długoterminowe żywienie pozajelitowe

Długoterminowe żywienie pozajelitowe (DŻP) to forma terapii żywieniowej, w której składniki odżywcze są dostarczane bezpośrednio do układu krwionośnego, z pominięciem przewodu pokarmowego, przez okres przekraczający 30 dni. Jest stosowane u pacjentów, którzy nie mogą przyjmować wystarczającej ilości składników odżywczych drogą doustną lub dojelitową.

Wskazaniami do DŻP są przede wszystkim zespół krótkiego jelita, niedrożność przewodu pokarmowego, ciężkie zaburzenia motoryki jelit, zespoły złego wchłaniania, przetoki jelitowe wysokowydajne oraz niektóre choroby zapalne jelit. Terapia ta wymaga założenia długoterminowego dostępu naczyniowego, najczęściej w postaci cewnika tunelizowanego lub portu naczyniowego.

Mieszanina żywieniowa stosowana w DŻP zawiera makroskładniki (aminokwasy, glukozę, emulsje tłuszczowe), elektrolity, pierwiastki śladowe, witaminy oraz wodę w proporcjach dostosowanych indywidualnie do potrzeb pacjenta. Monitorowanie terapii obejmuje regularne badania biochemiczne, ocenę stanu odżywienia oraz kontrolę powikłań.

Najczęstsze powikłania długoterminowego żywienia pozajelitowego to zakażenia odcewnikowe, powikłania metaboliczne (m.in. zaburzenia glikemii, elektrolitowe), choroba zakrzepowo-zatorowa oraz choroba metaboliczna kości. Szczególnie istotne jest ryzyko rozwoju choroby wątrobowej związanej z żywieniem pozajelitowym (IFALD), która może prowadzić do włóknienia i niewydolności wątroby.

Współczesne standardy zalecają prowadzenie DŻP w warunkach domowych (HPN – Home Parenteral Nutrition) u stabilnych klinicznie pacjentów, co znacząco poprawia jakość życia i zmniejsza koszty terapii. Pacjenci wymagają jednak kompleksowej opieki zespołu specjalistów oraz regularnych kontroli w ośrodkach referencyjnych.

Powiązane wpisy

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl