Przeciwwskazania stosowania
Lewocetyryzyna

Przeciwwskazania stosowania lewocetyryzyny. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Lewocetyryzyna, będąca aktywnym izomerem cetyryzyny, należy do grupy leków przeciwhistaminowych drugiej generacji. Jak każdy lek, również lewocetyryzyna ma określone przeciwwskazania, które bezwzględnie wykluczają jej stosowanie u niektórych grup pacjentów. Znajomość tych przeciwwskazań jest kluczowa dla lekarzy przepisujących ten lek, aby zapewnić bezpieczeństwo terapii i uniknąć potencjalnych zagrożeń dla zdrowia pacjenta.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania lewocetyryzyny jest nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje o podobnej budowie chemicznej. Przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających lewocetyryzynę jest nadwrażliwość na:^{1 2 3}

• Lewocetyryzynę
• Cetyryzynę
• Hydroksyzynę
• Jakiekolwiek inne pochodne piperazyny
• Którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie

^{4 5 6}

Warto podkreślić, że u pacjentów z nadwrażliwością na cetyryzynę istnieje wysokie ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości również na lewocetyryzynę, ponieważ lewocetyryzyna jest aktywnym enancjomerem cetyryzyny.^{7 8}

Zaburzenia czynności nerek

Drugim kluczowym przeciwwskazaniem do stosowania lewocetyryzyny są ciężkie zaburzenia czynności nerek. W zależności od preparatu przeciwwskazanie to dotyczy pacjentów z:^{9 10}

• Ciężkimi zaburzeniami czynności nerek z klirensem kreatyniny poniżej 10 ml/min
• Schyłkową niewydolnością nerek z oszacowaną szybkością przesączania kłębuszkowego (eGFR) poniżej 15 ml/min (pacjenci wymagający dializy)

^{11 12 13}

Jak widać, istnieją pewne rozbieżności między poszczególnymi preparatami lewocetyryzyny dotyczące progowej wartości filtracji kłębuszkowej, przy której stosowanie leku jest przeciwwskazane. Niektóre charakterystyki produktów leczniczych (np. Alcetyr, Allefin Allergy, Contrahist, Lecetax) wskazują na przeciwwskazanie przy klirensie kreatyniny poniżej 10 ml/min.^{14 15 16 17}

Inne preparaty (np. Cezera, Alergimed, Xyzal, Lirra) definiują przeciwwskazanie jako eGFR poniżej 15 ml/min, co odpowiada schyłkowej niewydolności nerek wymagającej dializoterapii.^{18 19 20 21}

Różnice w definiowaniu przeciwwskazań nerkowych

Warto zauważyć, że istnieją dwa podejścia do definiowania przeciwwskazań związanych z niewydolnością nerek dla lewocetyryzyny w zależności od preparatu:

^{22 23 24 25}

Szczególne przeciwwskazania u różnych postaci leku

Substancje pomocnicze obecne w różnych preparatach lewocetyryzyny mogą stanowić dodatkowe przeciwwskazania dla określonych grup pacjentów. Warto zwrócić uwagę na zawartość:

• Laktozy – w tabletkach powlekanych (przeciwwskazanie u pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy)
• Maltitolu – w roztworach doustnych (przeciwwskazanie u pacjentów z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją fruktozy)
• Parahydroksybenzoesanów (E214, E218) – w niektórych roztworach doustnych (mogą powodować reakcje alergiczne)
• Benzoesanu sodu – obecnego w roztworach doustnych
• Sorbitolu – obecnego w niektórych roztworach doustnych

^{26 27 28}

Postać roztworu doustnego zawiera więcej substancji pomocniczych, które mogą stanowić dodatkowe przeciwwskazania dla określonych grup pacjentów. Przykładowo, preparaty takie jak Contrahist (roztwór doustny) czy Levocetirizine Hasco zawierają maltitol, benzoesan sodu i glikol propylenowy.^{29 30}

Przeciwwskazania farmakogenetyczne

Chociaż nie jest to bezpośrednio wymienione w przeciwwskazaniach, należy pamiętać, że lewocetyryzyna jest metabolizowana głównie przez nerki, a nie przez enzymy wątrobowe cytochromu P450. W związku z tym, polimorfizmy genów kodujących te enzymy nie mają istotnego wpływu na metabolizm lewocetyryzyny. Jednakże, pacjenci z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek stanowią grupę, u której lek jest przeciwwskazany, jak opisano powyżej.

Kiedy odradzić pacjentowi stosowanie lewocetyryzyny?

Oprócz bezwzględnych przeciwwskazań wymienionych powyżej, istnieją sytuacje kliniczne, w których należy rozważyć odradzenie pacjentowi stosowania lewocetyryzyny lub zachować szczególną ostrożność:

• U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek – konieczna jest modyfikacja dawki
• U osób starszych, u których funkcja nerek może być obniżona – zalecana jest modyfikacja dawki w zależności od klirensu kreatyniny
• U pacjentów z czynnikami ryzyka zatrzymania moczu (np. uszkodzenie rdzenia kręgowego, przerost gruczołu krokowego) ze względu na właściwości przeciwcholinergiczne leku
• U pacjentów z padaczką lub ryzykiem wystąpienia drgawek
• U kobiet w ciąży i karmiących piersią – ze względu na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa w tych grupach

Przeciwwskazania w różnych preparatach lewocetyryzyny

Warto zauważyć, że istnieją pewne różnice w definiowaniu przeciwwskazań między różnymi preparatami lewocetyryzyny dostępnymi na rynku. Przede wszystkim dotyczą one progowej wartości funkcji nerek, przy której lek jest przeciwwskazany.

Dla większości preparatów (np. Alcetyr, Allefin Allergy, Contrahist, Lecetax) przeciwwskazaniem są ciężkie zaburzenia czynności nerek z klirensem kreatyniny poniżej 10 ml/min.^{31 32 33}

Natomiast dla innych preparatów (np. Cezera, Alergimed, Xyzal) przeciwwskazaniem jest schyłkowa niewydolność nerek z eGFR poniżej 15 ml/min (pacjenci wymagający dializy).^{34 35 36}

Te różnice mogą być istotne przy podejmowaniu decyzji o stosowaniu lewocetyryzyny u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek o różnym nasileniu.

Uwagi dotyczące różnic w charakterystykach produktów leczniczych

Pomimo że wszystkie analizowane preparaty zawierają tę samą substancję czynną – lewocetyryzynę – istnieją pewne różnice w sformułowaniach dotyczących przeciwwskazań w ich charakterystykach produktów leczniczych. Większość z tych różnic dotyczy:

• Stopnia niewydolności nerek definiującego przeciwwskazanie:
  • Klirens kreatyniny < 10 ml/min
  • eGFR < 15 ml/min
• Nazewnictwa:
  • „Ciężkie zaburzenia czynności nerek”
  • „Schyłkowa niewydolność nerek (wymagająca dializy)”

Mimo tych różnic, praktyczny wniosek kliniczny jest podobny – u pacjentów z zaawansowaną niewydolnością nerek lewocetyryzyna jest przeciwwskazana. Dlatego też, przed zastosowaniem tego leku, należy zawsze ocenić funkcję nerek pacjenta.^{37 38}