śmiertelność noworodkowa
Śmiertelność noworodkowa to kluczowy wskaźnik zdrowia publicznego definiowany jako liczba zgonów noworodków w pierwszych 28 dniach życia na 1000 żywych urodzeń. Wskaźnik ten odzwierciedla jakość opieki okołoporodowej, dostępność specjalistycznej opieki neonatologicznej oraz ogólny stan zdrowia populacji.
W medycynie rozróżnia się wczesną śmiertelność noworodkową (zgony w pierwszych 7 dniach życia) oraz późną śmiertelność noworodkową (zgony między 8 a 28 dniem życia). Główne przyczyny śmiertelności noworodkowej obejmują powikłania związane z wcześniactwem, niedotlenienie okołoporodowe, wady wrodzone, infekcje oraz zaburzenia metaboliczne.
Obecnie w krajach rozwiniętych śmiertelność noworodkowa wynosi około 2-4 zgony na 1000 żywych urodzeń, podczas gdy w krajach rozwijających się wskaźnik ten może przekraczać 30/1000. Stałe monitorowanie tego parametru pozwala na ocenę efektywności interwencji medycznych i programów zdrowotnych ukierunkowanych na poprawę opieki perinatalnej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pitamet 2 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pitawastatyny, substancji czynnej Pitamet, obejmowały szeroki zakres testów farmakologicznych, toksyczności po wielokrotnym podaniu, genotoksyczności, potencjału rakotwórczego oraz wpływu na rozrodczość. Dane niekliniczne nie wskazują na istotne ryzyko dla ludzi przy stosowaniu terapeutycznych dawek do 4 mg/dobę. U małp zaobserwowano specyficzne markery toksyczności nerkowej przy ekspozycji przekraczającej poziomy terapeutyczne, co może wynikać z różnic w metabolizmie i eliminacji leku międzygatunkowo, zwłaszcza że u naczelnych wydalanie nerkowe odgrywa większą rolę. Metabolit charakterystyczny dla małp może uczestniczyć w tym procesie, jednak kliniczne znaczenie tych obserwacji u ludzi jest prawdopodobnie niskie, choć nie można go całkowicie wykluczyć.
badanie farmakologiczne, badanie in vitro, badanie przedkliniczne, dawka dobowa, działanie nefrotoksyczne, genotoksyczność, marker toksyczności, mikrosomy wątroby, pitawastatyna, populacja pediatryczna, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, śmiertelność noworodkowa, śmiertelność okołoporodowa, toksyczność matczyna, toksyczność nerkowa, wady rozwojowe płodu, wpływ na rozrodczość - Leksykon substancji czynnych
Tramadol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne tramadolu chlorowodorku wskazują na brak istotnego ryzyka toksycznego przy stosowaniu dawek terapeutycznych. W badaniach toksyczności ostrej i przewlekłej u gryzoni i psów, hepatotoksyczność oraz objawy typowe dla opioidów (niepokój, ataksja, wymioty, drżenie, duszność, drgawki) pojawiały się jedynie przy dawkach 10-krotnie wyższych niż kliniczne. Dobrze tolerowane dawki doustne wynosiły 20 mg/kg u szczurów i 10 mg/kg u psów, a doodbytniczo u psów 20 mg/kg. Badania genotoksyczności wykazały brak mutagenności in vivo, a badania karcynogenności nie potwierdziły działania rakotwórczego u szczurów; u myszy zaobserwowano jedynie nieznamienne statystycznie zmiany przy dawkach ≥15 mg/kg. W zakresie toksyczności reprodukcyjnej tramadol wykazywał działanie toksyczne u samic i zwiększał śmiertelność noworodków przy dawkach ≥50 mg/kg/dobę u szczurów oraz >125 mg/kg u królików, z opóźnionym kostnieniem i zaburzeniami rozwojowymi potomstwa, jednak bez wpływu na płodność samców i samic. Tramadol przenika przez łożysko, a jego stosowanie w skojarzeniu z paracetamolem nie wykazało dodatkowego ryzyka teratogennego przy dawkach terapeutycznych, choć dawka 50/434 mg/kg (8,3× dawka terapeutyczna) indukowała embriotoksyczność i fetotoksyczność u szczurów.
anomalia kostnienia, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, gruczolak wątrobowokomórkowy, guz płuc, hepatotoksyczność, mutagenność, NOAEL, opóźnione kostnienie, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, przewlekła toksyczność, przewód pokarmowy, rakotwórczość, śmiertelność noworodkowa, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność płodowa, toksyczność u samic, toksyczny wpływ na reprodukcję, tramadol chlorowodorek, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenie kostnienia szkieletu, zatrucie tramadolem - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tramadol + Paracetamol Medreg 37,5 mg + 325 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku złożonego Tramadol + Paracetamol Medreg (37,5 mg + 325 mg) wykazały brak działania teratogennego oraz potencjału genotoksycznego i karcinogennego dla poszczególnych składników. Tramadol nie wykazuje genotoksyczności ani ryzyka rakotwórczego u ludzi, a paracetamol w dawkach terapeutycznych nie wykazuje działania genotoksycznego ani onkogennego. Preparat złożony nie był poddany specyficznym badaniom mutagenności i karcinogenności, jednak dostępne dane dla składników sugerują brak takich zagrożeń. W badaniach na zwierzętach nie stwierdzono wpływu na płodność przy dawkach do 50 mg/kg (samce) i 75 mg/kg (samice) tramadolu oraz braku toksycznego wpływu paracetamolu na rozród.
dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, karcinogenność, kostnienie, nadliczbowe żebra, potencjał genotoksyczny, potencjał onkogenny, preparat złożony, przenikanie przez łożysko, rozwój embrionalny, ryzyko rakotwórcze, śmiertelność noworodkowa, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowa, tramadol z paracetamolem, wada wrodzona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tramal Retard 100 100 mg
Dane przedkliniczne dotyczące chlorowodorku tramadolu, substancji czynnej preparatu Tramal Retard, wskazują na szeroki profil bezpieczeństwa przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Badania toksyczności wielokrotnej na szczurach i psach wykazały brak istotnych zmian hematologicznych, biochemicznych i histologicznych przy dawkach do 20 mg/kg mc. (szczury) i 10 mg/kg mc. (psy) podawanych doustnie, a także do 20 mg/kg mc. doodbytniczo u psów. Objawy toksyczności, takie jak zaburzenia OUN (niepokój, nadmierne ślinienie, drgawki) oraz zmniejszenie przyrostu masy ciała, pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających zakres terapeutyczny. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów dawki powyżej 50 mg/kg mc. indukowały toksyczność u ciężarnych samic oraz zwiększały śmiertelność noworodków, manifestując się opóźnieniami rozwojowymi, w tym zaburzeniami kostnienia, opóźnionym otwieraniem oczu i ujścia pochwy, bez wpływu na płodność. U królików toksyczność reprodukcyjna i anomalie kostnienia potomstwa występowały przy dawkach >125 mg/kg mc., znacznie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi.
badanie histologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie mutagenne, badanie rakotwórcze, badanie teratogenne, badanie toksykologiczne, chlorowodorek tramadolu, drgawki, działanie niepożądane, gruczolak wątrobowokomórkowy, guz płuca, opóźnienie rozwojowe, ośrodkowy układ nerwowy, parametry biochemiczne, parametry hematologiczne, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, śmiertelność noworodkowa, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenia kostnienia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Piperacillin/Tazobactam Kabi 4 g + 0,5 g 4 g + 0,5 g
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa produktu leczniczego Piperacillin/Tazobactam Kabi obejmowała badania toksyczności po podaniu wielokrotnym oraz genotoksyczności, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka. Profil bezpieczeństwa wskazuje na akceptowalny stosunek korzyści do ryzyka. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach podawano tazobaktam lub kombinację piperacyliny z tazobaktamem drogą dootrzewnową (ip.), gdzie zaobserwowano zmniejszenie wielkości miotu, opóźnione kostnienie oraz anomalie strukturalne (np. zmiany w żebrach), jednak efekty te współwystępowały z toksycznością u samic, co sugeruje ich wtórny charakter. Płodność pokolenia F1 oraz rozwój embrionalny F2 nie były zaburzone, co wskazuje na brak długotrwałych konsekwencji reprodukcyjnych.
anomalia strukturalna, badanie potencjału rakotwórczego, badanie teratogenności, efekt teratogenny, genotoksyczność, opóźnione kostnienie, piperacylina z tazobaktamem, płodność i reprodukcja, podanie dootrzewnowe, poronienie, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, profil bezpieczeństwa, rozwój embrionalny, rozwój okołoporodowy, śmiertelność noworodkowa, toksyczność ogólna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność u samic, zaburzenia rozwojowe płodu, zmniejszenie miotu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Oxyduo 20 mg + 10 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa produktu leczniczego Oxyduo, zawierającego oksykodon i nalokson, nie wykazały istotnego wpływu na rozrodczość przy dawkach terapeutycznych. Oksykodon nie powodował niekorzystnych efektów na płodność i rozwój zarodkowy u szczurów do 8 mg/kg masy ciała oraz u królików do 125 mg/kg, choć przy najwyższej dawce odnotowano zwiększoną częstość występowania 27-go kręgu podkrzyżowego. W badaniach przed- i pourodzeniowych u szczurów dawka NOAEL wynosiła 2 mg/kg masy ciała, a wyższe dawki (6 mg/kg) wiązały się z obniżeniem masy ciała potomstwa, bez wpływu na rozwój neurologiczny i zachowanie. Nalokson, podawany doustnie w dużych dawkach (do 800 mg/kg/dobę), nie wykazał działania teratogennego ani toksycznego na zarodek, choć przy bardzo wysokich dawkach obserwowano zwiększoną śmiertelność noworodków, powiązaną z toksycznością u matek.
badanie rakotwórczości, dawka terapeutyczna, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, kręg podkrzyżowy, mutagenność, oksykodon i nalokson, profil bezpieczeństwa leku, rakotwórczość, rozwój przed- i pourodzeniowy, rozwój zarodkowy, śmiertelność noworodkowa, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowa, uszkodzenie chromosomów, wada rozwojowa, właściwości farmakodynamiczne, wpływ teratogenny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tramadol Krka 100 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne tramadolu chlorowodorku przeprowadzone na szczurach i psach wykazały dobrą tolerancję leku przy dawkach terapeutycznych, tj. do 20 mg/kg masy ciała doustnie u szczurów oraz do 10 mg/kg doustnie i 20 mg/kg doodbytniczo u psów, bez istotnych zmian hematologicznych, biochemicznych czy histologicznych. Objawy toksyczności neurologicznej, takie jak niepokój ruchowy, wzmożone ślinienie, drgawki oraz zmniejszony przyrost masy ciała, pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających zakres terapeutyczny. Badania reprodukcyjne wskazały na toksyczność u samic szczurów przy dawkach powyżej 50 mg/kg/dobę, manifestującą się zwiększoną śmiertelnością noworodków oraz opóźnieniami rozwojowymi (zaburzenia kostnienia, opóźnione otwarcie oczu i ujścia pochwy). U królików toksyczność reprodukcyjna i anomalie kostnienia potomstwa obserwowano przy dawkach przekraczających 125 mg/kg masy ciała. Płodność samców szczurów pozostawała niezmieniona, choć przy wysokich dawkach odnotowano zmniejszoną częstość ciąż.
anomalia kostnienia, drgawka, gruczolak wątrobowokomórkowy, guz płuca, kostnienie szkieletu, mutagenność, niepokój ruchowy, parametry hematologiczne, podanie parenteralne, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, śmiertelność noworodkowa, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotna, tramadolu chlorowodorek, układ nerwowy - Leksykon substancji czynnych
Tazobaktam – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące tazobaktamu, stosowanego samodzielnie lub w połączeniu z piperacyliną, nie wykazały istotnej toksyczności przy wielokrotnym podaniu ani genotoksyczności, co wskazuje na brak szczególnego zagrożenia dla człowieka. Nie przeprowadzono jednak badań oceniających potencjalne działanie rakotwórcze tej kombinacji, co jest związane z jej krótkoterminowym zastosowaniem klinicznym. Badania reprodukcyjne na szczurach wykazały zmniejszenie wielkości miotu, opóźnione kostnienie oraz zmiany w żebrach płodów, jednak efekty te pojawiały się wyłącznie przy dawkach toksycznych dla matek, co sugeruje pośredni mechanizm działania. Płodność pokolenia F1 oraz rozwój embrionalny pokolenia F2 nie były zaburzone, co wskazuje na brak długoterminowych negatywnych skutków na reprodukcję.
badanie teratogenności, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, genotoksyczność, inhibitor beta-laktamaz, opóźnione kostnienie, piperacylina z tazobaktamem, podanie dootrzewnowe, poronienie, rozwój okołoporodowy, śmiertelność noworodkowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnego podania, wada wrodzona, wady żeber, wpływ na płodność, zmniejszenie miotu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Oxyduo 40 mg + 20 mg
Badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania leku Oxyduo (40 mg oksykodonu + 20 mg naloksonu, tabletki o przedłużonym uwalnianiu) wykazały, że oksykodon nie wpływał negatywnie na płodność i wczesny rozwój zarodkowy szczurów w dawkach do 8 mg/kg masy ciała oraz nie indukował wad rozwojowych u szczurów i królików w dawkach odpowiednio do 8 mg/kg i 125 mg/kg masy ciała. W badaniach na królikach zaobserwowano dawko-zależne zmiany anatomiczne, takie jak zwiększona częstość występowania 27-go kręgu podkrzyżowego i dodatkowej pary żeber, jednak istotne statystycznie zmiany dotyczyły tylko dawki 125 mg/kg, która była wysoce toksyczna dla ciężarnych zwierząt. W badaniach rozwoju przed- i pourodzeniowego u szczurów dawka NOAEL wyniosła 2 mg/kg masy ciała, przy czym wyższe dawki (6 mg/kg) powodowały zmniejszenie masy ciała potomstwa i ciężarnych samic oraz obniżenie spożycia pokarmu, bez wpływu na rozwój fizyczny, odruchy czy wskaźniki rozrodczości.
badanie rakotwórczości, dodatkowa para żeber, in vitro, in vivo, kręg podkrzyżowy, mutagenność, nalokson, NOAEL, oksykodon, potencjał klastogenny, rakotwórczość, rozwój przed- i pourodzeniowy, rozwój przedurodzeniowy i pourodzeniowy, rozwój zarodkowy, śmiertelność noworodkowa, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, toksyczność zarodkowo-płodowa, toksyczny wpływ na rozrodczość, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa, wpływ teratogenny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Livazo 4 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pitawastatyny, obejmujące toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność, potencjał rakotwórczy oraz wpływ na rozród, nie wykazały istotnego zagrożenia dla ludzi przy stosowaniu preparatu Livazo. W badaniach na małpach zaobserwowano markery nefrotoksyczności przy ekspozycji przekraczającej dawkę maksymalną u ludzi (4 mg/dobę), co może być związane z unikalnym metabolizmem i wydalaniem leku u tego gatunku. Metabolit specyficzny dla małp prawdopodobnie uczestniczy w nefrotoksycznym działaniu, jednak ryzyko kliniczne dla ludzi jest niskie, choć nie można go całkowicie wykluczyć.
AUC, badanie farmakologiczne, działanie nefrotoksyczne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, marker toksyczności nerkowej, mikrosom wątroby, pitawastatyna, płodność, potencjał teratogenny, śmierć płodu, śmiertelność noworodkowa, śmiertelność płodowa, śmiertelność samic, toksyczność matczyna, toksyczność nerkowa, wpływ na rozród - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Oxyduo 10 mg + 5 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne produktu Oxyduo, zawierającego oksykodon chlorowodorek i nalokson chlorowodorek, nie wykazały istotnego ryzyka toksycznego, teratogennego ani genotoksycznego przy dawkach terapeutycznych. Oksykodon w dawkach do 8 mg/kg mc. u szczurów i do 125 mg/kg mc. u królików nie indukował wad rozwojowych, choć przy najwyższej dawce odnotowano zwiększoną częstość występowania 27-go kręgu podkrzyżowego i dodatkowej pary żeber. W badaniach rozwojowych u szczurów dawka NOAEL wyniosła 2 mg/kg mc., a przy dawce 6 mg/kg mc. obserwowano zmniejszenie masy ciała potomstwa, powiązane z obniżoną masą ciała i spożyciem pokarmu przez ciężarne samice. Nalokson w dużych dawkach (do 800 mg/kg/dobę) nie wykazał działania teratogennego, choć przy toksycznych dawkach u ciężarnych szczurów zwiększał śmiertelność noworodków, bez wpływu na rozwój i zachowanie przeżyłych osobników.
badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, dodatkowa para żeber, działanie teratogenne, efekt niepożądany, kręg podkrzyżowy, mutagenność, NOAEL, oksykodon z naloksonem, potencjał klastogenny, potencjał rakotwórczy, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, rozwój zarodkowy, ryzyko toksyczne, śmiertelność noworodkowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowa, uszkodzenie chromosomowe, wada rozwojowa