Rak żołądka
Diagnostyka i diagnoza
Diagnostyka raka żołądka opiera się na wieloetapowym procesie obejmującym szczegółowy wywiad lekarski, badanie fizykalne oraz szeroki zakres badań laboratoryjnych i obrazowych. Kluczową rolę odgrywa ezofagogastroduodenoskopia (EGD) z biopsją, umożliwiająca bezpośrednią ocenę błony śluzowej i pobranie materiału do badania histopatologicznego, co stanowi złoty standard w potwierdzeniu rozpoznania. Badania laboratoryjne, takie jak morfologia krwi (CBC) wykazująca często niedokrwistość, oraz markery nowotworowe (CEA, CA 19-9) wspomagają ocenę stanu ogólnego i monitorowanie terapii, choć nie są specyficzne diagnostycznie. Zaawansowane techniki obrazowe, w tym tomografia komputerowa (CT) z kontrastem, endoskopowa ultrasonografia (EUS) oraz w wybranych przypadkach rezonans magnetyczny (MRI) i pozytonowa tomografia emisyjna (PET-CT), pozwalają na precyzyjne określenie stopnia zaawansowania choroby (staging TNM), oceniając głębokość naciekania guza, zajęcie węzłów chłonnych oraz obecność przerzutów odległych. Laparoskopia diagnostyczna jest stosowana w celu wykrycia drobnych przerzutów otrzewnowych i oceny resekcyjności guza.
- Diagnostyka raka żołądka – wprowadzenie
- Wywiad i badanie przedmiotowe
- Badania laboratoryjne
- Badania endoskopowe
- Badania obrazowe
- Tomografia komputerowa (CT)
- Rezonans magnetyczny (MRI)
- Pozytonowa tomografia emisyjna (PET)
- Badanie kontrastowe górnego odcinka przewodu pokarmowego
- Laparoskopia diagnostyczna
- Badania dodatkowe i specjalistyczne
- Ocena stopnia zaawansowania raka żołądka
- Badania przesiewowe w kierunku raka żołądka
- Diagnostyka różnicowa
- Rola zespołu multidyscyplinarnego
- Znaczenie wczesnej diagnostyki
- Podsumowanie procesu diagnostycznego
Diagnostyka raka żołądka – wprowadzenie
Rak żołądka, znany również jako rak gastyczny, to nowotwór powstający w wyniku niekontrolowanego wzrostu komórek w błonie śluzowej żołądka. Diagnostyka raka żołądka jest kluczowym elementem procesu terapeutycznego, ponieważ wczesne wykrycie znacznie zwiększa szanse na skuteczne leczenie i poprawia rokowanie. Niestety, w wielu przypadkach rak żołądka jest diagnozowany w stadium zaawansowanym, co wynika z faktu, że we wczesnych etapach choroba często przebiega bezobjawowo lub powoduje niespecyficzne dolegliwości.12
Proces diagnostyczny rozpoczyna się zwykle od dokładnego wywiadu lekarskiego oraz badania fizykalnego, a następnie obejmuje szereg badań laboratoryjnych i obrazowych, których celem jest potwierdzenie obecności nowotworu, określenie jego lokalizacji, zaawansowania oraz typu histologicznego. Właściwa diagnostyka ma kluczowe znaczenie dla zaplanowania optymalnego leczenia dostosowanego do indywidualnych potrzeb pacjenta.12
Wywiad i badanie przedmiotowe
Pierwszym etapem diagnostyki raka żołądka jest zebranie szczegółowego wywiadu medycznego. Lekarz przeprowadza wywiad dotyczący występujących objawów, czasu ich trwania, czynników ryzyka oraz historii chorób w rodzinie. Szczególnie istotne jest pytanie o występowanie objawów takich jak: ból brzucha, utrata masy ciała, trudności w połykaniu, uczucie pełności po spożyciu niewielkiej ilości pokarmu, zgaga, niestrawność, nudności, wymioty (z krwią lub bez) oraz wzdęcia.12
Podczas badania fizykalnego lekarz skupia się na ocenie jamy brzusznej, poszukując nieprawidłowości takich jak bolesność uciskowa, opór czy wyczuwalne guzy. Badanie może również obejmować ocenę węzłów chłonnych, wątroby i innych narządów w poszukiwaniu oznak rozsiewu nowotworu. W przypadku zaawansowanego raka żołądka mogą być widoczne powiększone węzły chłonne, powiększona wątroba, zwiększona ilość płynu w jamie brzusznej (wodobrzusze) lub guzki w skórze lub pod skórą brzucha.12
Badania laboratoryjne
Badania laboratoryjne, choć nie są specyficzne dla raka żołądka i nie mogą być samodzielną podstawą do diagnozy, dostarczają ważnych informacji o ogólnym stanie zdrowia pacjenta oraz mogą wskazywać na potencjalne komplikacje związane z chorobą.12
Morfologia krwi
Pełna morfologia krwi (CBC – Complete Blood Count) może wykazać niedokrwistość (anemię), która często występuje u pacjentów z rakiem żołądka na skutek przewlekłego krwawienia z guza do przewodu pokarmowego. Badanie to obejmuje ocenę liczby krwinek czerwonych, białych oraz płytek krwi, a także poziomu hemoglobiny.12
Badania biochemiczne
Badania biochemiczne krwi pomagają ocenić funkcję wątroby i nerek. Nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych mogą sugerować rozsiew nowotworu do wątroby. Testy te mogą również dostarczyć informacji o ogólnym stanie metabolicznym pacjenta.12
Markery nowotworowe
W diagnostyce raka żołądka mogą być pomocne markery nowotworowe, takie jak CEA (antygen karcinoembrionalny) i CA 19-9. Są to substancje, które mogą być produkowane przez komórki nowotworowe i uwalniane do krwiobiegu. Należy jednak pamiętać, że poziomy tych markerów mogą być podwyższone również w innych stanach chorobowych, a ich prawidłowe wartości nie wykluczają obecności nowotworu. Z tego powodu markery te nie są używane jako samodzielne narzędzia diagnostyczne, ale mogą być pomocne w monitorowaniu odpowiedzi na leczenie i wykrywaniu nawrotów choroby.12
Badanie kału na krew utajoną
Badanie kału na krew utajoną (FOBT – Fecal Occult Blood Test) może pomóc wykryć niewielkie ilości krwi w kale, niewidoczne gołym okiem. Obecność krwi utajonej może wskazywać na krwawienie z guza żołądka, choć podobnie jak w przypadku innych badań laboratoryjnych, wynik dodatni nie jest specyficzny dla raka żołądka i wymaga dalszej diagnostyki.12
Badania endoskopowe
Górna endoskopia
Ezofagogastroduodenoskopia (EGD), znana również jako górna endoskopia, jest podstawowym badaniem diagnostycznym w przypadku podejrzenia raka żołądka. Procedura ta polega na wprowadzeniu giętkiego endoskopu z kamerą przez jamę ustną, przełyk, aż do żołądka i dwunastnicy. Umożliwia to lekarzowi bezpośrednią wizualizację błony śluzowej żołądka, identyfikację podejrzanych zmian oraz pobranie próbek tkanek do badania histopatologicznego.12
Górna endoskopia jest bardzo czułym i specyficznym badaniem diagnostycznym, szczególnie w połączeniu z biopsją endoskopową. Jest to obecnie najczęściej stosowana metoda wykrywania raka żołądka i stanowi złoty standard w diagnostyce tego nowotworu.12
Biopsja endoskopowa
Biopsja jest jedynym pewnym sposobem potwierdzenia diagnozy raka żołądka. Podczas endoskopii, jeśli lekarz zauważy podejrzane obszary w błonie śluzowej żołądka, pobiera małe fragmenty tkanki (próbki) za pomocą specjalnych narzędzi wprowadzonych przez endoskop. Próbki te są następnie wysyłane do laboratorium, gdzie patolog bada je pod mikroskopem w poszukiwaniu komórek nowotworowych.12
Zaleca się pobranie co najmniej sześciu wycinków z okolic podejrzanej zmiany ze względu na możliwą zmienność transformacji nowotworowej. Biopsja pozwala nie tylko na potwierdzenie obecności nowotworu, ale również na określenie jego typu histologicznego, co ma kluczowe znaczenie dla decyzji terapeutycznych.12
Endoskopowa ultrasonografia (EUS)
Endoskopowa ultrasonografia (EUS) łączy endoskopię z ultrasonografią, umieszczając na końcu endoskopu małą głowicę ultradźwiękową. Metoda ta pozwala na dokładniejszą ocenę głębokości naciekania guza w ścianę żołądka oraz zajęcia okolicznych węzłów chłonnych. Jest to ważne narzędzie w ocenie zaawansowania miejscowego nowotworu (staging), które pomaga w planowaniu leczenia, szczególnie w określeniu możliwości resekcji chirurgicznej.12
EUS jest szczególnie przydatny w ocenie wczesnych raków żołądka oraz w ustaleniu, czy guz nacieka podśluzówkę, błonę mięśniową czy też surowicówkę. Może także być wykorzystany do pobrania biopsji z głębszych warstw ściany żołądka lub z okolicznych węzłów chłonnych metodą biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej (FNA – Fine Needle Aspiration).12
Badania obrazowe
Tomografia komputerowa (CT)
Tomografia komputerowa (CT) jest podstawowym badaniem obrazowym stosowanym w diagnostyce raka żołądka. Polega na wykonaniu serii zdjęć rentgenowskich z różnych kątów, które następnie są przetwarzane przez komputer w celu utworzenia szczegółowych obrazów przekrojowych ciała. CT jest szczególnie przydatne w ocenie zaawansowania choroby, ponieważ pozwala na wykrycie zajęcia okolicznych narządów, węzłów chłonnych oraz przerzutów odległych, zwłaszcza do wątroby, płuc i innych narządów jamy brzusznej.12
Badanie CT jest często wykonywane z dożylnym podaniem środka kontrastowego, co zwiększa możliwość wykrycia guza i oceny jego stosunku do sąsiednich struktur anatomicznych. CT klatki piersiowej i jamy brzusznej jest standardowym badaniem w ocenie stopnia zaawansowania raka żołądka.12
Rezonans magnetyczny (MRI)
Rezonans magnetyczny (MRI) wykorzystuje silne pole magnetyczne i fale radiowe do tworzenia szczegółowych obrazów narządów i tkanek wewnętrznych. W porównaniu do CT, MRI może zapewnić lepszy kontrast tkanek miękkich, co jest przydatne w ocenie nacieku guza do okolicznych struktur oraz wykrywaniu przerzutów do wątroby.12
MRI jest jednak rzadziej stosowany w rutynowej diagnostyce raka żołądka w porównaniu do CT, ze względu na wyższy koszt, dłuższy czas badania oraz mniejszą dostępność. Może być jednak wartościowy w przypadkach, gdy CT jest przeciwwskazane (np. u pacjentów z alergią na środki kontrastowe zawierające jod) lub gdy wyniki CT są niejednoznaczne.12
Pozytonowa tomografia emisyjna (PET)
Pozytonowa tomografia emisyjna (PET), zwykle łączona z tomografią komputerową (PET-CT), wykorzystuje małe ilości radioaktywnej glukozy do wykrywania obszarów zwiększonego metabolizmu, charakterystycznych dla komórek nowotworowych. Badanie to jest przydatne w ocenie rozprzestrzeniania się nowotworu do węzłów chłonnych i odległych narządów oraz w monitorowaniu odpowiedzi na leczenie.12
PET-CT może być szczególnie wartościowy w wykrywaniu przerzutów, które mogłyby być przeoczone w standardowych badaniach obrazowych, oraz w różnicowaniu aktywnej tkanki nowotworowej od blizn lub martwicy po leczeniu. Jednak ze względu na wysoki koszt i ograniczoną dostępność, PET-CT nie jest rutynowo stosowany u wszystkich pacjentów z rakiem żołądka.12
Badanie kontrastowe górnego odcinka przewodu pokarmowego
Badanie kontrastowe górnego odcinka przewodu pokarmowego, znane również jako przełyk-żołądek-dwunastnica z barytem lub „series górnego odcinka przewodu pokarmowego”, polega na doustnym podaniu pacjentowi zawiesiny barytu, a następnie wykonaniu serii zdjęć rentgenowskich. Baryt pokrywa wewnętrzną powierzchnię przewodu pokarmowego, co pozwala na uwidocznienie kształtu i konturów przełyku, żołądka i dwunastnicy oraz wykrycie nieprawidłowości takich jak guzy czy owrzodzenia.12
Badanie to jest mniej inwazyjne niż endoskopia, ale jednocześnie mniej dokładne w wykrywaniu wczesnych zmian nowotworowych. Z tego powodu rzadziej jest stosowane jako podstawowe narzędzie diagnostyczne w przypadku podejrzenia raka żołądka, a częściej jako badanie uzupełniające lub alternatywa dla pacjentów, u których endoskopia jest przeciwwskazana.12
Laparoskopia diagnostyczna
Laparoskopia diagnostyczna to minimalnie inwazyjna procedura chirurgiczna, która pozwala na bezpośrednią wizualizację narządów jamy brzusznej. Wykonuje się ją wprowadzając przez małe nacięcia w powłokach brzusznych laparoskop (rodzaj endoskopu z kamerą) oraz narzędzia chirurgiczne. Badanie to umożliwia ocenę powierzchni wątroby, otrzewnej i innych struktur jamy brzusznej pod kątem obecności drobnych ognisk przerzutowych, które mogą być niewidoczne w badaniach obrazowych.12
Laparoskopia diagnostyczna jest szczególnie przydatna w przypadkach, gdy istnieje podejrzenie rozsiewu otrzewnowego lub gdy wyniki innych badań są niejednoznaczne. Pozwala ona na bardziej precyzyjne określenie zaawansowania choroby i możliwości jej resekcji, co ma kluczowe znaczenie dla decyzji terapeutycznych. Podczas laparoskopii możliwe jest również pobranie próbek tkanek do badania histopatologicznego.12
Badania dodatkowe i specjalistyczne
Analiza molekularna i biomarkery
Współczesna diagnostyka raka żołądka obejmuje również badania molekularne, które mogą dostarczyć cennych informacji na temat charakterystyki nowotworu i pomóc w doborze optymalnej terapii. Badania te mogą obejmować ocenę ekspresji określonych białek, mutacji genetycznych czy innych cech biologicznych guza.12
Przykładem jest badanie statusu HER2 (receptor ludzkiego naskórkowego czynnika wzrostu 2), którego nadekspresja występuje w około 20% przypadków raka żołądka. Pacjenci z guzami HER2-dodatnimi mogą odnieść korzyść z terapii celowanej trastuzumabem, przeciwciałem monoklonalnym skierowanym przeciwko białku HER2.12
Inne badane biomarkery mogą obejmować ekspresję białka PD-L1 (istotnego w kontekście immunoterapii), obecność wirusa Epsteina-Barr (EBV) czy niestabilność mikrosatelitarną (MSI), które mogą mieć znaczenie prognostyczne i predykcyjne.12
Badania genetyczne
W przypadku podejrzenia dziedzicznego raka żołądka, takie jak dziedziczny rozlany rak żołądka (HDGC) związany z mutacją w genie CDH1, mogą być zalecane badania genetyczne. Badania te są szczególnie ważne w przypadku młodych pacjentów z rakiem żołądka lub osób z silną rodzinną historią choroby.12
Nowoczesne techniki sekwencjonowania nowej generacji umożliwiają jednoczesną analizę wielu genów związanych z ryzykiem rozwoju raka żołądka, co może pomóc w identyfikacji osób wymagających intensywnego nadzoru lub profilaktycznej interwencji chirurgicznej.1
Ocena stopnia zaawansowania raka żołądka
Po postawieniu diagnozy raka żołądka kluczowe jest określenie stopnia zaawansowania choroby (staging), co ma fundamentalne znaczenie dla decyzji terapeutycznych i rokowania. Ocena ta opiera się na systemie TNM, który uwzględnia:12
- T (Tumor) – głębokość naciekania guza w ścianę żołądka
- N (Nodes) – zajęcie regionalnych węzłów chłonnych
- M (Metastasis) – obecność przerzutów odległych
Na podstawie tych parametrów rak żołądka klasyfikowany jest do jednego z następujących stadiów:12
- Stadium 0 (rak in situ) – nowotwór ograniczony do błony śluzowej żołądka
- Stadium I – nowotwór nacieka głębsze warstwy ściany żołądka, ale nie przekracza jej, ewentualnie z zajęciem nielicznych węzłów chłonnych
- Stadium II – nowotwór nacieka głębsze warstwy ściany żołądka i/lub większą liczbę węzłów chłonnych
- Stadium III – zaawansowany nowotwór miejscowy z naciekiem sąsiednich struktur i/lub rozległym zajęciem węzłów chłonnych
- Stadium IV – obecność przerzutów odległych
Ocena stopnia zaawansowania może opierać się na wynikach badań przedoperacyjnych (staging kliniczny) lub na wynikach badania histopatologicznego materiału uzyskanego podczas operacji (staging patologiczny), przy czym ten drugi jest zazwyczaj bardziej dokładny.12
Badania przesiewowe w kierunku raka żołądka
Badania przesiewowe (skriningowe) mają na celu wykrycie raka żołądka u osób bezobjawowych, we wczesnym stadium choroby, kiedy szanse na wyleczenie są największe. W krajach o wysokiej zachorowalności na raka żołądka, takich jak Japonia, Korea Południowa, Wenezuela czy Chile, programy badań przesiewowych są powszechnie stosowane i przynoszą wymierne korzyści w postaci wcześniejszego wykrywania choroby i poprawy wyników leczenia.12
W krajach o niskiej zachorowalności, takich jak Stany Zjednoczone czy kraje Europy Zachodniej, rutynowe badania przesiewowe nie są zalecane dla populacji ogólnej ze względu na niską częstość występowania choroby i niekorzystny stosunek kosztów do efektów. Jednakże badania przesiewowe mogą być rozważane dla osób z podwyższonym ryzykiem zachorowania na raka żołądka, w tym:12
- Osoby z przewlekłym zanikowym zapaleniem błony śluzowej żołądka lub niedokrwistością złośliwą
- Pacjenci po częściowej resekcji żołądka
- Osoby z silną rodzinną historią raka żołądka
- Osoby z rozpoznanymi zespołami genetycznymi zwiększającymi ryzyko raka żołądka (np. dziedziczny rozlany rak żołądka, zespół Lyncha, rodzinna polipowatość gruczolakowata)
- Imigranci z krajów o wysokiej zachorowalności na raka żołądka
Podstawową metodą badania przesiewowego jest górna endoskopia, która umożliwia bezpośrednią wizualizację błony śluzowej żołądka i pobranie biopsji z podejrzanych zmian. W niektórych krajach stosowane są również badania radiologiczne z barytem lub badania serologiczne, takie jak oznaczanie poziomu pepsynogenu w surowicy, które mogą wskazywać na zanikowe zapalenie błony śluzowej żołądka – stan predysponujący do rozwoju raka.12
Trwają intensywne badania nad nowymi metodami badań przesiewowych, w tym testami krwi wykrywającymi specyficzne biomarkery raka żołądka oraz zaawansowanymi technikami endoskopowymi, takimi jak endoskopia wysokiej rozdzielczości, chromoendoskopia czy endomikroskopia konfokalna, które mogą zwiększyć skuteczność wczesnego wykrywania raka żołądka.12
Diagnostyka różnicowa
Diagnostyka różnicowa raka żołądka obejmuje inne schorzenia, które mogą dawać podobne objawy kliniczne lub zmiany w badaniach obrazowych. Do najważniejszych stanów, które należy uwzględnić w diagnostyce różnicowej, należą:12
- Choroby wrzodowe żołądka i dwunastnicy – zmiany wrzodowe mogą przypominać raka żołądka zarówno klinicznie, jak i w badaniach obrazowych. Około 25% pacjentów z rakiem żołądka ma w wywiadzie chorobę wrzodową żołądka.
- Przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka – zwłaszcza zanikowe, które może prowadzić do metaplazji jelitowej i dysplazji, będących stanami przedrakowymi.
- Łagodne nowotwory żołądka – takie jak polipy, leiomiomy czy lipomy, które mogą powodować podobne objawy jak rak żołądka.
- Chłoniaki żołądka – pierwotne chłoniaki żołądka (najczęściej typu MALT) mogą dawać podobne objawy jak rak żołądka.
- Guzy podśluzówkowe – takie jak guzy stromalne przewodu pokarmowego (GIST), które mogą wymagać głębokiej biopsji dla prawidłowej diagnozy.
- Rak przełyku – zwłaszcza w przypadku guzów zlokalizowanych w okolicy połączenia przełykowo-żołądkowego.
Dokładna diagnoza różnicowa ma kluczowe znaczenie dla wyboru właściwego leczenia, ponieważ różne schorzenia wymagają odmiennego podejścia terapeutycznego.12
Rola zespołu multidyscyplinarnego
Optymalna diagnostyka i leczenie raka żołądka wymaga współpracy zespołu multidyscyplinarnego, składającego się z różnych specjalistów, w tym:12
- Gastroenterologa – odpowiedzialnego za wykonanie badań endoskopowych i pobranie biopsji
- Radiologa – interpretującego wyniki badań obrazowych
- Patologa – oceniającego próbki tkanek i określającego typ histologiczny nowotworu
- Chirurga onkologa – specjalizującego się w operacjach raka żołądka
- Onkologa klinicznego – odpowiedzialnego za leczenie systemowe
- Radioterapeuty – specjalizującego się w radioterapii
- Genetyka klinicznego – w przypadkach podejrzenia uwarunkowanych genetycznie zespołów nowotworowych
- Dietetyka – wspomagającego odżywianie pacjenta
- Psychologa – zapewniającego wsparcie psychologiczne
Współpraca w ramach zespołu multidyscyplinarnego pozwala na kompleksową ocenę każdego przypadku, określenie optymalnej strategii diagnostycznej i terapeutycznej oraz zapewnienie pacjentowi najlepszej możliwej opieki.12
Znaczenie wczesnej diagnostyki
Wczesna diagnostyka raka żołądka ma kluczowe znaczenie dla rokowania pacjentów. Nowotwory wykryte we wczesnym stadium (ograniczone do błony śluzowej lub podśluzowej, bez zajęcia węzłów chłonnych) mogą być skutecznie leczone z wysokim odsetkiem pięcioletnich przeżyć, sięgającym 90%. Natomiast w przypadku guzów zaawansowanych, z naciekiem całej grubości ściany żołądka, zajęciem okolicznych narządów lub przerzutami odległymi, rokowanie jest znacznie gorsze, a pięcioletnie przeżycia nie przekraczają 20%.12
Wyzwaniem w diagnostyce raka żołądka jest fakt, że wczesne stadia choroby często przebiegają bezobjawowo lub powodują niespecyficzne dolegliwości, takie jak niestrawność czy dyskomfort w nadbrzuszu, które mogą być ignorowane przez pacjentów lub mylnie interpretowane jako mniej poważne schorzenia. Z tego względu ważne jest, aby osoby z czynnikami ryzyka raka żołądka były świadome potencjalnych objawów i regularnie konsultowały się z lekarzem.12
Edukacja zdrowotna, promocja zdrowego stylu życia oraz wczesne rozpoznawanie i leczenie stanów predysponujących do rozwoju raka żołądka, takich jak zakażenie Helicobacter pylori, mają istotne znaczenie w redukcji zachorowalności i umieralności z powodu tego nowotworu.12
Podsumowanie procesu diagnostycznego
Diagnostyka raka żołądka jest procesem wieloetapowym, wymagającym zastosowania różnych metod i technik badawczych. Proces ten zazwyczaj obejmuje:12
- Wywiad lekarski i badanie fizykalne
- Badania laboratoryjne (morfologia krwi, badania biochemiczne, markery nowotworowe, badanie kału na krew utajoną)
- Górną endoskopię z biopsją – kluczowe badanie w diagnostyce raka żołądka
- Badania obrazowe (CT, MRI, PET-CT) – dla oceny zaawansowania choroby
- Endoskopową ultrasonografię – dla oceny głębokości naciekania i zajęcia węzłów chłonnych
- Laparoskopię diagnostyczną – w wybranych przypadkach, dla oceny rozsiewu otrzewnowego
- Badania molekularne i genetyczne – dla charakterystyki nowotworu i personalizacji leczenia
Dokładna i kompleksowa diagnostyka umożliwia określenie typu histologicznego nowotworu, stopnia jego zaawansowania oraz obecności specyficznych cech biologicznych, co z kolei pozwala na zaplanowanie optymalnego, spersonalizowanego leczenia, dostosowanego do indywidualnych potrzeb pacjenta.12
W przypadku stwierdzenia raka żołądka, decyzje terapeutyczne są podejmowane przez zespół multidyscyplinarny, a plan leczenia może obejmować chirurgię, chemioterapię, radioterapię, leczenie celowane molekularnie lub immunoterapię, w zależności od charakterystyki nowotworu i stanu ogólnego pacjenta.12
Warto podkreślić, że nowoczesna diagnostyka raka żołądka stale się rozwija, a nowe technologie i metody badawcze pozwalają na coraz dokładniejszą ocenę choroby, co przekłada się na lepsze wyniki leczenia i poprawę rokowania pacjentów z tym trudnym nowotworem.12
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.