Metabolity te są następnie eliminowane z organizmu przez nerki.4

Farmakokinetyka olejku eukaliptusowego

Głównym składnikiem aktywnym olejku eukaliptusowego jest 1,8-cineol (eukaliptol), który szybko wchłania się zarówno po podaniu doustnym, jak i po aplikacji na skórę lub podczas inhalacji. Procesy metaboliczne eukaliptolu zachodzą w wątrobie i obejmują głównie reakcje utleniania i glukuronizacji. Powstałe nieaktywne metabolity są wydalane głównie przez nerki, choć niewielka ilość substancji jest również eliminowana przez płuca z wydychanym powietrzem. Czas potrzebny do osiągnięcia maksymalnego stężenia (Tmax) po podaniu w formie inhalacji wynosi średnio 18 minut, a okres półtrwania został określony na 104,6 minut.5

Farmakokinetyka olejku terpentynowego

Badania farmakokinetyczne olejku terpentynowego wykazały, że średnie wchłanianie jego głównych substancji czynnych podczas inhalacji wynosi:

Substancja czynna Średnie wchłanianie (%) Średni okres półtrwania (godziny)
alfa-pinen 62 32
beta-pinen 66 25
delta-karen 68 42

Od 2 do 5% wchłoniętych substancji z olejku terpentynowego jest wydalanych w postaci niezmienionej z wydychanym powietrzem.6

Bezpieczeństwo stosowania w aspekcie farmakokinetycznym

Przeprowadzone badania farmakokinetyczne obejmowały ocenę profilu farmakokinetycznego kamfory i lewomentolu po zastosowaniu maści w dawkach przekraczających poziomy klinicznie zalecane. Pomimo zwiększonego dawkowania, stężenia tych składników w osoczu pozostały niskie, a co istotne – nie zaobserwowano kumulacji tych składników w okresie prowadzenia badań. Dane te potwierdzają znaczny margines bezpieczeństwa produktu Vicks VapoRub, co praktycznie wyklucza możliwość wystąpienia ogólnoustrojowych działań toksycznych przy prawidłowym stosowaniu produktu zgodnie z zaleceniami.7

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl