Leki w grupie
„leki beta-adrenolityczne”
Leki beta-adrenolityczne (beta-blokery) to grupa leków, które blokują receptory beta-adrenergiczne w organizmie, hamując działanie katecholamin (adrenaliny i noradrenaliny). Ich główny mechanizm działania polega na blokowaniu receptorów β1 (dominujących w sercu) i/lub β2 (obecnych głównie w oskrzelach i naczyniach), co prowadzi do zmniejszenia częstości akcji serca, siły skurczu mięśnia sercowego oraz obniżenia ciśnienia tętniczego.
Beta-adrenolityki znajdują szerokie zastosowanie w leczeniu nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej serca, zaburzeń rytmu serca, niewydolności serca oraz w profilaktyce migreny. Wykazują również skuteczność w zmniejszaniu objawów lęku, takich jak tachykardia czy drżenie rąk.
Do najważniejszych beta-adrenolityków należą: metoprolol (Betaloc, Metocard), bisoprolol (Concor, Bisoprolol), karwedilol (Carvedilol, Vivacor), atenolol (Atenolol), nebiwolol (Nebilet), propranolol (Propranolol WZF) oraz betaksolol (Betaxolol). W Polsce najczęściej stosowanymi preparatami są Betaloc ZOK, Concor, Metocard, Nebilet oraz Bisoprolol.
Beta-adrenolityki dzielą się na selektywne (kardioselektywne), które działają głównie na receptory β1 (np. metoprolol, bisoprolol, nebiwolol) oraz nieselektywne, blokujące zarówno receptory β1 jak i β2 (np. propranolol, karwedilol). Dodatkowo wyróżniamy beta-blokery o działaniu wazodylatacyjnym (np. karwedilol, nebiwolol), które dodatkowo rozszerzają naczynia krwionośne.
Główne zalety stosowania beta-adrenolityków to skuteczne obniżanie ciśnienia tętniczego, zmniejszenie obciążenia serca, udowodnione działanie przeciwdławicowe oraz redukcja śmiertelności u pacjentów po zawale serca. Leki te są również stosunkowo tanie i dostępne w wielu postaciach farmaceutycznych. Wykazują również działanie przeciwarytmiczne i zmniejszają ryzyko nagłego zgonu sercowego.
Najważniejsze niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem beta-adrenolityków obejmują możliwość wywołania lub zaostrzenia skurczu oskrzeli u pacjentów z astmą lub POChP (szczególnie przez leki nieselektywne), maskowanie objawów hipoglikemii u diabetyków, nasilenie objawów niewydolności krążenia obwodowego, zmęczenie, osłabienie, zaburzenia snu oraz potencjalne problemy z erekcją. Nagłe odstawienie beta-blokerów może prowadzić do zespołu z odbicia z tachykardią i wzrostem ciśnienia tętniczego, dlatego dawkę należy zmniejszać stopniowo.
Lista leków w tej grupie
-
Cusimolol 0,5% – Krople do oczu, roztwór – 5 mg/ml
Preparat zawiera tymolol w postaci maleinianu tymololu oraz substancje pomocnicze takie jak chlorek benzalkoniowy i fosforany. Jest dostępny jako krople do oczu w formie roztworu. Stosuje się go w leczeniu podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego, w tym w nadciśnieniu ocznym oraz przewlekłej jaskrze z otwartym kątem przesączania. Lek pomaga kontrolować ciśnienie oka, co jest istotne w zapobieganiu uszkodzeniom wzroku.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Optibetol 0,5% – Krople do oczu, roztwór – 5 mg/ml
Jest to roztwór do oczu zawierający 5 mg betaksololu w 1 ml oraz benzalkoniowy chlorek jako substancję pomocniczą. Produkt ma postać bezbarwnego lub jasnożółtego, przezroczystego płynu. Stosuje się go w celu obniżenia podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego. Wskazany jest szczególnie u pacjentów z nadciśnieniem wewnątrzgałkowym oraz przewlekłą jaskrą z otwartym kątem.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Bisoratio ASA – Kapsułki twarde – 10 mg + 75 mg
Produkt leczniczy zawiera bisoprolol fumaran oraz kwas acetylosalicylowy jako substancje czynne. Stosowany jest w terapii nadciśnienia tętniczego oraz dławicy piersiowej u pacjentów, którzy wymagają jednoczesnego podania obu tych składników. Ponadto znajduje zastosowanie w zapobieganiu powikłaniom sercowo-naczyniowym, takim jak wtórne zapobieganie zawałowi mięśnia sercowego czy niedrożności przeszczepów tętnic wieńcowych. Lek pomaga także w profilaktyce przemijających napadów niedokrwiennych mózgu oraz innych zdarzeń mózgowo-naczyniowych.
Wskazania do stosowania- dławica piersiowa
- nadciśnienie tętnicze
- niestabilna dławica piersiowa
- wtórna prewencja zawału mięśnia sercowego
- wtórne zapobieganie niedokrwiennych zdarzeń mózgowo-naczyniowych
- wtórne zapobieganie przemijających napadów niedokrwiennych
- zapobieganie niedrożności przeszczepu po angioplastyce wieńcowej
- zapobieganie niedrożności przeszczepu po pomostowaniu tętnic wieńcowych
Substancja czynna -
Beto 50 ZK – Tabletki o przedłużonym uwalnianiu – 47,5 mg
Lek zawiera metoprololu bursztynian, który jest związkiem o przedłużonym uwalnianiu. Preparat występuje w różnych dawkach i zawiera substancje pomocnicze takie jak sacharoza, glukoza i laktoza. Stosuje się go w leczeniu nadciśnienia tętniczego, dławicy piersiowej, zaburzeń rytmu serca oraz w profilaktyce migreny. Ponadto lek pomaga w zapobieganiu zgonowi z przyczyn sercowych, niewydolności serca oraz u dzieci i młodzieży z nadciśnieniem tętniczym.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Metoprolol Biofarm ZK – Tabletki o przedłużonym uwalnianiu – 47,5 mg
Produkt leczniczy zawiera metoprololu bursztynian, odpowiadający metoprololowi winianowi, w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu. Stosuje się go w leczeniu nadciśnienia tętniczego, dławicy piersiowej oraz zaburzeń rytmu serca, takich jak częstoskurcz nadkomorowy. Lek jest również używany w profilaktyce zawału serca, kołatania serca oraz migreny. Ponadto pomaga w terapii stabilnej niewydolności serca w połączeniu z innymi metodami leczenia.
Wskazania do stosowania- dławica piersiowa
- kołatanie serca spowodowane czynnościowymi zaburzeniami pracy serca
- nadciśnienie tętnicze
- profilaktyka migreny
- profilaktyka ponownego zawału serca po przebytej ostrej fazie zawału mięśnia sercowego
- profilaktyka zgonu z przyczyn sercowych
- stabilna objawowa niewydolność serca
- zaburzenia rytmu serca
Substancja czynna -
Carteol LP 2% Preservative Free – Krople do oczu o przedłużonym uwalnianiu – 20 mg/ml
Produkt leczniczy to krople do oczu o przedłużonym uwalnianiu, zawierające 20 mg/ml karteololu chlorowodorku oraz substancje pomocnicze, takie jak sodu diwodorofosforan dwuwodny i disodu fosforan dwunastowodny. Roztwór ma pH zbliżone do łez i odpowiednią osmolalność. Stosuje się go u dorosłych pacjentów w leczeniu objawowym nadciśnienia wewnątrzgałkowego oraz przewlekłej jaskry z otwartym kątem przesączania. Preparat jest pozbawiony konserwantów, co zwiększa jego bezpieczeństwo podczas długotrwałego stosowania.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Carteol LP 2% – Krople do oczu o przedłużonym uwalnianiu – 20 mg/ml
Produkt zawiera 2% roztwór karteololu chlorowodorku oraz substancje pomocnicze, takie jak benzalkoniowy chlorek i fosforany. Jest to kleple do oczu o przedłużonym uwalnianiu, dostosowane pH zbliżone do łez. Stosowany jest w leczeniu nadciśnienia wewnątrzgałkowego oraz przewlekłej jaskry z otwartym kątem przesączania. Preparat pomaga w kontrolowaniu ciśnienia śródgałkowego, zapobiegając uszkodzeniom nerwu wzrokowego.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Timo-COMOD 0,5 % – Krople do oczu, roztwór – 5 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera 0,5% tymololu w postaci maleinianu tymololu oraz fosforany jako substancje pomocnicze. Wykorzystywany jest w formie kropli do oczu jako roztwór. Stosuje się go w leczeniu nadciśnienia śródgałkowego oraz podwyższonego ciśnienia śródgałkowego w jaskrze z otwartym kątem przesączania. Jego działanie polega na obniżaniu ciśnienia wewnątrzgałkowego, co pomaga w ochronie nerwu wzrokowego.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Betoptic 0,5% – Krople do oczu, roztwór – 5 mg/ml
Produkt zawiera betaksololu chlorowodorek w stężeniu 0,5% oraz benzalkoniowy chlorek jako substancję pomocniczą. Ma postać jałowego roztworu do stosowania miejscowego w formie kropli do oczu. Stosowany jest w celu obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego u pacjentów z jaskrą z otwartym kątem przesączania lub podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym. Może być stosowany zarówno samodzielnie, jak i jako uzupełnienie innego leczenia.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna