preparat przeciwcholinergiczny
Preparaty przeciwcholinergiczne (antycholinergiczne) to grupa substancji leczniczych, które blokują działanie acetylocholiny – neuroprzekaźnika układu przywspółczulnego. Mechanizm ich działania polega na kompetencyjnym wiązaniu z receptorami muskarynowymi, co zapobiega aktywacji tych receptorów przez acetylocholinę.
W praktyce klinicznej preparaty przeciwcholinergiczne znajdują zastosowanie w leczeniu różnych schorzeń, w tym choroby Parkinsona, zespołu nadreaktywnego pęcherza moczowego, skurczów oskrzeli, a także jako środki rozszerzające źrenice w okulistyce. Ponadto są wykorzystywane w premedykacji anestezjologicznej do zmniejszenia wydzielania śliny i wydzieliny oskrzelowej.
Do najczęstszych działań niepożądanych preparatów przeciwcholinergicznych należą: suchość w ustach, zaburzenia widzenia, zaparcia, zatrzymanie moczu, tachykardia oraz potencjalne zaburzenia funkcji poznawczych, szczególnie u osób starszych. Należy zachować szczególną ostrożność przy ich stosowaniu u pacjentów z jaskrą z wąskim kątem przesączania, przerostem prostaty czy myasthenia gravis.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Cykloftyal 10 mg/ml
Cykloftyal to roztwór do oczu zawierający 10 mg/ml cyklopentolatu chlorowodorku, będącego antagonistą receptorów muskarynowych (kod ATC: S01FA04). Substancja ta działa cholinolitycznie, blokując receptory muskarynowe acetylocholiny, co prowadzi do porażenia mięśnia okrężnego tęczówki i rozszerzenia źrenicy (mydriaza) bez odruchu na światło i konwergencję. Dodatkowo wywołuje cykloplegię, czyli porażenie akomodacji, skutkujące utratą ostrości widzenia do bliży, oraz zwiększa ciśnienie wewnątrzgałkowe poprzez zmniejszenie odpływu cieczy wodnistej, bez wpływu na jej produkcję. Pojedyncza kropla o objętości około 0,03 ml zawiera 0,3 mg substancji czynnej.
antagonista receptora muskarynowego, badanie refrakcji, ciecz wodnista oka, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cyklopentolatu chlorowodorek, cykloplegia, dno oka, iridocyclitis, iritis, lek rozszerzający źrenice, mięsień rzęskowy, mydriaza, porażenie akomodacji, porażenie mięśnia okrężnego tęczówki, preparat przeciwcholinergiczny, receptor muskarynowy, rozszerzenie źrenicy, siatkówka, środek cholinolityczny, zapalenie tęczówki, zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tropicamidum WZF 0,5% 5 mg/ml
Tropikamid, należący do grupy leków przeciwcholinergicznych (ATC: S01FA06), jest parasympatykolitykiem stosowanym w okulistyce do rozszerzania źrenicy (mydriasis). Jego mechanizm działania polega na konkurencyjnym antagonizmie receptorów muskarynowych, co prowadzi do porażenia mięśnia zwieracza źrenicy oraz mięśnia rzęskowego, skutkując rozszerzeniem źrenicy i zaburzeniem akomodacji. Preparat Tropicamidum WZF dostępny jest w stężeniach 0,5% (5 mg/ml) oraz 1%, gdzie niższe stężenie wywołuje głównie efekt mydriatyczny, a wyższe dodatkowo powoduje wyraźne porażenie akomodacji. Roztwór zawiera również chlorek benzalkoniowy (0,1 mg/ml) jako substancję pomocniczą.
acetylocholina, akomodacja oka, antagonizm konkurencyjny, atropina, badanie dna oka, badanie okulistyczne, chlorek benzalkoniowy, lek rozszerzający źrenice, mięsień rzęskowy, mięsień zwieracz źrenicy, mydriaza, porażenie akomodacji, preparat przeciwcholinergiczny, receptor muskarynowy, rozszerzenie źrenicy, skurcz mięśni, tropikamid, zaburzenie widzenia