stała wysypka polekowa

Stała wysypka polekowa (Fixed drug eruption, FDE) to specyficzna reakcja skórna, która pojawia się zawsze w tych samych miejscach na skórze po ponownym podaniu leku wywołującego. Charakteryzuje się ostrymi, dobrze odgraniczonymi zmianami rumieniowo-obrzękowymi, które mogą ewoluować do zmian pęcherzowych lub bąblowatych.

Patogeneza FDE związana jest z mechanizmem immunologicznym typu IV według klasyfikacji Gella i Coombsa, gdzie kluczową rolę odgrywają limfocyty T CD8+ rezydujące w skórze. Do najczęstszych leków wywołujących FDE należą: niesteroidowe leki przeciwzapalne (szczególnie pochodne pirazolonu), antybiotyki (sulfonamidy, tetracykliny), barbiturany oraz leki przeciwdrgawkowe.

Diagnostyka opiera się na dokładnym wywiadzie dotyczącym przyjmowanych leków oraz charakterystycznym obrazie klinicznym. W wątpliwych przypadkach można zastosować test prowokacji lub próby płatkowe. Leczenie polega przede wszystkim na odstawieniu leku wywołującego reakcję. W łagodnych przypadkach stosuje się miejscowe glikokortykosteroidy, natomiast w cięższych postaciach mogą być wymagane doustne glikokortykosteroidy.

Cechą charakterystyczną stałej wysypki polekowej jest zjawisko „pamięci immunologicznej skóry” – po kolejnym podaniu leku zmiany pojawiają się zawsze w tych samych lokalizacjach, często z większą intensywnością. Po wygojeniu zmian pozostają przebarwienia pozapalne, które mogą utrzymywać się przez kilka miesięcy.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl