Przeciwwskazania stosowania
Topiramat

Przeciwwskazania stosowania topiramatu. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Topiramat jest substancją czynną o zastosowaniu przeciwpadaczkowym oraz w profilaktyce migreny. Dostępny jest w różnych produktach leczniczych (m.in. Epitoram, Etopro, Oritop, Topamax, Topiramate Aurovitas, Topiramate Neuraxpharm, Toramat) w postaci tabletek powlekanych o różnych mocach, a także kapsułek. Bezpieczne stosowanie tej substancji wymaga znajomości przeciwwskazań, które różnią się w zależności od wskazania terapeutycznego.¹

Nadwrażliwość na topiramat

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania topiramatu, niezależnie od wskazania klinicznego, jest nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w produkcie leczniczym. Przeciwwskazanie to dotyczy wszystkich dostępnych preparatów zawierających topiramat.^{2 3 4}

W przypadku produktu leczniczego Qsiva, który zawiera topiramat w połączeniu z fentraminą, przeciwwskazanie dotyczy nadwrażliwości na obie substancje czynne, a także inne aminy sympatykomimetyczne.⁵

Przeciwwskazania w profilaktyce migreny

Szczególne przeciwwskazania dotyczą stosowania topiramatu w profilaktyce migreny. W tym wskazaniu lek jest przeciwwskazany w następujących sytuacjach:

• W czasie ciąży – stosowanie topiramatu w profilaktyce migreny jest bezwzględnie przeciwwskazane u kobiet w ciąży, ze względu na potencjalne ryzyko teratogennego wpływu na płód.
• U kobiet w wieku rozrodczym niestosujących wysoce skutecznej antykoncepcji – przeciwwskazanie to wynika z ryzyka nieplanowanej ciąży podczas leczenia topiramatem.

^{6 7 8}

W przypadku preparatu Epitoram przeciwwskazanie jest sformułowane bardziej ogólnie jako „zapobieganie migrenie u kobiet w ciąży oraz kobiet w okresie rozrodczym, które nie stosują wysoce skutecznej metody antykoncepcji”.⁹

Podobnie w produkcie Topiramate Neuraxpharm przeciwwskazanie określono jako „profilaktyka migreny u kobiet w ciąży oraz u kobiet w okresie rozrodczym, które nie stosują wysoce skutecznych metod antykoncepcyjnych”.¹⁰

Przeciwwskazania w leczeniu padaczki

W przypadku stosowania topiramatu w leczeniu padaczki przeciwwskazania są nieco odmienne i obejmują:

• Ciążę – stosowanie u kobiet w ciąży jest przeciwwskazane, chyba że nie ma odpowiedniego leczenia alternatywnego. Jest to istotne rozróżnienie w porównaniu do profilaktyki migreny, gdzie przeciwwskazanie jest bezwzględne.
• Kobiety w wieku rozrodczym niestosujące wysoce skutecznej antykoncepcji – z wyjątkiem sytuacji, gdy:
  • nie ma odpowiedniej alternatywy terapeutycznej,
  • kobieta planuje ciążę,
  • jest w pełni poinformowana o ryzyku stosowania topiramatu w trakcie ciąży.

^{11 12 13}

Szczególne przeciwwskazania dla preparatu Qsiva

Produkt leczniczy Qsiva, zawierający topiramat w połączeniu z fentraminą, posiada dodatkowo specyficzne przeciwwskazania, które nie dotyczą preparatów zawierających wyłącznie topiramat:

• Okres ciąży – bezwzględne przeciwwskazanie.
• Kobiety w wieku rozrodczym niestosujące wysoce skutecznej antykoncepcji.
• Jednoczesne stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy (IMAO), takich jak:
  • iproniazyd
  • izoniazyd
  • fenelzyna
  • tranylcypromina

  lub w okresie 14 dni od przerwania leczenia IMAO.

• Jednoczesne stosowanie innych produktów leczniczych przeznaczonych do zmniejszenia masy ciała.

¹⁴

Przeciwwskazania związane z substancjami pomocniczymi

Należy zwrócić uwagę, że różne preparaty zawierające topiramat mogą zawierać różne substancje pomocnicze, które mogą stanowić przeciwwskazanie u określonych pacjentów. Do najczęściej występujących substancji pomocniczych o znanym działaniu należą:

• Laktoza jednowodna – obecna w preparatach:
  • Etopro 25 mg, 50 mg – 0,4 mg
  • Oritop 25 mg – 20,1 mg; 50 mg – 40,2 mg; 100 mg – 80,4 mg
  • Topamax tabletki – 25 mg zawiera 30,85 mg; 50 mg zawiera 61,70 mg; 100 mg zawiera 123,40 mg; 200 mg zawiera 43,50 mg
  • Topiramate Aurovitas – 25 mg zawiera 21,15 mg; 50 mg zawiera 42,30 mg; 100 mg zawiera 84,60 mg; 200 mg zawiera 61,70 mg
  • Topiramate Neuraxpharm – 50 mg zawiera 12 mg; 100 mg zawiera 24 mg; 200 mg zawiera 48 mg
  • Toramat – 25 mg zawiera 28,5 mg; 50 mg zawiera 57 mg; 100 mg zawiera 114 mg; 200 mg zawiera 228 mg
• Sacharoza – obecna w kapsułkach Topamax 15 mg i 25 mg oraz w produkcie Qsiva w różnych dawkach
• Żółcień pomarańczowa FCF (E110) – obecna w:
  • Etopro 100 mg – 0,05 mg
  • Qsiva 7,5 mg+46 mg – 0,01 mg; 11,25 mg+69 mg – 0,03 mg; 15 mg+92 mg – 0,03 mg
  • Toramat 50 mg – 0,05 mg
• Tartrazyna (E102) – obecna w Qsiva 7,5 mg+46 mg – 0,10 mg; 11,25 mg+69 mg – 0,07 mg; 15 mg+92 mg – 0,07 mg

^{15 16 17}

U pacjentów z nietolerancją laktozy, rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie należy stosować preparatów zawierających laktozę.

Preparaty zawierające sacharozę są przeciwwskazane u pacjentów z nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharozy-izomaltazy.

Preparaty zawierające żółcień pomarańczową FCF (E110) lub tartrazynę (E102) mogą powodować reakcje alergiczne u osób wrażliwych, w tym reakcje astmatyczne, szczególnie u osób z alergią na kwas acetylosalicylowy.

Specjalne sytuacje kliniczne

Kobiety w wieku rozrodczym

Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować wysoce skuteczną metodę antykoncepcji podczas terapii topiramatem. Większość preparatów zawierających topiramat jest przeciwwskazana u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących skutecznej antykoncepcji, zarówno w leczeniu padaczki, jak i w profilaktyce migreny. W leczeniu padaczki istnieją jednak wyjątki, które umożliwiają stosowanie topiramatu u kobiet planujących ciążę, pod warunkiem pełnej świadomości ryzyka i braku alternatywnych opcji terapeutycznych.¹⁸

Kobiety w ciąży

Stosowanie topiramatu w profilaktyce migreny jest bezwzględnie przeciwwskazane w okresie ciąży ze względu na potencjalne ryzyko teratogenne. W przypadku leczenia padaczki, topiramat można zastosować podczas ciąży jedynie wtedy, gdy nie ma odpowiedniej alternatywy terapeutycznej, a korzyści przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu.^{19 20}

Pacjenci przyjmujący inhibitory MAO

W przypadku preparatu Qsiva, zawierającego topiramat w połączeniu z fentraminą, przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy (IMAO) lub w ciągu 14 dni od zakończenia leczenia IMAO. Do inhibitorów MAO, których jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane, należą: iproniazyd, izoniazyd, fenelzyna i tranylcypromina.²¹

Przeciwwskazanie to wynika z ryzyka potencjalnie niebezpiecznych interakcji między fentraminą (jedną z substancji czynnych Qsiva) a inhibitorami MAO, które mogą prowadzić do przełomu nadciśnieniowego.

Pacjenci stosujący leki odchudzające

Produkt leczniczy Qsiva (topiramat + fentramina) nie powinien być stosowany jednocześnie z innymi lekami przeznaczonymi do redukcji masy ciała ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych i potencjalnie niebezpiecznych interakcji.²²

Ta kombinacja może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych lub zwiększonego ryzyka poważnych powikłań, zwłaszcza w zakresie układu sercowo-naczyniowego i nerwowego.

Tabela przeciwwskazań dla topiramatu