Właściwości farmakokinetyczne
Beto 50 ZK 47,5 mg

Charakterystyka farmakologiczna metoprololu bursztynianu w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu

Produkt leczniczy Beto ZK zawiera metoprololu bursztynian w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu, co determinuje jego specyficzne właściwości farmakokinetyczne. Każda tabletka zawiera dużą liczbę peletek o kontrolowanym uwalnianiu metoprololu bursztynianu, które są pokryte otoczką polimerową regulującą szybkość uwalniania substancji czynnej.¹

Wchłanianie

Metoprolol po podaniu doustnym wchłania się całkowicie, jednak ze względu na znaczny efekt pierwszego przejścia przez wątrobę, biodostępność pojedynczej dawki doustnej wynosi około 50%. W przypadku tabletek o przedłużonym uwalnianiu biodostępność jest o około 20-30% mniejsza w porównaniu do tradycyjnych tabletek, co jednak nie ma istotnego znaczenia klinicznego, ponieważ wartości AUC (krzywa zależności tętna od czasu) pozostają takie same.²

Tabletka o przedłużonym uwalnianiu rozpuszcza się szybko, a granulki o przedłużonym uwalnianiu rozprzestrzeniają się w przewodzie pokarmowym, zapewniając ciągłe uwalnianie metoprololu przez okres 20 godzin. Ta specyficzna forma farmaceutyczna pozwala na osiągnięcie odpowiedniego profilu farmakokinetycznego, przy którym maksymalne stężenie metoprololu w osoczu przy dawkowaniu raz na dobę osiąga dwukrotną wartość stężenia minimalnego.³

Dystrybucja

Wiązanie z białkami osocza jest stosunkowo niewielkie – tylko około 10% metoprololu wiąże się z białkami osocza. Objętość dystrybucji wynosi 5,5 l/kg, co świadczy o dobrym przenikaniu metoprololu do tkanek organizmu.⁴

Metabolizm

Metoprolol podlega biotransformacji głównie poprzez procesy utleniania w wątrobie. W wyniku metabolizmu powstają trzy główne metabolity, które nie wykazują jednak klinicznie istotnego działania beta-adrenolitycznego.⁵

Metabolizm metoprololu odbywa się głównie (lecz nie wyłącznie) przy udziale enzymu wątrobowego układu cytochromu P450 (CYP) 2D6. Ze względu na występujący polimorfizm genu CYP2D6, szybkość metabolizmu metoprololu wykazuje zróżnicowanie osobnicze. Osoby z wolnym metabolizmem (stanowiące około 7-8% populacji) charakteryzują się większym stężeniem leku w osoczu i wolniejszym tempem wydalania w porównaniu z osobami o szybkim metabolizmie. Istotne jest jednak, że u tej samej osoby stężenia leku w osoczu pozostają stałe i powtarzalne.⁶

Wydalanie

Metoprolol jest wydalany głównie przez nerki – ponad 95% dawki doustnej jest wydalane z moczem. Około 5% dawki wydalane jest w postaci niezmienionej, przy czym w pojedynczych przypadkach może to być nawet do 30%. Okres półtrwania metoprololu w fazie eliminacji wynosi średnio 3,5 godziny, z zakresem od 1 do 9 godzin. Całkowity klirens leku wynosi około 1 l/min.⁷

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Osoby w podeszłym wieku

Parametry farmakokinetyczne metoprololu u osób w podeszłym wieku nie wykazują istotnych różnic w porównaniu do osób młodszych. Biodostępność układowa i procesy wydalania pozostają prawidłowe, co nie wymaga specjalnej modyfikacji dawkowania w tej grupie wiekowej.⁸

Pacjenci z niewydolnością nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek biodostępność układowa i wydalanie metoprololu pozostają prawidłowe, jednakże obserwuje się wolniejsze wydalanie metabolitów. Istotną kumulację metabolitów stwierdzono u pacjentów ze wskaźnikiem filtracji kłębuszkowej (GFR) poniżej 5 ml/min. Warto jednak podkreślić, że kumulacja metabolitów nie powoduje nasilenia działania beta-adrenolitycznego metoprololu.⁹

Dzieci i młodzież

Profil farmakokinetyczny metoprololu u dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 17 lat z nadciśnieniem tętniczym jest zbliżony do profilu farmakokinetycznego obserwowanego u dorosłych. Zaobserwowano, że pozorny klirens metoprololu po podaniu doustnym (CL/F) zwiększa się proporcjonalnie do masy ciała, co należy uwzględnić przy ustalaniu dawkowania w tej grupie wiekowej.¹⁰

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z marskością wątroby może dochodzić do zwiększenia biodostępności metoprololu, przy jednoczesnym zmniejszeniu całkowitego klirensu. Zwiększona ekspozycja na lek jest uznawana za klinicznie istotną jedynie u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby lub z zespoleniem wrotno-żylnym. U pacjentów z zespoleniem żyły wrotnej z żyłą główną dolną całkowity klirens wynosi około 0,3 l/min, a wartości AUC są około 6-krotnie większe niż u osób zdrowych.¹¹

Parametry farmakokinetyczne metoprololu bursztynianu w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu