Multiplex Ligation-dependent Probe Amplification
Multiplex Ligation-dependent Probe Amplification (MLPA) to nowoczesna technika diagnostyczna służąca do wykrywania zmian liczby kopii DNA, takich jak delecje i duplikacje. Metoda ta umożliwia równoczesną analizę wielu (nawet do 50) różnych sekwencji genomowych w jednej reakcji, co czyni ją wydajną i ekonomiczną.
MLPA opiera się na hybrydyzacji specyficznych sond do badanego DNA, które następnie ulegają ligacji i amplifikacji. Każda sonda składa się z dwóch oligonukleotydów, które hybrydyzują do sąsiadujących sekwencji docelowych i mogą być połączone tylko wtedy, gdy obie części dokładnie przylegają do badanego DNA. Produkty amplifikacji są rozdzielane elektroforetycznie i analizowane ilościowo.
W praktyce klinicznej MLPA znajduje zastosowanie w diagnostyce chorób genetycznych, w tym zespołów mikrodelecji/mikroduplikacji, chorób neurologicznych, dystrofii mięśniowych, a także w diagnostyce prenatalnej. Technika ta jest również wykorzystywana w onkologii do wykrywania aberracji chromosomowych w nowotworach oraz do badania metylacji DNA.
Zaletami MLPA są wysoka czułość (wykrywa zmiany pojedynczych eksonów), możliwość analizy zdegradowanego DNA, niski koszt w porównaniu do innych metod molekularnych oraz relatywnie krótki czas wykonania badania. Ograniczenia obejmują niemożność wykrycia mutacji punktowych oraz rearanżacji zrównoważonych, takich jak inwersje czy translokacje.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rdzeniowy zanik mięśni – Diagnostyka i diagnoza
Rdzeniowy zanik mięśni (SMA) to genetyczna choroba neurodegeneracyjna charakteryzująca się zanikiem neuronów ruchowych w rdzeniu kręgowym, prowadzącym do postępującego osłabienia i zaniku mięśni. Diagnostyka SMA opiera się na badaniu klinicznym, w tym ocenie hipotoni i osłabienia mięśniowego, oraz na badaniach laboratoryjnych, takich jak oznaczenie kinazy kreatynowej (CK), która może być nieznacznie podwyższona w typach SMA 2 i 3, ale zwykle prawidłowa w typie 1. Złotym standardem diagnostycznym są badania genetyczne wykrywające homozygotyczną delecję genu SMN1 na chromosomie 5q13, obecne u ponad 95% pacjentów. Testy PCR i MLPA pozwalają na wykrycie delecji eksonów 7 i 8 SMN1 oraz określenie liczby kopii genu SMN2, co koreluje z fenotypem i ciężkością choroby (≥3 kopie SMN2 wiążą się z łagodniejszym przebiegiem). W przypadku braku delecji SMN1 konieczne jest dalsze sekwencjonowanie i analiza dawki genu w celu wykrycia mutacji punktowych lub delecji pojedynczej kopii.
amniocenteza, badanie nosicielstwa, badanie przesiewowe noworodków, badanie przewodnictwa nerwowego, biopsja mięśnia, diagnostyka prenatalna, elektromiografia, fascykulacje języka, hiporefleksja, hipotonia, homozygotyczna delecja, kinaza kreatynowa, Multiplex Ligation-dependent Probe Amplification, mutacja genu SMN1, nusinersen, rdzeniowy zanik mięśni, reakcja łańcuchowa polimerazy, risdiplam, terapia genowa - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba charcota-mariego-tootha – Diagnostyka i diagnoza
Choroba Charcota-Mariego-Tootha (CMT) to najczęstsza dziedziczna neuropatia obwodowa, charakteryzująca się postępującym osłabieniem dystalnych mięśni kończyn dolnych, zaburzeniami czucia, deformacjami stóp oraz osłabionymi odruchami głębokimi. Diagnostyka opiera się na szczegółowym badaniu klinicznym i wywiadzie rodzinnym, badaniach elektrofizjologicznych (NCS i EMG) oraz testach genetycznych. Kluczowym parametrem w NCS jest szybkość przewodzenia w nerwie pośrodkowym – wartość poniżej 38 m/s wskazuje na postać demielinizacyjną (CMT1), natomiast amplituda CMAP powinna wynosić co najmniej 0,5 mV. Elektrofizjologia pozwala na różnicowanie typów neuropatii oraz wykluczenie innych schorzeń, takich jak CIDP. EMG uzupełnia diagnostykę, oceniając aktywność mięśniową i potwierdzając charakter neuropatii.
badanie elektrofizjologiczne, badanie genetyczne, biopsja kosmówki, biopsja nerwu, choroba Charcota-Mariego-Tootha, deformacja stopy, diagnostyka genetyczna preimplantacyjna, elektromiografia, Multiplex Ligation-dependent Probe Amplification, neuropatia obwodowa dziedziczna, niedobór G6PD, niedobór witaminy B12, objaw neurologiczny, odruch głęboki, odruch skokowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, przewlekła zapalna polineuropatia demielinizacyjna, przewodnictwo nerwowe, sekwencjonowanie eksomowe, sekwencjonowanie genomowe, sekwencjonowanie metodą Sangera, sekwencjonowanie następnej generacji, stopa szpotawa, uszkodzenie nerwu obwodowego, zgięcie grzbietowe stopy, złożony potencjał czynnościowy mięśni