Interakcje leku
Esomeprazol Towa 20 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Esomeprazol Towa, którego substancją czynną jest ezomeprazol, może wchodzić w interakcje z wieloma innymi lekami. Interakcje te mogą wynikać z różnych mechanizmów, w tym wpływu na pH żołądka oraz hamowania enzymów cytochromu P450, szczególnie CYP2C19. Znajomość tych interakcji ma kluczowe znaczenie dla bezpiecznej farmakoterapii.¹

Wpływ ezomeprazolu na leki przeciwwirusowe – inhibitory proteazy

Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje ezomeprazolu z inhibitorami proteazy HIV. Mechanizm tych interakcji może wynikać zarówno ze zwiększenia pH żołądka, co wpływa na wchłanianie inhibitorów proteazy, jak i z hamowania CYP2C19.²

W przypadku atazanawiru i nelfinawiru odnotowano istotne klinicznie zmniejszenie stężenia tych leków w surowicy podczas jednoczesnego podawania z inhibitorami pompy protonowej. Jednoczesne stosowanie omeprazolu (40 mg raz na dobę) z atazanawirem (300 mg) i rytonawirem (100 mg) powodowało znaczące zmniejszenie ekspozycji na atazanawir (o około 75%). Zwiększenie dawki atazanawiru do 400 mg nie kompensowało tego efektu. Ze względu na podobieństwo farmakodynamiczne i farmakokinetyczne omeprazolu i ezomeprazolu, nie zaleca się jednoczesnego podawania ezomeprazolu z atazanawirem, a jednoczesne stosowanie z nelfinawirem jest przeciwwskazane.³

Natomiast w przypadku sakwinawiru (stosowanego z rytonawirem) obserwowano zwiększenie stężenia w surowicy o 80-100% podczas jednoczesnego podawania z omeprazolem (40 mg raz na dobę). Ezomeprazol (20 mg raz na dobę) nie wpływał na ekspozycję na darunawir (stosowany z rytonawirem) oraz amprenawir (stosowany z rytonawirem lub bez niego). Podobnie omeprazol (40 mg raz na dobę) nie wpływał na ekspozycję na lopinawir (stosowany z rytonawirem).⁴

Interakcje z lekami immunosupresyjnymi

Metotreksat – podczas jednoczesnego stosowania inhibitorów pompy protonowej z metotreksatem u niektórych pacjentów obserwowano zwiększenie stężenia metotreksatu. Przy stosowaniu dużych dawek metotreksatu należy rozważyć czasowe przerwanie terapii ezomeprazolem.⁵

Takrolimus – jednoczesne podawanie ezomeprazolu może zwiększać stężenie takrolimusu w surowicy. Zalecane jest wówczas ścisłe monitorowanie stężenia takrolimusu oraz czynności nerek (klirens kreatyniny), a w razie potrzeby dostosowanie dawki takrolimusu.⁶

Leki, których wchłanianie zależy od pH

Ezomeprazol, podobnie jak inne inhibitory pompy protonowej, hamuje wydzielanie kwasu żołądkowego, co może wpływać na wchłanianie leków, których absorpcja zależy od pH w żołądku:⁷

• Zmniejszone wchłanianie: ketokonazol, itrakonazol, erlotynib i inne leki, które wymagają kwaśnego środowiska do wchłaniania.⁸
• Zwiększone wchłanianie: digoksyna – jednoczesne stosowanie omeprazolu (20 mg na dobę) i digoksyny u zdrowych ochotników powodowało zwiększenie biodostępności digoksyny o 10% (do 30% u niektórych pacjentów). Szczególną ostrożność należy zachować podczas stosowania ezomeprazolu w dużych dawkach u pacjentów w podeszłym wieku przyjmujących digoksynę.⁹

Interakcje z lekami metabolizowanymi przez CYP2C19

Ezomeprazol jest inhibitorem CYP2C19, głównego enzymu odpowiedzialnego za jego metabolizm. Jednoczesne stosowanie z lekami metabolizowanymi przez ten izoenzym może prowadzić do zwiększenia ich stężenia w osoczu i potencjalnie nasilać działanie terapeutyczne lub niepożądane.¹⁰

Klinicznie istotne interakcje obserwowano z następującymi lekami:

• Diazepam – jednoczesne podanie ezomeprazolu w dawce 30 mg powoduje zmniejszenie klirensu diazepamu o 45%.¹¹
• Fenytoina – jednoczesne podawanie 40 mg ezomeprazolu pacjentom z padaczką zwiększało minimalne stężenie fenytoiny w osoczu o 13%. Zaleca się monitorowanie stężenia fenytoiny podczas rozpoczynania oraz kończenia leczenia ezomeprazolem.¹²
• Worykonazol – omeprazol (40 mg raz na dobę) zwiększał Cmax i AUCτ worykonazolu odpowiednio o 15% i 41%.¹³
• Cylostazol – omeprazol podawany w dawce 40 mg zwiększał Cmax i AUC cylostazolu odpowiednio o 18% i 26%, a jednego z jego czynnych metabolitów odpowiednio o 29% i 69%.¹⁴
• Cyzapryd – jednoczesne podanie 40 mg ezomeprazolu zwiększało AUC cyzaprydu o 32% oraz wydłużało okres półtrwania (t1/2) o 31%, ale nie powodowało istotnego zwiększenia maksymalnego stężenia w osoczu.¹⁵

Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi

Warfaryna – chociaż w badaniach klinicznych jednoczesne podawanie 40 mg ezomeprazolu pacjentom przyjmującym warfarynę nie wykazało istotnego wpływu na parametry koagulologiczne, po wprowadzeniu do obrotu zgłaszano pojedyncze przypadki klinicznie istotnego podwyższenia wskaźnika INR. Zaleca się monitorowanie parametrów krzepnięcia podczas rozpoczynania oraz kończenia leczenia ezomeprazolem u pacjentów przyjmujących jednocześnie warfarynę lub inne pochodne kumaryny.¹⁶

Interakcje z lekami przeciwpłytkowymi

Klopidogrel – wykazano istotną interakcję farmakokinetyczną i farmakodynamiczną między klopidogrelem a ezomeprazolem. Jednoczesne stosowanie tych leków prowadzi do zmniejszenia ekspozycji na czynny metabolit klopidogrelu o około 40% oraz zmniejszenia maksymalnego hamowania agregacji płytek krwi średnio o 14%. Badania wykazały, że podczas stosowania klopidogrelu z ezomeprazolem w dawce 20 mg i kwasem acetylosalicylowym (ASA) w dawce 81 mg obserwowano zmniejszenie ekspozycji na aktywny metabolit klopidogrelu, chociaż maksymalny poziom zahamowania agregacji płytek pozostawał podobny. W ramach środków ostrożności nie zaleca się jednoczesnego stosowania ezomeprazolu i klopidogrelu.¹⁷

Leki bez znaczących klinicznie interakcji

Badania kliniczne nie wykazały istotnych interakcji ezomeprazolu z następującymi lekami:¹⁸

• Amoksycylina – ezomeprazol nie wpływa istotnie na farmakokinetykę amoksycyliny
• Chinidyna – brak znaczącego wpływu ezomeprazolu na farmakokinetykę chinidyny
• Naproksen i rofekoksyb – w krótkotrwałych badaniach nie stwierdzono istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych

Wpływ innych leków na właściwości farmakokinetyczne ezomeprazolu

Ezomeprazol jest metabolizowany przez izoenzymy CYP2C19 i CYP3A4, dlatego leki wpływające na aktywność tych enzymów mogą zmieniać jego metabolizm i stężenie w osoczu.¹⁹

Leki hamujące aktywność CYP2C19 i/lub CYP3A4:

• Klarytromycyna (500 mg dwa razy na dobę) – hamuje CYP3A4 i powoduje dwukrotne zwiększenie ekspozycji na ezomeprazol²⁰
• Worykonazol – inhibitor CYP2C19 i CYP3A4, zwiększał AUCτ omeprazolu o 280%²¹
• Jednoczesne podawanie ezomeprazolu z lekami hamującymi oba enzymy (CYP2C19 i CYP3A4) może powodować ponad dwukrotne zwiększenie ekspozycji na ezomeprazol²²

Leki indukujące CYP2C19 i/lub CYP3A4:

• Ryfampicyna, ziele dziurawca i inne induktory tych enzymów mogą prowadzić do zmniejszenia stężenia ezomeprazolu w osoczu poprzez przyspieszenie jego metabolizmu²³

Zazwyczaj nie ma konieczności rutynowego dostosowania dawki ezomeprazolu w przypadku tych interakcji. Należy jednak rozważyć modyfikację dawkowania u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby, a także w przypadku długotrwałego leczenia.²⁴

Interakcje ezomeprazolu z alkoholem

Chociaż w charakterystyce produktu leczniczego Esomeprazol Towa nie ma bezpośrednich informacji o interakcji z alkoholem, należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania ezomeprazolu i spożywania alkoholu z kilku powodów:

• Ryzyko podrażnienia błony śluzowej – alkohol może nasilać podrażnienie błony śluzowej żołądka, co może przeciwdziałać korzystnemu działaniu ezomeprazolu
• Wpływ na enzymy wątrobowe – zarówno alkohol, jak i ezomeprazol są metabolizowane w wątrobie, co teoretycznie może prowadzić do interakcji metabolicznych
• Działanie na pH żołądka – ezomeprazol zwiększa pH żołądka, co może wpływać na wchłanianie alkoholu

Ze względu na brak jednoznacznych danych klinicznych dotyczących interakcji ezomeprazolu z alkoholem, zaleca się ostrożność i umiarkowanie w spożywaniu alkoholu podczas terapii tym lekiem.

Tabela interakcji z ezomeprazolem

Interakcje u dzieci i młodzieży

Należy zaznaczyć, że badania interakcji lekowych z ezomeprazolem przeprowadzono wyłącznie u osób dorosłych. Brak jest szczegółowych danych dotyczących interakcji lekowych u dzieci i młodzieży.²⁵