białko przeciwkrzepliwe

Białko przeciwkrzepliwe to element układu hemostazy, który hamuje proces krzepnięcia krwi, zapobiegając nadmiernej aktywacji kaskady krzepnięcia i powstawaniu zakrzepów. Do najważniejszych białek przeciwkrzepliwych należą antytrombina, białko C, białko S oraz inhibitor szlaku czynnika tkankowego (TFPI).

Antytrombina jest głównym fizjologicznym inhibitorem trombiny i czynnika Xa. Jej działanie jest znacząco wzmacniane przez heparynę, co stanowi podstawę działania heparyn jako leków przeciwzakrzepowych. Niedobór antytrombiny zwiększa ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej.

Białko C to zależna od witaminy K proteaza serynowa, która po aktywacji przez kompleks trombina-trombomodulina inaktywuje czynniki Va i VIIIa. Jego kofaktorem jest białko S. Wrodzony niedobór białka C lub białka S wiąże się z podwyższonym ryzykiem zakrzepicy żylnej.

Zaburzenia funkcji białek przeciwkrzepliwych, zarówno wrodzone jak i nabyte, stanowią istotny czynnik ryzyka powikłań zakrzepowo-zatorowych i są przedmiotem diagnostyki w ramach badań w kierunku trombofilii.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl