atrofia korowo-nadnerczowa

Atrofia korowo-nadnerczowa (zanik kory nadnerczy) to stan patologiczny charakteryzujący się zmniejszeniem objętości i funkcji kory nadnerczy. Prowadzi do niedoboru hormonów steroidowych produkowanych przez nadnercza, głównie glukokortykoidów (kortyzolu) i mineralokortykoidów (aldosteronu).

Etiologia atrofii korowo-nadnerczowej obejmuje choroby autoimmunologiczne (choroba Addisona), zakażenia (gruźlica, zakażenia grzybicze), stosowanie egzogennych steroidów (atrofia wtórna), guzy przysadki mózgowej, nowotwory oraz zaburzenia genetyczne. Najbardziej powszechną przyczyną w krajach rozwiniętych jest autoimmunologiczne zapalenie nadnerczy.

Objawy kliniczne zależą od stopnia niewydolności nadnerczy i obejmują: osłabienie, zmęczenie, hipotensję, hiperpigmentację skóry, utratę masy ciała, zaburzenia elektrolitowe (hiponatremia, hiperkaliemia), hipoglikemię oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe. W przypadku niewydolności nadnerczy o nagłym początku (przełom nadnerczowy) może wystąpić zagrożenie życia wymagające natychmiastowej interwencji.

Diagnostyka atrofii korowo-nadnerczowej opiera się na oznaczeniu stężenia kortyzolu, ACTH oraz testach stymulacyjnych z ACTH. Badania obrazowe (tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny) pozwalają ocenić strukturę nadnerczy i wykluczyć inne patologie. Leczenie polega na substytucji hormonalnej (hydrokortyzon, fludrokortyzon) oraz identyfikacji i leczeniu choroby podstawowej.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Dexamytrex (5 mg + 0,3 mg)/g

Preparat Dexamytrex, maść do oczu o stężeniu 5 mg/g siarczanu gentamycyny oraz 0,3 mg/g deksametazonu, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Ze względu na możliwość działania ogólnoustrojowego, zaleca się unikanie stosowania tego leku w okresie ciąży, a jeśli jest to niezbędne, stosowanie go przez możliwie najkrótszy czas i w najmniejszej skutecznej dawce. Długotrwałe stosowanie glikokortykosteroidów, takich jak deksametazon, może prowadzić do zahamowania wzrostu wewnątrzmacicznego płodu oraz zwiększać ryzyko rozszczepienia podniebienia, zwłaszcza przy ekspozycji w pierwszym trymestrze. Ponadto, stosowanie glikokortykosteroidów pod koniec ciąży wiąże się z ryzykiem atrofii korowo-nadnerczowej u noworodka, co może wymagać terapii substytucyjnej. Gentamycyna, podawana miejscowo, przenika w niewielkich ilościach do krwiobiegu, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych u niemowląt karmionych piersią.
antybiotyk aminoglikozydowy, atrofia korowo-nadnerczowa, butylohydroksytoluen, choroba metaboliczna, choroba sercowo-naczyniowa, deksametazon, dysfagia, ekspozycja wewnątrzmaciczna, gentamycyna, glikokortykosteroid, glikol propylenowy, hydrokortyzon, kortyzol, lanolina, rozszczepienie podniebienia, siarczan gentamycyny, substancja pomocnicza, terapia substytucyjna, wzrost wewnątrzmaciczny płodu
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Dexamytrex (5 mg + 1 mg)/ml

Produkt leczniczy Dexamytrex w postaci kropli do oczu zawiera gentamycynę siarczan (5 mg/ml) oraz deksametazonu sodu fosforan (1 mg/ml). Pomimo miejscowego stosowania, istnieje ryzyko ogólnoustrojowej ekspozycji na te substancje, co jest szczególnie istotne u kobiet w wieku rozrodczym, planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią. Glikokortykosteroidy, takie jak deksametazon, mogą przenikać przez łożysko i stanowić zagrożenie dla płodu, w tym ryzyko zahamowania wzrostu wewnątrzmacicznego, potencjalnego rozszczepu podniebienia oraz długoterminowego wpływu na rozwój chorób metabolicznych i sercowo-naczyniowych. W okresie okołoporodowym stosowanie może prowadzić do atrofii korowo-nadnerczowej u noworodka, wymagającej leczenia substytucyjnego.
atrofia korowo-nadnerczowa, deksametazon, deksametazonu sodu fosforan, ekspozycja wewnątrzmaciczna, endogenny kortyzol, funkcja nadnerczy, gentamycyny siarczan, glikokortykosteroid, hydrokortyzon, krople do oczu, leczenie substytucyjne, pierwszy trymestr ciąży, rozszczep podniebienia, syntetyczny glikokortykosteroid, wchłanianie ogólnoustrojowe, zahamowanie wzrostu wewnątrzmacicznego

atrofia korowo-nadnerczowa

Powiązane wpisy

Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Dexamytrex (5 mg + 0,3 mg)/g

Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Dexamytrex (5 mg + 1 mg)/ml