polimorfizm genu
Polimorfizm genu to zjawisko występowania co najmniej dwóch wariantów (alleli) danego genu w populacji, przy czym częstość występowania najrzadszego allelu jest większa niż 1%. Stanowi to podstawę zmienności genetycznej w populacjach.
Polimorfizmy genowe mogą mieć różny charakter: od pojedynczych zmian nukleotydowych (SNP – Single Nucleotide Polymorphism), przez insercje i delecje fragmentów DNA (indele), aż po zmienną liczbę powtórzeń tandemowych (VNTR). Występują zarówno w regionach kodujących, jak i niekodujących genomu.
W praktyce klinicznej polimorfizmy genowe mają istotne znaczenie, gdyż mogą wpływać na indywidualną odpowiedź na leki (farmakogenetyka), predyspozycje do chorób wieloczynnikowych oraz ich przebieg. Przykładowo, polimorfizmy genów kodujących enzymy metabolizujące leki (np. cytochromu P450) mogą determinować szybkość metabolizmu leków, wpływając na ich skuteczność i bezpieczeństwo.
Identyfikacja i analiza polimorfizmów genowych stanowi podstawę medycyny spersonalizowanej, umożliwiając dostosowanie terapii do genetycznego profilu pacjenta. Nowoczesne techniki sekwencjonowania DNA i bioinformatyka znacząco ułatwiają wykrywanie i interpretację kliniczną polimorfizmów genowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Bulimia nerwicowa nieograniczona – Etiologia i przyczyny
Bulimia nerwicowa nieograniczona (BED) to złożone zaburzenie psychiczne o wieloczynnikowej etiologii, w której kluczową rolę odgrywają czynniki genetyczne (dziedziczność 41-57%), neurobiologiczne (dysfunkcja układu nagrody, zmieniona aktywność dopaminy, serotoniny i endogennych peptydów opioidowych), hormonalne (zaburzenia greliny, leptyny, oksytocyny oraz hormonów podwzgórzowych) oraz zmiany w mikrobiocie jelitowej. Neuroobrazowanie (fMRI) wykazuje zmiany w strukturze i funkcjonowaniu mózgu, szczególnie w obszarach odpowiedzialnych za kontrolę impulsów i regulację apetytu. Czynniki psychologiczne, takie jak współwystępowanie zaburzeń depresyjnych, lękowych, ADHD, niska samoocena, perfekcjonizm oraz trudności w regulacji emocji, znacząco wpływają na rozwój BED. Istotnym czynnikiem ryzyka jest historia restrykcyjnych diet i ograniczania jedzenia, które prowadzą do biologicznej reakcji zwiększonego apetytu i tworzą błędne koło „dieta-objadanie”. Traumatyczne doświadczenia, w tym przemoc fizyczna, seksualna, zaniedbanie i dręczenie, również mają istotny wpływ na patogenezę zaburzenia.
ADHD, bulimia nerwicowa nieograniczona, czynnik genetyczny, depresja, dopamina, dysregulacja hormonalna, endogenny układ opioidowy, funkcjonalny rezonans magnetyczny, hormony regulujące apetyt, mechanizm neurobiologiczny, mikrobiota jelitowa, model biopsychospołeczny, neuroprzekaźnik, podwzgórze, polimorfizm genu, serotonina, układ nagrody, zaburzenie afektywne, zaburzenie dysmorficzne ciała, zaburzenie lękowe, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie odżywiania, zaburzenie osobowości z pogranicza, zaburzenie stresowe pourazowe, zaburzenie z napadami objadania się - Leksykon chorób i schorzeń
Osteoporoza – Patofizjologia i mechanizm
Osteoporoza jest wieloczynnikowym zaburzeniem charakteryzującym się obniżoną masą kostną i zwiększoną kruchością szkieletu, wynikającym z dysproporcji między resorpcją a formowaniem kości. Kluczową rolę w patogenezie odgrywa układ RANKL/RANK/OPG, który reguluje różnicowanie i aktywność osteoklastów, a jego zaburzenia prowadzą do nadmiernej resorpcji kości. Niedobór estrogenów, szczególnie po menopauzie, zwiększa ekspresję RANKL i aktywność osteoklastów, co przyczynia się do utraty masy kostnej. Dodatkowo, stres oksydacyjny i apoptoza osteocytów oraz osteoblastów nasilają zaburzenia przebudowy kości, a czynniki zapalne, takie jak TNF-α, IL-1β i IL-6, promują osteoklastogenezę i hamują tworzenie kości. Warto podkreślić, że osteoporoza jest efektem współdziałania czynników genetycznych, hormonalnych, immunologicznych oraz środowiskowych, a także zmian epigenetycznych i mikroflory jelitowej, które wpływają na równowagę między osteoblastami a osteoklastami.
aktywność osteoklastów, cytokina prozapalna, enzym proteolityczny, gęstość mineralna kości, inflammasom NLRP3, komórka macierzysta, masa kostna, mezenchymalna komórka macierzysta, mikroflora jelitowa, mikroRNA, niedobór estrogenów, osteoblast, osteocyt, osteoklast, osteoklastogeneza, osteoporoza, osteoporoza indukowana glikokortykosteroidami, osteoprotegeryna, parathormon, polimorfizm genu, reaktywne formy tlenu, resorpcja kości, sklerostyna, skracanie telomerów, stres oksydacyjny, szlak RANKL/RANK/OPG, złamanie osteoporotyczne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Livazo 1 mg
Pitawastatyna, zawarta w leku Livazo, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z górnego odcinka przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1 godziny po podaniu doustnym. Całkowita biodostępność wynosi około 51%, a obecność pokarmu, nawet wysokotłuszczowego, nie wpływa istotnie na AUC, choć obniża Cmax o 43%. Lek wykazuje wysokie (>99%) wiązanie z białkami osocza, głównie albuminami i kwaśną glikoproteiną alfa-1, oraz znaczną objętość dystrybucji (~133 l), co wskazuje na szerokie przenikanie do tkanek. Transport do hepatocytów odbywa się przez OATP1B1 i OATP1B3, a metabolizm jest minimalny przez CYP450 (głównie CYP2C9 i CYP2C8), dominującą rolę odgrywają enzymy UGT (UGT1A3 i 2B7) prowadzące do nieaktywnego laktonu. Eliminacja następuje głównie z żółcią, z moczem wydalane jest <5% leku, a t½ wynosi od 5,7 do 8,9 godziny, co wskazuje na możliwość kumulacji przy stosowaniu przewlekłym.
albumina, białko osocza, biodostępność, biodostępność całkowita, CYP2C8, CYP2C9, cytochrom P450, czas eliminacji, gen SLCO1B1, glikoproteina p, glukuronid, hemodializa, jelito czcze, jelito kręte, klirens, krążenie wątrobowo-jelitowe, kwaśna glikoproteina alfa 1, lakton, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OATP1B1, OATP1B3, objętość dystrybucji, pitawastatyna, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm genu, skala Childa-Pugha, stężenie w osoczu, transporter wątrobowy, UDP-glukuronozylotransferaza, wydalanie żółciowe - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekły katar u niemowląt – Patofizjologia i mechanizm
Przewlekły katar u niemowląt jest najczęściej wywoływany przez wirusy górnych dróg oddechowych, z rhinowirusami stanowiącymi do 50% przypadków. Infekcja rozpoczyna się od przyłączenia wirusa do receptorów ICAM-1, CDHR3 lub LDL na błonie śluzowej nosa, co prowadzi do aktywacji wrodzonej odpowiedzi immunologicznej, uwolnienia interferonu typu 1, napływu leukocytów wielojądrzastych oraz wydzielania prozapalnych cytokin, zwłaszcza IL-8. Objawy kliniczne, takie jak wyciek z nosa, kaszel i gorączka (38-39°C), wynikają głównie z reakcji zapalnej, a nie bezpośredniego uszkodzenia nabłonka, które jest bardziej charakterystyczne dla RSV. Przebieg choroby trwa zwykle 10-14 dni, z wyciekiem z nosa utrzymującym się do 14 dni i kaszlem nawet do 3 tygodni. Niemowlęta, ze względu na niedojrzały układ odpornościowy i anatomiczne cechy dróg oddechowych, są szczególnie podatne na częste infekcje (6-8 rocznie) oraz powikłania, takie jak zapalenie ucha środkowego, zatok, oskrzelików i płuc.
adenowirus, błona śluzowa nosa, cytokina prozapalna, enterowirus, immunoglobulina, interferon typu 1, interleukina-8, katar przewlekły, koronawirus, leukocyt wielojądrzasty, nabłonek nosowy, nabyta odporność, odporność komórkowa, polimorfizm genu, prostaglandyna, przeciwciało IgA, przeciwciało neutralizujące, przeziębienie, receptor ICAM-1, receptor LDL, rhinowirus, sezonowość choroby, świszczący oddech, wirus syncytium oddechowego, wrodzona odpowiedź immunologiczna, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie wirusowe, zapalenie oskrzelików, zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok - Leksykon chorób i schorzeń
Rozstępy – Patofizjologia i mechanizm
Rozstępy (striae distensae) to bliznowate zmiany skóry powstające w wyniku gwałtownego rozciągania skóry właściwej, najczęściej obserwowane u kobiet (2,5 razy częściej niż u mężczyzn). Patogeneza obejmuje mechaniczne mikropęknięcia w tkance łącznej, zaburzenia w metabolizmie fibroblastów (zmniejszona ekspresja prokolagenu typu I i III oraz fibronektyny), oraz zmiany w składnikach macierzy pozakomórkowej, takich jak kolagen, elastyna i fibrilina. W fazie zapalnej (striae rubrae) obserwuje się nadmiar cienkich włókien elastycznych, okołonaczyniowe naciekanie limfocytami, obrzęk i rozszerzenie naczyń, natomiast w fazie bliznowacenia (striae albae) dochodzi do zaniku naskórka, utraty listewek skórnych, zmniejszonego unaczynienia oraz gęsto upakowanych, cienkich wiązek kolagenu przypominających bliznę. Hormony, zwłaszcza kortyzol, estrogen i relaksyna, odgrywają kluczową rolę w patogenezie, wpływając na metabolizm kolagenu i elastyczność skóry, co jest szczególnie istotne w ciąży i stanach zwiększonego poziomu glikokortykosteroidów.
bliznowacenie skóry, degranulacja komórki tucznej, dysfagia, elastoliza, fibroblast, fibronektyna, macierz pozakomórkowa, mieszek włosowy, mukopolisacharyd, obrzęk, polimorfizm genu, rozstęp, striae albae, striae gravidarum, striae rubrae, wariant genetyczny, zanik naskórka, zespół Cushinga, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Marfana - Leksykon chorób i schorzeń
Aspergiloza – Epidemiologia
Aspergiloza, choć nie jest chorobą podlegającą obowiązkowemu zgłaszaniu w USA, dotyka globalnie ponad 14 milionów osób, z dominacją postaci alergicznych (ABPA około 4 mln, ciężka astma z wrażliwością na grzyby 6,5 mln, przewlekła aspergiloza płucna 3 mln) w porównaniu do inwazyjnej aspergilozy (około 300 000 przypadków rocznie). Inwazyjna aspergiloza płucna (IPA) jest szczególnie groźna u pacjentów z obniżoną odpornością, takich jak osoby z AIDS, nowotworami hematologicznymi, przedłużoną neutropenią, biorcy przeszczepów oraz pacjenci po terapii immunosupresyjnej. Częstość występowania IPA u hospitalizowanych wzrosła o 44% w latach 2004-2013, a śmiertelność na oddziałach intensywnej terapii przekracza 80%. Czynniki ryzyka obejmują głęboką neutropenię, stosowanie glikokortykosteroidów, terapię modulatorami immunologicznymi, ciężką chorobę wątroby, zakażenie grypą oraz terapię pozaustrojowego utlenowania krwi. W ostatnim czasie obserwuje się także wzrost zachorowań na IPA u pacjentów z COVID-19, z częstością sięgającą ponad 30% na OIT. Epidemiologia wskazuje na regionalne różnice w dominujących gatunkach Aspergillus, z A. flavus dominującym w krajach tropikalnych, co jest związane z warunkami klimatycznymi i geograficznymi. Globalne ocieplenie może rozszerzyć zasięg tych patogenów, zwiększając ryzyko zakażeń u kolejnych milionów osób.
alergiczna aspergiloza oskrzelowo-płucna, Aspergillus, Aspergillus flavus, Aspergillus fumigatus, aspergiloza, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, COVID-19, glikokortykosteroidy, gruźlica, inhibitory TNF-α, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna aspergiloza płucna, mukowiscydoza, neutropenia, oddział intensywnej terapii, oporność na azole, ostra białaczka szpikowa, polimorfizm genu, posakonazol, pozaustrojowe utlenowanie krwi, profilaktyka przeciwgrzybicza, przeszczep komórek macierzystych, przeszczep narządu miąższowego, przewlekła aspergiloza płucna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rozstrzenie oskrzeli, sarkoidoza, worykonazol, zakażenie szpitalne - Leksykon chorób i schorzeń
Spektrum płodowego alkoholowego zaburzenia rozwoju – Etiologia i przyczyny
Spektrum płodowego alkoholowego zaburzenia rozwoju (FASD) jest wynikiem prenatalnej ekspozycji na alkohol, który działa jako teratogen uszkadzający rozwijający się mózg i inne tkanki płodu. Alkohol przenika przez łożysko, a jego stężenie w krwiobiegu płodu może przewyższać poziom matczynego z powodu wolniejszego metabolizmu. Mechanizmy patogenetyczne obejmują stres oksydacyjny, neurozapalenie, neurotoksyczność, zaburzenia epigenetyczne oraz indukcję apoptozy neuronów, co prowadzi do trwałych deficytów neurorozwojowych. Ryzyko FASD jest ściśle zależne od dawki i częstotliwości spożycia alkoholu, a szczególnie wysokie przy spożyciu w pierwszym trymestrze, gdzie ryzyko wzrasta nawet 12-krotnie, a przy spożyciu w całej ciąży – do 65-krotnie. Nie istnieje bezpieczna dawka ani moment spożycia alkoholu w ciąży, a czynniki matczyne (wiek, odżywienie, palenie tytoniu), genetyczne (polimorfizmy enzymów metabolizujących alkohol, np. ADH) oraz społeczno-ekonomiczne wpływają na ostateczny przebieg i nasilenie FASD.
aldehyd octowy, apolipoproteina E, apoptoza neuronów, binge drinking, centralny układ nerwowy, dehydrogenaza alkoholowa, ekspozycja płodu na alkohol, etiopatogeneza, gen APOE, mielinizacja, neurotoksyczność, neurozapalenie, okres prenatalny, ośrodkowy układ nerwowy, polimorfizm genu, problem poznawczy, reaktywne formy tlenu, spektrum płodowego alkoholowego zaburzenia rozwoju, stres oksydacyjny, szlak sygnałowy, teratogen, tkanka nerwowa, uszkodzenie mózgu, uzależnienie, wada wrodzona, zaburzenie epigenetyczne, zaburzenie neurorozwojowe - Leksykon substancji czynnych
Azatiopryna – Dawkowanie i sposób podawania
Azatiopryna jest lekiem immunosupresyjnym wymagającym indywidualnego dostosowania dawki w zależności od wskazania klinicznego, stanu pacjenta oraz tolerancji hematologicznej. W terapii po przeszczepieniu narządów stosuje się dawkę początkową do 5 mg/kg mc./dobę, a następnie dawkę podtrzymującą 1-4 mg/kg mc./dobę, z koniecznością leczenia dożywotniego. W innych wskazaniach, w tym nieswoistych zapaleniach jelit (IBD), dawka dobowa wynosi zwykle 1-3 mg/kg mc., z możliwością zmniejszenia dawki podtrzymującej do poniżej 1 mg/kg mc. do 3 mg/kg mc./dobę. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby zaleca się dawkę 1 mg/kg mc./dobę oraz ścisłe monitorowanie układu krwiotwórczego. Szczególną ostrożność wymaga stosowanie azatiopryny z allopurynolem, gdzie dawka azatiopryny powinna stanowić 25% zwykle stosowanej, ze względu na ryzyko nasilenia toksyczności. Dawkowanie u osób starszych oraz dzieci z nadwagą wymaga indywidualnego podejścia i monitorowania efektów terapii.
allopurynol, azatiopryna, cyklosporyna, gen NUDT15, globulina antytymocytowa, inhibitor oksydazy ksantynowej, jadłowstręt, krwinki białe, lek immunosupresyjny, morfologia krwi, nadwaga, nieswoiste zapalenie jelit, niewydolność nerek, nudności, odrzucenie przeszczepu, podanie dożylne, polimorfizm genu, produkty mleczne, przeszczepienie narządów, S-metylotransferaza tiopuryny, steroid, szpik kostny, toksyczność leku - Leksykon chorób i schorzeń
Włókniakogruczolak piersi – Zapobieganie i profilaktyka
Włókniakogruczolak piersi (fibroadenoma) to najczęstszy łagodny guz piersi, stanowiący około 50% biopsji piersi u kobiet i występujący u około 10% pacjentek w poradniach chorób piersi. Charakteryzuje się łagodnym przebiegiem, nie jest formą raka i rzadko stanowi zagrożenie. Czynniki zmniejszające ryzyko jego rozwoju to dieta bogata w owoce i warzywa, wyższe BMI, wysokie spożycie witaminy C, umiarkowana aktywność fizyczna oraz czynniki hormonalne i reprodukcyjne, takie jak większa liczba ciąż zakończonych porodem, naturalna menopauza, stosowanie doustnej antykoncepcji oraz uregulowane lub niższe poziomy estrogenu. Warto podkreślić, że stosowanie cyklosporyny wiąże się z podwyższonym ryzykiem włókniakogruczolaka, co wymaga rozważenia zmiany na alternatywne leki immunosupresyjne, np. takrolimus. Po menopauzie zaleca się unikanie ogólnoustrojowej terapii estrogenowej w celu profilaktyki.
atypia, badanie mammograficzne, badanie przesiewowe, badanie ultrasonograficzne, biopsja cienkoigłowa, biopsja piersi, biopsja wycinkowa, choroba autoimmunologiczna, cyklosporyna, doustny środek antykoncepcyjny, estrogen, fibroadenoma, guz liściasty, guzek piersi, hormonalna terapia zastępcza, łagodny guz piersi, lek immunosupresyjny, menopauza, myo-inozytol, polimorfizm genu, progestagen, rak piersi, samobadanie piersi, takrolimus, terapia estrogenowa, terapia hormonalna, witamina C, włókniakogruczolak piersi, wskaźnik masy ciała - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół bólowy kompleksowy – Patofizjologia i mechanizm
Zespół bólowy kompleksowy (CRPS) to złożone zaburzenie neuropatyczne charakteryzujące się przewlekłym bólem kończyny po urazie, wynikające z interakcji procesów zapalnych, immunologicznych, sensytyzacji obwodowej i centralnej oraz dysfunkcji autonomicznego układu nerwowego. W patogenezie kluczową rolę odgrywa neurozapalenie z udziałem cytokin prozapalnych (IL-1, IL-2, IL-6, TNF-α) i neuropeptydów (CGRP, substancja P), które nasilają odpowiedź zapalną i prowadzą do nadwrażliwości nocyceptorów. U około 70% pacjentów wykrywa się przeciwciała IgG przeciwko antygenom neuronów autonomicznych, co wskazuje na komponent autoimmunologiczny. Genetyczne predyspozycje, w tym allel HLA-DQ1, HLA-B62 i HLA-DQ8, oraz polimorfizmy SNP w genach ANO10, P2RX7, PRKAG1 i SLC12A9, zwiększają ryzyko rozwoju CRPS. Sensytyzacja obwodowa i centralna prowadzi do hiperalgezji i allodynii, a dysfunkcja układu współczulnego powoduje zaburzenia naczynioruchowe, manifestujące się zmianami temperatury i koloru skóry kończyny. Stres oksydacyjny i dysfunkcja mitochondrialna również przyczyniają się do patogenezy, co potwierdza skuteczność witaminy C w profilaktyce CRPS po złamaniach nadgarstka.
allel HLA, allodynia, ból neuropatyczny, ból nocyceptywny, cytokina prozapalna, dysfunkcja autonomiczna, dysfunkcja mitochondrialna, ekspresja genu, hiperalgezja, komórka glejowa, lek przeciwzapalny, mechanizm autoimmunologiczny, neuroinflammacja, neuropatia małych włókien, peptyd związany z genem kalcytoniny, płyn mózgowo-rdzeniowy, polimorfizm genu, proces zapalny, przeciwciało klasy IgG, reaktywna forma tlenu, receptor NMDA, reorganizacja korowa, sensytyzacja centralna, sensytyzacja obwodowa, stres oksydacyjny, substancja P, zapalenie neurogenne, zespół autoimmunologiczny, zespół bólowy kompleksowy, zmiana neuroplastyczna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tulip Combo 10 mg + 40 mg
Produkt leczniczy Tulip Combo, zawierający ezetymib i atorwastatynę, wykazuje równoważność biologiczną z jednoczesnym podawaniem tych substancji w oddzielnych tabletkach, co potwierdza zachowanie profilu farmakokinetycznego. Ezetymib charakteryzuje się szybkim wchłanianiem, z maksymalnym stężeniem (Cₘₐₓ) osiąganym w osoczu w ciągu 1-2 godzin dla glukuronianu i 4-12 godzin dla samego leku, a jego okres półtrwania wynosi około 22 godziny. Atorwastatyna osiąga Cₘₐₓ w 1-2 godziny, ma wysoką biodostępność (95-99%) z tabletek powlekanych, ale bezwzględna biodostępność wynosi około 12%, a okres półtrwania eliminacji około 14 godzin, z dłuższym okresem działania hamującego reduktazę HMG-CoA (20-30 godzin). Oba leki wykazują wysokie wiązanie z białkami osocza (>98% dla atorwastatyny i 99,7% dla ezetymibu). Metabolizm ezetymibu zachodzi głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym, a atorwastatyna jest metabolizowana przez CYP3A4 do aktywnych metabolitów, które odpowiadają za około 70% aktywności farmakologicznej.
białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, biodostępność ezetymibu, cholesterol LDL, cytochrom P450 3A4, dysfagia, efekt pierwszego przejścia, glukuronid fenolowy, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens żółciowy, krążenie jelitowo-wątrobowe, objętość dystrybucji, polimorfizm genu, polipeptyd transportujący aniony organiczne, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, skala Childa-Pugha, transporter OATP1B1, transporter wątrobowy, uszkodzenie wątroby, wychwyt wątrobowy, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół wątrobowo-płucny – Etiologia i przyczyny
Zespół wątrobowo-płucny (ZWP) to powikłanie zaawansowanych chorób wątroby, charakteryzujące się triadą: chorobą wątroby, wewnątrzpłucnymi rozszerzeniami naczyń oraz hipoksemią. Występuje u około 25% pacjentów z przewlekłą chorobą wątroby, choć częstość ta waha się od 4% do 47% w zależności od metod diagnostycznych. Patogeneza ZWP opiera się na rozszerzeniu naczyń płucnych, głównie pod wpływem nadmiernej produkcji tlenku azotu (NO) i innych wazodylatorów, co prowadzi do zaburzeń stosunku wentylacji do perfuzji, przecieków prawo-lewych i hipoksemii. Etiologia obejmuje nadciśnienie wrotne, marskość, zapalenie wątroby typu C, alkoholową chorobę wątroby oraz czynniki genetyczne, takie jak polimorfizmy genów angiogenezy i obniżone poziomy BMP9 i BMP10. Endotoksemia jelitowa i translokacja bakterii nasilają proces zapalny i produkcję mediatorów cytotoksycznych, m.in. TNF-α, co dodatkowo pogłębia zmiany naczyniowe.
agenezja żyły wrotnej, alkoholowa choroba wątroby, atrezja dróg żółciowych, choroba śródmiąższowa płuc, czynnik martwicy nowotworów alfa, endotelina-1, fibroproliferacja, hipoksemia, kalcytonina, kinaza aktywowana mitogenami, marskość wątroby, nadciśnienie wrotne, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, niedopasowanie wentylacji do perfuzji, niewydolność oddechowa, ostra niewydolność wątroby, ostre zapalenie wątroby, polimorfizm genu, prostaglandyna, przeciek prawo-lewy, przeszczep wątroby, przewlekła choroba wątroby, rak wątrobowokomórkowy, rozszerzenie naczyń wewnątrzpłucnych, skrócenie telomerów, substancja P, tlenek węgla, translokacja bakterii, utlenowanie tętnicze, wazoaktywny peptyd jelitowy, wrodzone zwłóknienie wątroby, zakrzepica żyły wrotnej, zapalenie wątroby typu C, zespół Budda-Chiariego, zespół wątrobowo-płucny