Interakcje produktu Abiral (500 mg, tabletki powlekane) z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Interakcje lekowe mają istotne znaczenie w terapii abirateronem, ze względu na jego specyficzny metabolizm oraz wpływ na aktywność enzymatyczną. Należy zwrócić szczególną uwagę na możliwe interakcje z pożywieniem oraz innymi produktami leczniczymi, które mogą wpływać na skuteczność terapii i profil bezpieczeństwa pacjenta.¹

Wpływ pokarmu na farmakokinetykę abirateronu

Jednym z najważniejszych aspektów dotyczących stosowania produktu Abiral jest jego interakcja z pokarmem. Podawanie abirateronu z jedzeniem prowadzi do znaczącego zwiększenia wchłaniania substancji czynnej. Jednak ze względu na brak ustalenia skuteczności i bezpieczeństwa stosowania abirateronu podawanego razem z jedzeniem, produkt leczniczy Abiral nie powinien być przyjmowany podczas posiłków. Zaleca się przyjmowanie leku na czczo, co najmniej 2 godziny po posiłku i co najmniej 1 godzinę przed kolejnym posiłkiem.²

Wpływ innych produktów leczniczych na ekspozycję na abirateron

Badania kliniczne interakcji farmakokinetycznych dostarczyły istotnych informacji na temat wpływu innych leków na farmakokinetykę abirateronu. Szczególnie ważne są interakcje z induktorami oraz inhibitorami enzymu CYP3A4, ponieważ metabolizm abirateronu jest ściśle związany z tym enzymem.³

U zdrowych osób otrzymujących ryfampicynę (silny induktor CYP3A4) w dawce 600 mg na dobę przez 6 dni, a następnie pojedynczą dawkę 1000 mg abirateronu octanu, zaobserwowano zmniejszenie średniego AUC∞ abirateronu w osoczu o 55%. Jest to istotne klinicznie obniżenie stężenia abirateronu, które może prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapeutycznej.⁴

W związku z powyższym, podczas terapii abirateronem należy unikać jednoczesnego stosowania silnych induktorów CYP3A4, chyba że nie istnieje alternatywne leczenie. Do silnych induktorów CYP3A4 należą:⁵

• Fenytoina – lek przeciwpadaczkowy
• Karbamazepina – lek przeciwpadaczkowy i stabilizujący nastrój
• Ryfampicyna – antybiotyk stosowany głównie w leczeniu gruźlicy
• Ryfabutyna – antybiotyk stosowany w leczeniu zakażeń mykobakteryjnych
• Ryfapentyna – antybiotyk stosowany w leczeniu gruźlicy
• Fenobarbital – lek przeciwpadaczkowy i uspokajający
• Ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) – suplement ziołowy stosowany w łagodnych stanach depresyjnych

Interesujące jest, że w innym badaniu klinicznym interakcji farmakokinetycznych przeprowadzonym u zdrowych osób, jednoczesne podawanie ketokonazolu, silnego inhibitora CYP3A4, nie wykazało istotnego klinicznego wpływu na farmakokinetykę abirateronu. Jest to ważna informacja, ponieważ wskazuje, że nie wszystkie interakcje z enzymem CYP3A4 mają istotne znaczenie kliniczne w przypadku abirateronu.⁶

Wpływ abirateronu na ekspozycję na inne produkty lecznicze

Abirateron wykazuje właściwości hamujące w stosunku do enzymów wątrobowych CYP2D6 i CYP2C8, co może prowadzić do zmian w stężeniach innych jednocześnie stosowanych leków, które są metabolizowane przez te enzymy.⁷

W badaniu oceniającym wpływ abirateronu octanu (podawanego w skojarzeniu z prednizonem) na farmakokinetykę dekstrometorfanu (substrat CYP2D6), zaobserwowano zwiększenie całkowitego narażenia na dekstrometorfan (AUC) około 2,9 razy. Dodatkowo, AUC24 dekstrorfanu, aktywnego metabolitu dekstrometorfanu, zwiększyło się o około 33%. Wyniki te wskazują na istotny klinicznie wpływ abirateronu na metabolizm substratów CYP2D6.⁸

W przypadku jednoczesnego stosowania abirateronu z lekami metabolizowanymi przez CYP2D6, zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności. Dotyczy to zwłaszcza leków o wąskim indeksie terapeutycznym, w przypadku których należy rozważyć zmniejszenie dawki.⁹

Wpływ abirateronu na metabolizm CYP2C8 jest również klinicznie istotny. W badaniu interakcji lekowych przeprowadzonym u zdrowych osób, AUC pioglitazonu zwiększyło się o 46%, a AUC jego czynnych metabolitów M-III i M-IV zmniejszyły się o 10%, gdy pioglitazon podawano z pojedynczą dawką 1000 mg abirateronu octanu. W związku z tym, pacjentów przyjmujących jednocześnie abirateron i leki metabolizowane przez CYP2C8, szczególnie te o wąskim indeksie terapeutycznym, należy monitorować pod kątem występowania objawów toksyczności.¹⁰

Metabolity abirateronu, siarczan abirateronu i siarczan N-tlenku abirateronu, wykazują in vitro właściwości hamujące w stosunku do wątrobowego transportera OATP1B1. Może to prowadzić do zwiększenia stężeń leków eliminowanych przez ten transporter. Brak jednak danych klinicznych potwierdzających znaczenie tych interakcji.¹¹

Stosowanie z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT

Szczególną ostrożność należy zachować podczas stosowania abirateronu z lekami, które mogą powodować wydłużenie odstępu QT lub wywoływać częstoskurcz komorowy typu torsades de pointes. Wynika to z faktu, że terapia supresji androgenowej sama w sobie może powodować wydłużenie odstępu QT, a jednoczesne stosowanie innych leków o podobnym działaniu może zwiększać to ryzyko.¹²

Do leków, które mogą wydłużać odstęp QT lub wywoływać częstoskurcz komorowy typu torsades de pointes, należą:¹³

• Leki przeciwarytmiczne klasy IA:
  • Chinidyna – lek stosowany w zaburzeniach rytmu serca
  • Dyzopiramid – lek stosowany w zaburzeniach rytmu serca
• Leki przeciwarytmiczne klasy III:
  • Amiodaron – lek stosowany w zaburzeniach rytmu serca
  • Sotalol – beta-bloker o właściwościach przeciwarytmicznych
  • Dofetylid – lek stosowany w migotaniu i trzepotaniu przedsionków
  • Ibutylid – lek stosowany w migotaniu i trzepotaniu przedsionków
• Inne leki:
  • Metadon – opioidowy lek przeciwbólowy, stosowany również w leczeniu uzależnień
  • Moksyfloksacyna – antybiotyk z grupy fluorochinolonów
  • Leki przeciwpsychotyczne – grupa leków stosowanych w schorzeniach psychicznych

Stosowanie ze spironolaktonem

Spironolakton, lek moczopędny oszczędzający potas, wykazuje zdolność wiązania się z receptorem androgenowym. Może to prowadzić do zwiększenia stężenia swoistego antygenu gruczołu krokowego (PSA), co może utrudniać monitorowanie odpowiedzi na leczenie abirateronem. Z tego powodu nie zaleca się jednoczesnego stosowania spironolaktonu z abirateronem.¹⁴

Interakcje abirateronu z alkoholem

Nie przeprowadzono szczegółowych badań dotyczących interakcji abirateronu z alkoholem. Jednakże biorąc pod uwagę metabolizm abirateronu przy udziale enzymów wątrobowych oraz potencjalne hepatotoksyczne działanie zarówno abirateronu jak i alkoholu, zaleca się zachowanie ostrożności podczas spożywania alkoholu w trakcie terapii abirateronem.

Alkohol może wpływać na metabolizm wątrobowy wielu leków, w tym abirateronu, poprzez indukcję lub inhibicję enzymów cytochromu P450. Ponadto, zarówno abirateron jak i alkohol mogą wywierać obciążenie na wątrobę, co zwiększa ryzyko wystąpienia hepatotoksyczności. W związku z tym, zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu podczas terapii abirateronem, a optymalnie jego całkowite wykluczenie.

Tabela interakcji lekowych abirateronu