neurofibromatoza typu I
Neurofibromatoza typu I (NF1), znana również jako choroba von Recklinghausena, to genetyczne zaburzenie autosomalnie dominujące spowodowane mutacją w genie NF1 na chromosomie 17q11.2. Gen ten koduje białko neurofibryminę, które działa jako supresor nowotworowy poprzez hamowanie aktywności białka Ras.
Choroba charakteryzuje się występowaniem licznych nerwiakowłókniaków, plam café-au-lait na skórze (≥6 o średnicy >5 mm u dzieci lub >15 mm u dorosłych), piegów w okolicach pach i pachwin, guzków Lischa w tęczówce oraz zmian kostnych. Około 50% przypadków to mutacje de novo, a pozostałe są dziedziczone.
Diagnostyka opiera się na kryteriach klinicznych NIH, które obejmują ocenę zmian skórnych, guzów, zmian kostnych oraz badań obrazowych. W trudnych przypadkach pomocne może być badanie genetyczne. Pacjenci z NF1 wymagają regularnej, wielospecjalistycznej opieki ze względu na zwiększone ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych, zwłaszcza glejaków nerwu wzrokowego, mięsaków oraz guzów złośliwych osłonek nerwów obwodowych.
Leczenie jest głównie objawowe i zależy od występujących powikłań. W 2020 roku FDA zatwierdziła selumetynib do leczenia objawowych, nieoperacyjnych nerwiakowłókniaków splotowatych u dzieci. Badania kliniczne nad inhibitorami MEK i innymi lekami ukierunkowanymi molekularnie dają nadzieję na poprawę wyników leczenia w przyszłości.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Wklęsłe żebro – Epidemiologia
Wklęsłe żebro (Pectus excavatum) jest najczęstszą wrodzoną deformacją klatki piersiowej, stanowiącą 90-95% wszystkich deformacji tego obszaru, z częstością występowania szacowaną na 1:300-1000 żywych urodzeń, choć dane radiologiczne sugerują nawet do 5% w populacji. Deformacja charakteryzuje się zapadnięciem mostka i przylegających chrząstek żebrowych, co prowadzi do charakterystycznego kształtu lejka. Występuje z przewagą u mężczyzn (stosunek 3:1 do 5:1), choć u kobiet deformacja może być niedodiagnozowana z powodu tkanki piersiowej. W około 35-40% przypadków stwierdza się dodatni wywiad rodzinny, co wskazuje na autosomalny recesywny mechanizm genetyczny, choć konkretny gen nie został jeszcze zidentyfikowany. Wklęsłe żebro może występować izolowanie lub w przebiegu zespołów genetycznych, takich jak zespół Marfana, Noonana czy Ehlersa-Danlosa, a u 20% pacjentów obserwuje się współistniejącą skoliozę (do 21%).
chrząstka żebrowa, duszność, dystrofia miotoniczna, echokardiogram, homocystynuria, klatka piersiowa kurza, korekcja chirurgiczna, neurofibromatoza typu I, objętość wyrzutowa, ocena kardiologiczna, osteogenesis imperfecta, pectus carinatum, pectus excavatum, płodowy zespół alkoholowy, pojemność minutowa serca, rezerwa płucna, rezonans magnetyczny, skolioza, test funkcji płuc, tomografia komputerowa, VO2 max, wklęsłe żebro, wrodzona choroba serca, wrodzona deformacja ściany klatki piersiowej, wskaźnik Hallera, zapadnięcie mostka, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Marfana, zespół Noonana, zespół Polanda - Leksykon chorób i schorzeń
Wklęsłe żebro – Etiologia i przyczyny
Pectus excavatum, najczęstsza wrodzona deformacja klatki piersiowej, charakteryzuje się zapadnięciem mostka i przylegających żeber, co wynika z nieprawidłowego rozwoju chrząstki żebrowo-mostkowej. Histologicznie obserwuje się przedwczesne starzenie się chrząstki, obniżony poziom cynku, zmniejszoną aktywność chondrocytów oraz zaburzenia w układzie kolagenu, co skutkuje obniżoną stabilnością biomechaniczną. Etiologia jest wieloczynnikowa, z silnym podłożem genetycznym – 35-53% pacjentów ma krewnych pierwszego stopnia z tą wadą, a potencjalne mutacje zlokalizowano m.in. na chromosomach 5, 15, 17, 18 oraz w genie GAL3ST4 (mutacja g.chr7:99764688G>A). Deformacja często współwystępuje z zespołami tkanki łącznej, takimi jak Marfana (70% pacjentów), Ehlersa-Danlosa, Noonana (75-90%), Loeysa-Dietza, a także z innymi schorzeniami kostno-szkieletowymi jak skolioza czy kifozą.
choroba trzewna, chrząstka żebrowo-mostkowa, homocystynuria, kifoza, krzywica, neurofibromatoza typu I, osteogenesis imperfecta, pectus excavatum, skolioza, skrzywienie kręgosłupa, wada wrodzona, wrodzona łamliwość kości, zaburzenia przepływu krwi, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Loeysa-Dietza, zespół Marfana, zespół Noonana, zespół Polanda - Leksykon chorób i schorzeń
Oligodendroglioma – Zapobieganie i profilaktyka
Oligodendroglioma to rzadki nowotwór mózgu wywodzący się z oligodendrocytów, charakteryzujący się brakiem jednoznacznie zidentyfikowanych czynników ryzyka i przyczyn. Nie istnieją potwierdzone metody zapobiegania temu guzowi, a jego rozwój przebiega bez wyraźnych, możliwych do uniknięcia czynników środowiskowych czy stylu życia. Wyjątkiem są rzadkie zespoły genetyczne, takie jak neurofibromatoza typu I (NF1), zespół Li-Fraumeni oraz zespół Maffucciego, które predysponują do rozwoju oligodendroglioma. W tych przypadkach prewencja opiera się głównie na regularnym monitorowaniu i wczesnym wykrywaniu zmian za pomocą badań obrazowych, np. MRI.
badanie genetyczne, chemioterapia, czynnik ryzyka, ekspozycja na chemikalia, guz mózgu, komórka glejowa, komórka nowotworowa, metoda zapobiegania, neurofibromatoza typu I, NF1, objaw neurologiczny, oligodendrocyt, oligodendroglioma, promieniowanie jonizujące, radioterapia, resekcja guza, rzadka choroba genetyczna, wczesna diagnostyka, wczesne wykrywanie, zespół Li-Fraumeni, zespół Maffucciego