kanał KATP
Kanał KATP (kanał potasowy wrażliwy na ATP) to specyficzny rodzaj kanału jonowego występującego w błonach komórkowych wielu typów komórek, w tym komórek mięśnia sercowego, mięśni szkieletowych, komórek β trzustki oraz neuronów. Zbudowany jest z podjednostek Kir6.x (tworzących por) oraz podjednostek regulatorowych SUR (receptor sulfonylomocznika).
Kluczową cechą kanałów KATP jest ich wrażliwość na wewnątrzkomórkowe stężenie ATP – zamykają się w odpowiedzi na wzrost stężenia ATP, a otwierają przy jego spadku. Stanowi to istotny mechanizm łączący metabolizm komórki z jej potencjałem błonowym. W komórkach β trzustki zamknięcie kanałów KATP prowadzi do depolaryzacji błony komórkowej, napływu jonów wapnia i uwolnienia insuliny, co jest podstawowym mechanizmem wydzielania insuliny w odpowiedzi na wzrost stężenia glukozy we krwi.
Kanały KATP są celem działania wielu leków, w tym pochodnych sulfonylomocznika (np. glibenklamid), które blokują te kanały i są stosowane w leczeniu cukrzycy typu 2, oraz aktywatorów kanałów potasowych (np. diazoksyd), stosowanych w leczeniu niektórych przypadków hipoglikemii. Mutacje w genach kodujących komponenty kanałów KATP mogą prowadzić do różnych chorób, w tym przetrwałej hipoglikemii hiperinsulinemicznej noworodków oraz cukrzycy noworodkowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cinacalcet Aristo 90 mg
Przedkliniczne badania cynakalcetu wykazały brak działania teratogennego u królików przy dawce 0,4-krotnej maksymalnej dawki ludzkiej stosowanej w wtórnej nadczynności przytarczyc (180 mg/dobę) oraz u szczurów przy dawce 4,4-krotnie wyższej. Nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność u szczurów przy dawkach do 4-krotności dawki ludzkiej (180 mg/dobę). Cynakalcet przenika przez barierę łożyskową u królików, a u ciężarnych szczurów przy najwyższych dawkach obserwowano zmniejszenie masy ciała płodów związane z ciężką hipokalcemią u matek. Badania genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały potencjału mutagennego ani kancerogennego, choć margines bezpieczeństwa był ograniczony przez hipokalcemię obserwowaną w modelach zwierzęcych.
badanie toksykologiczne, cynakalcet, dawka nieteratogenna, densytometria kości, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, hipokalcemia, kanał KATP, masa czerwonych krwinek, płytka wzrostu kości, przenikanie przez łożysko, przenośnik serotoniny, receptor wapniowy, stężenie wapnia w surowicy, węzeł chłonny, wtórna nadczynność przytarczyc, zaćma, zmętnienie soczewki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cinacalcet Aristo 30 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa cynakalcetu wykazały brak działania teratogennego przy dawkach do 0,4 maksymalnej dawki ludzkiej (180 mg/dobę) u królików oraz do 4,4-krotności dawki ludzkiej u szczurów, ocenianych na podstawie AUC. Nie stwierdzono wpływu na płodność przy ekspozycji do 4-krotności dawki klinicznej 180 mg/dobę. U ciężarnych szczurów odnotowano nieznaczny spadek masy ciała i spożycia pokarmu przy najwyższych dawkach oraz zmniejszoną masę ciała płodów przy dawkach wywołujących ciężką hipokalemię u matek. Cynakalcet przenika przez łożysko u królików, co może mieć implikacje dla rozwoju płodu. Badania genotoksyczności i karcinogenności nie wykazały działania mutagennego ani rakotwórczego, jednak margines bezpieczeństwa jest ograniczony ze względu na hipokalemię obserwowaną w modelach zwierzęcych.
badania przedkliniczne, badania toksykologiczne, cynakalcet, densytometria kości, drżenie, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hipokalcemia, kanał KATP, łożysko, płodność, płytki wzrostu kości, przenośnik serotoniny, receptor wapniowy, węzły chłonne, wtórna nadczynność przytarczyc, zaćma - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cinacalcet Aurovitas 90 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa cynakalcetu wykazały brak działania teratogennego u królików i szczurów przy dawkach odpowiednio 0,4 i 4,4-krotnie wyższych niż maksymalne dawki stosowane u ludzi (180 mg/dobę). Nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność przy ekspozycjach do 4-krotności dawki terapeutycznej. U ciężarnych szczurów odnotowano nieznaczne zmniejszenie masy ciała i spożycia pokarmu oraz u płodów zmniejszenie masy ciała w przypadku ciężkiej hipokalcemii u matek. Cynakalcet przenika przez łożysko u królików. Nie wykazano potencjału genotoksycznego ani rakotwórczego, jednak marginesy bezpieczeństwa są ograniczone ze względu na hipokalcemię w modelach zwierzęcych. Długoterminowe badania na gryzoniach ujawniły zaćmę i zmętnienie soczewki, co nie występowało u psów, małp ani w badaniach klinicznych u ludzi, sugerując związek z hipokalcemicznym mechanizmem działania.
badanie przedkliniczne, cynakalcet, dawka nieteratogenna, densytometria kości, ekspozycja ogólnoustrojowa, gospodarka wapniowa, hipokalcemia, kanał KATP, margines bezpieczeństwa, płytka wzrostu kości, potencjał genotoksyczny, przenikanie przez łożysko, przenośnik serotoniny, receptor wapniowy, teratogenność, wartość AUC, wtórna nadczynność przytarczyc, zaćma, zmętnienie soczewki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Micalcet 30 mg
Dane przedkliniczne dotyczące cynakalcetu wskazują na brak działania teratogennego przy dawkach do 0,4-krotności (AUC) maksymalnej dawki stosowanej u ludzi (180 mg/dobę) u królików oraz do 4,4-krotności u szczurów. Nie stwierdzono wpływu na płodność przy dawkach do 4-krotności dawki ludzkiej. Jednak margines bezpieczeństwa u pacjentów przyjmujących maksymalną dawkę 360 mg/dobę jest węższy, co wymaga ostrożności. U ciężarnych szczurów odnotowano nieznaczne zmniejszenie masy ciała i spożycia pokarmu, a u płodów zmniejszoną masę ciała przy dawkach wywołujących ciężką hipokalemię u matek. Cynakalcet przenika przez łożysko u królików, co ma znaczenie dla oceny bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży. W badaniach toksykologicznych i genotoksycznych nie wykazano działania rakotwórczego ani genotoksycznego, jednak hipokalcemia ograniczała zakres stosowanych dawek u zwierząt. Zaćma i zmętnienie soczewki obserwowano u gryzoni, ale nie u psów, małp ani w badaniach klinicznych, co może być związane z hipokalcemią specyficzną dla gryzoni.
badanie rakotwórcze, badanie toksykologiczne, cynakalcet, densytometria kości, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, hipokalcemia, kanał KATP, płytka wzrostu kości, przenikanie przez łożysko, przenośnik serotoniny, receptor wapniowy, układ kostny, węzły chłonne, wtórna nadczynność przytarczyc, zaćma, zmętnienie soczewki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cinacalcet Sandoz 30 mg
Cynakalcet przeszedł szerokie badania przedkliniczne oceniające jego bezpieczeństwo, ze szczególnym uwzględnieniem działania teratogennego, wpływu na płodność, genotoksyczności, rakotwórczości oraz toksyczności u młodych zwierząt. W modelach zwierzęcych nie wykazano działania teratogennego przy dawkach do 0,4 maksymalnej dawki ludzkiej (180 mg/dobę) u królików oraz 4,4-krotności dawki ludzkiej u szczurów, a także braku negatywnego wpływu na płodność przy dawkach do 4-krotności dawki ludzkiej. U ciężarnych szczurów odnotowano nieznaczny spadek masy ciała i spożycia pokarmu przy najwyższych dawkach oraz zmniejszenie masy ciała płodów w przypadku ciężkiej hipokalcemii u matek. Cynakalcet przenika przez łożysko u królików. Nie stwierdzono działania genotoksycznego ani rakotwórczego, jednak margines bezpieczeństwa jest ograniczony ze względu na hipokalcemię obserwowaną w modelach zwierzęcych.
badanie densytometryczne, cynakalcet, czerwone krwinki, dawka nieteratogenna, drżenie, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, genotoksyczność, hipokalcemia, kanał KATP, płytka wzrostu, przenikanie przez łożysko, przenośnik serotoniny, rakotwórczość, receptor wapnia, toksyczność, wapń w surowicy, węzły chłonne, wpływ na płodność, wtórna nadczynność przytarczyc, wymioty, zaćma, zmętnienie soczewki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cinacalcet Aristo 60 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa cynakalcetu wykazały brak działania teratogennego u królików i szczurów przy dawkach odpowiednio do 0,4 i 4,4-krotnie wyższych niż maksymalna dawka kliniczna stosowana we wtórnej nadczynności przytarczyc (180 mg/dobę, przeliczając na AUC). Nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność przy dawkach do 4-krotności dawki ludzkiej. U ciężarnych szczurów odnotowano nieznaczny spadek masy ciała oraz zmniejszone spożycie pokarmu przy najwyższych dawkach, a także zmniejszoną masę ciała płodów w przypadku ciężkiej hipokalcemii u matek. Cynakalcet przenika przez łożysko u królików, co wskazuje na potencjalną ekspozycję płodu. W badaniach genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazano działania mutagennego ani kancerogennego, jednak margines bezpieczeństwa był ograniczony ze względu na hipokalcemię ograniczającą stosowane dawki.
- Leksykon substancji czynnych
Cynakalcet – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa cynakalcetu wykazały brak działania teratogennego przy dawkach do 0,4 (króliki) i 4,4-krotności (szczury) maksymalnej dawki ludzkiej stosowanej w wtórnej nadczynności przytarczyc (180 mg/dobę). Nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność przy dawkach do 4-krotności dawki ludzkiej. Cynakalcet przenika przez łożysko u królików, a u ciężarnych szczurów obserwowano spadek masy ciała i spożycia pokarmu oraz zmniejszenie masy ciała płodów przy dawkach wywołujących ciężką hipokalcémię. Nie wykazano działania genotoksycznego ani rakotwórczego. Hipokalcemia ograniczała zakres dawek w badaniach toksykologicznych, a u gryzoni zaobserwowano specyficzne zmętnienie soczewki i zaćmę, prawdopodobnie wtórne do hipokalcemii, nieobserwowane u innych gatunków i w badaniach klinicznych.
badanie rakotwórcze, badanie toksykologiczne, cynakalcet, dawka kliniczna, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, hipokalcemia, kanał KATP, płodność, płytka wzrostu kości długich, przenikanie przez łożysko, przenośnik serotoniny, receptor wapniowy, rozrodczość, stężenie wapnia w surowicy, układ krwiotwórczy, węzeł chłonny, wpływ teratogenny, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zaćma, zmętnienie soczewki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cinacalcet Sandoz 90 mg
Badania przedkliniczne cynakalcetu wykazały brak działania teratogennego u królików i szczurów przy dawkach odpowiednio 0,4- i 4,4-krotnie wyższych niż maksymalna dawka kliniczna 180 mg/dobę stosowana we wtórnej nadczynności przytarczyc (HPT), ocenianych na podstawie AUC. Nie stwierdzono wpływu na płodność przy ekspozycji do 4-krotności dawki ludzkiej (180 mg/dobę). U ciężarnych szczurów odnotowano nieznaczny spadek masy ciała i spożycia pokarmu przy najwyższych dawkach, a u płodów zmniejszoną masę ciała w przypadku ciężkiej hipokalcemii u samic. Cynakalcet przenika przez łożysko u królików, co ma znaczenie dla oceny ryzyka stosowania u kobiet w ciąży. Badania genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały działania mutagennego ani kancerogennego, jednak margines bezpieczeństwa jest ograniczony ze względu na hipokalcemię obserwowaną w modelach zwierzęcych.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cinacalcet Accord 60 mg
Badania przedkliniczne cynakalcetu, składnika aktywnego leku Cinacalcet Accord, wykazały brak działania teratogennego przy dawkach do 0,4 maksymalnej dawki ludzkiej (180 mg/dobę) u królików oraz do 4,4-krotności dawki ludzkiej u szczurów. Nie stwierdzono zaburzeń płodności u samców i samic przy ekspozycji do 4-krotności dawki 180 mg/dobę, choć margines bezpieczeństwa przy dawce klinicznej 360 mg/dobę jest ograniczony. U ciężarnych szczurów odnotowano nieznaczne zmniejszenie masy ciała i spożycia pokarmu oraz zmniejszoną masę ciała płodów przy dawkach wywołujących ciężką hipokalcemii u matek. Cynakalcet przenika przez łożysko u królików. Nie wykazano działania genotoksycznego ani rakotwórczego, jednak margines bezpieczeństwa jest ograniczony ze względu na hipokalcemiczne działanie w modelach zwierzęcych.
czerwone krwinki, densytometria kości, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, hipokalcemia, kanał KATP, płytka wzrostu, przenikanie przez łożysko, przenośnik serotoniny, receptor wapniowy, składnik aktywny, teratogenność, węzły chłonne, wtórna nadczynność przytarczyc, zaćma, zmętnienie soczewki