Właściwości farmakodynamiczne
Cykloftyal 10 mg/ml

Cykloftyal to roztwór do oczu zawierający 10 mg/ml cyklopentolatu chlorowodorku, będącego antagonistą receptorów muskarynowych (kod ATC: S01FA04). Substancja ta działa cholinolitycznie, blokując receptory muskarynowe acetylocholiny, co prowadzi do porażenia mięśnia okrężnego tęczówki i rozszerzenia źrenicy (mydriaza) bez odruchu na światło i konwergencję. Dodatkowo wywołuje cykloplegię, czyli porażenie akomodacji, skutkujące utratą ostrości widzenia do bliży, oraz zwiększa ciśnienie wewnątrzgałkowe poprzez zmniejszenie odpływu cieczy wodnistej, bez wpływu na jej produkcję. Pojedyncza kropla o objętości około 0,03 ml zawiera 0,3 mg substancji czynnej.

Właściwości farmakodynamiczne leku Cykloftyal

Cykloftyal (10 mg/ml, krople do oczu, roztwór) zawiera jako substancję czynną cyklopentolatu chlorowodorek, który należy do grupy farmakoterapeutycznej leków rozszerzających źrenicę, a dokładniej preparatów przeciwcholinergicznych (kod ATC: S01FA04 Cyklopentolat). Cyklopentolatu chlorowodorek działa jako środek cholinolityczny, blokując receptory muskarynowe acetylocholiny, przez co określany jest również jako antagonista receptorów muskarynowych.1

Mechanizm działania

Jeden mililitr roztworu Cykloftyal zawiera 10 mg cyklopentolatu chlorowodorku. Warto zaznaczyć, że pojedyncza kropla leku posiada objętość około 0,03 ml, co odpowiada 0,3 mg substancji czynnej.2

Na poziomie oka, środki cholinolityczne, do których należy cyklopentolat, wykazują trzy główne rodzaje działań farmakodynamicznych:3

  • Porażenie mięśnia okrężnego tęczówki – prowadzi do rozszerzenia źrenic (mydriaza) bez odruchowej odpowiedzi na stymulację świetlną siatkówki oraz na konwergencję. Jest to podstawowy efekt działania leku.4
  • Porażenie akomodacji (cykloplegia) – powoduje utratę zdolności akomodacyjnej oka, co objawia się utratą ostrości widzenia do bliży, bez wpływu na ostrość widzenia obiektów odległych.5
  • Zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego – następuje poprzez mechanizm zmniejszenia odpływu cieczy wodnistej oka, przy jednoczesnym braku wpływu na szybkość jej produkcji.6

Zastosowanie kliniczne właściwości farmakodynamicznych

Właściwości farmakodynamiczne cyklopentolatu znajdują zastosowanie w różnych aspektach diagnostyki i leczenia okulistycznego:7

Stany zapalne wnętrza gałki ocznej

W przypadkach zapalenia tęczówki (iritis) oraz zapalenia tęczówki i ciała rzęskowego (iridocyclitis), rozszerzenie źrenicy jest wywoływane w celu:8

  • Zapobiegania zlepianiu się tkanek i powstawaniu zrostów pomiędzy tęczówką a przednią powierzchnią soczewki
  • Zmniejszenia bólu towarzyszącego zapaleniu, który wynika ze skurczu mięśnia rzęskowego i nadwrażliwości ciała rzęskowego

Diagnostyka okulistyczna

Rozszerzenie źrenicy wywołane przez cyklopentolat jest szczególnie przydatne w diagnostyce okulistycznej w następujących sytuacjach:9

  • Lepsza wizualizacja dna oka, zwłaszcza w przypadkach zmniejszonej przejrzystości wnętrza gałki ocznej
  • Dokładniejsze badanie peryferyjnych obszarów siatkówki

Badanie refrakcji

Porażenie akomodacji (cykloplegia) jest wskazane w celu określania dokładnej wartości refrakcji, szczególnie u pacjentów pediatrycznych. Dzięki temu można uzyskać wiarygodne wyniki badania refrakcji, eliminując wpływ akomodacji na pomiar.10

Właściwość farmakodynamiczna Mechanizm działania Zastosowanie kliniczne
Porażenie mięśnia okrężnego tęczówki Blokada receptorów muskarynowych w mięśniu okrężnym tęczówki Rozszerzenie źrenicy (mydriaza), umożliwiające badanie dna oka, zapobieganie zrostom w stanach zapalnych
Porażenie akomodacji Blokada mięśnia rzęskowego Określanie dokładnej wartości refrakcji, zmniejszenie bólu w stanach zapalnych
Zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego Zmniejszenie odpływu cieczy wodnistej oka Efekt uboczny, który należy monitorować, szczególnie u pacjentów z jaskrą
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl