Właściwości farmakodynamiczne
Beto 50 ZK 47,5 mg

Właściwości farmakodynamiczne metoprololu

Metoprolol, substancja czynna leku Beto ZK, należy do grupy farmakodynamicznej wybiórczych beta-adrenolityków i jest klasyfikowany kodem ATC C07AB02. Lek charakteryzuje się selektywnym działaniem beta-1-adrenolitycznym, co oznacza, że blokuje receptory beta-1-adrenergiczne zlokalizowane w mięśniu sercowym w dawkach znacznie mniejszych niż te, które byłyby konieczne do zablokowania receptorów beta-2-adrenergicznych.¹

Mechanizm działania

Metoprolol wykazuje jedynie nieznaczne działanie stabilizujące błony komórkowe i nie posiada właściwości agonistycznych. Jego główny mechanizm działania polega na zmniejszaniu lub hamowaniu pobudzającego wpływu katecholamin na serce, szczególnie tych uwalnianych podczas stresu fizycznego lub psychicznego. W konsekwencji metoprolol redukuje tachykardię, zmniejsza pojemność minutową i kurczliwość serca wywoływane nagłym wyrzutem katecholamin, a także obniża ciśnienie tętnicze krwi.²

Zalety formulacji o przedłużonym uwalnianiu

Metoprolol bursztynian w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Beto ZK) charakteryzuje się bardziej wyrównanym stężeniem w osoczu oraz skutecznością (hamowanie receptorów beta-1-adrenergicznych) w ciągu całej doby w porównaniu do tradycyjnych postaci selektywnych leków beta-1-adrenolitycznych. Stabilne stężenia w osoczu przekładają się na lepszą wybiórczość klinicznego działania beta-1-adrenolitycznego. Dodatkowo, formulacja o przedłużonym uwalnianiu minimalizuje ryzyko działań niepożądanych związanych z występowaniem szczytowych stężeń leku w osoczu, takich jak bradykardia czy osłabienie kończyn.³

Warto podkreślić, że metoprolol może być stosowany u pacjentów z objawami obturacyjnej choroby płuc w skojarzeniu z lekami beta-2-adrenomimetycznymi, jeśli jest to konieczne.⁴

Efektywność kliniczna

Wpływ na niewydolność serca

Skuteczność metoprololu w leczeniu niewydolności serca została potwierdzona w badaniu MERIT-HF, które objęło 3991 pacjentów z niewydolnością serca w klasie II-IV według klasyfikacji NYHA, z frakcją wyrzutową ≤40%. Pacjentom podawano metoprolol w skojarzeniu ze standardową terapią niewydolności serca, obejmującą:

• Leki moczopędne
• Inhibitory ACE lub pochodne hydralazyny (w przypadku nietolerancji inhibitora ACE)
• Długo działające azotany lub antagonistów receptora angiotensyny II
• W razie potrzeby, glikozydy naparstnicy

Wyniki badania wykazały zmniejszenie umieralności ogólnej o 34% [p=0,0062 (wartość skorygowana); p=0,00009 (wartość nominalna)]. Umieralność ze wszystkich przyczyn wynosiła 145 przypadków w grupie pacjentów otrzymujących metoprolol (7,2% na pacjenta po roku) w porównaniu z 217 (11,0%) w grupie otrzymującej placebo, co przekłada się na względne ryzyko 0,66 [95% CI 0,53-0,81].⁵

Bezpieczeństwo w ostrym zawale mięśnia sercowego

W chińskim badaniu COMMIT, obejmującym 45 852 pacjentów z ostrym zawałem mięśnia sercowego, odnotowano istotną różnicę w częstości występowania wstrząsu kardiogennego między grupą leczoną metoprololem (5,0%) a grupą otrzymującą placebo (3,9%). Różnica ta była szczególnie wyraźna w określonych podgrupach pacjentów:⁶

Dane te wskazują na konieczność zachowania szczególnej ostrożności przy stosowaniu metoprololu u pacjentów z wysokim ryzykiem wstrząsu kardiogennego, zwłaszcza u osób starszych, z wyjściowo niskim ciśnieniem tętniczym, tachykardią lub w III klasie wg klasyfikacji Killipa.⁷

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Skuteczność metoprololu bursztynianu w leczeniu nadciśnienia tętniczego u dzieci została oceniona w 4-tygodniowym badaniu z udziałem 144 pacjentów w wieku od 6 do 16 lat z samoistnym nadciśnieniem tętniczym. Badanie wykazało następujące efekty redukcji ciśnienia tętniczego w zależności od dawki:⁸

• Ciśnienie skurczowe:
  • Dawka 0,2 mg/kg mc.: redukcja o 5,2 mmHg (p=0,145)
  • Dawka 1,0 mg/kg mc.: redukcja o 7,7 mmHg (p=0,027)
  • Dawka 2,0 mg/kg mc.: redukcja o 6,3 mmHg (p=0,049)
  • Placebo: redukcja o 1,9 mmHg
• Ciśnienie rozkurczowe:
  • Dawka 0,2 mg/kg mc.: redukcja o 3,1 mmHg (p=0,655)
  • Dawka 1,0 mg/kg mc.: redukcja o 4,9 mmHg (p=0,280)
  • Dawka 2,0 mg/kg mc.: redukcja o 7,5 mmHg (p=0,017)
  • Placebo: redukcja o 2,1 mmHg

Maksymalna dawka zastosowana w badaniu wynosiła 200 mg/dobę. Warto podkreślić, że nie stwierdzono wyraźnej zależności między zmniejszeniem ciśnienia tętniczego a wiekiem pacjentów, fazą rozwoju według skali Tannera czy rasą.⁹