plamka gęsta
Plamka gęsta (macula densa) to wyspecjalizowana grupa komórek nabłonkowych zlokalizowana w dystalnym kanaliku krętym nefronu, w miejscu gdzie kanał ten przylega do własnego kłębuszka nerkowego. Stanowi ona kluczowy element aparatu przykłębuszkowego nefronu, wraz z komórkami przykłębuszkowymi (jukstaglomerularnymi) i mezangium pozakłębuszkowym.
Funkcjonalnie plamka gęsta pełni rolę chemoreceptora wykrywającego zmiany w stężeniu jonów sodu i chloru w płynie kanalikowym. Gdy przepływ krwi przez nerkę się zmniejsza, spada również ilość sodu docierającego do plamki gęstej, co inicjuje mechanizm autoregulacyjny znany jako sprzężenie cewkowo-kłębuszkowe (tubuloglomerular feedback).
W odpowiedzi na obniżone stężenie NaCl, komórki plamki gęstej uwalniają sygnały parakrynne (m.in. adenozynę, prostaglandyny, tlenek azotu), które wpływają na komórki przykłębuszkowe, stymulując je do uwalniania reniny. Zapoczątkowuje to kaskadę układu renina-angiotensyna-aldosteron, prowadzącą do zwężenia tętniczki doprowadzającej, zwiększenia ciśnienia filtracyjnego i ostatecznie przywrócenia prawidłowego przepływu krwi przez nerkę.
Zaburzenia funkcji plamki gęstej mogą przyczyniać się do rozwoju nadciśnienia tętniczego, niewydolności nerek oraz innych patologii związanych z gospodarką wodno-elektrolitową organizmu. Z tego powodu struktury te stanowią potencjalny cel dla nowych strategii terapeutycznych w leczeniu chorób nerek i układu krążenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Furosemid Medreg 40 mg
Furosemid, diuretyk pętlowy z grupy sulfonamidów (kod ATC: C03 CA01), działa poprzez hamowanie współtransportu Na+, K+ i 2Cl- w wstępującej części pętli Henlego, co prowadzi do zwiększonej natriurezy i diurezy. Maksymalna frakcja wydalanego sodu może sięgać do 35% przesączania kłębuszkowego. Lek dodatkowo przerwał cewkowo-kłębuszkowe sprzężenie zwrotne w plamce gęstej oraz stymuluje układ renina-angiotensyna-aldosteron. W niewydolności serca furosemid zmniejsza obciążenie wstępne serca poprzez rozszerzenie naczyń, mechanizm ten wymaga prawidłowej czynności nerek, aktywacji RAAS oraz syntezy prostaglandyn. Działanie przeciwnadciśnieniowe wynika z natriurezy, zmniejszenia objętości krwi oraz obniżenia reaktywności mięśni gładkich naczyń na bodźce zwężające, w tym katecholaminy.
diuretyk pętlowy, działanie moczopędne, działanie natriuretyczne, działanie przeciwnadciśnieniowe, działanie saluretyczne, efekt diuretyczny, furosemid, kanalik dystalny, katecholamina, mechanizm cewkowo-kłębuszkowy, nadciśnienie tętnicze, natriureza, niewydolność serca, obciążenie wstępne serca, pętla Henlego, plamka gęsta, prostaglandyny, przesączanie kłębuszkowe, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wiązanie wewnątrzkanałikowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Furosemide Norameda 10 mg/ml
Furosemid, będący silnym diuretykiem pętlowym z grupy sulfonamidów (kod ATC: C03 CA01), działa poprzez hamowanie kotransportera Na+-K+-2Cl- w ramieniu wstępującym pętli Henlego, co prowadzi do zwiększonego wydalania sodu (do 35% przesączania kłębuszkowego) oraz wtórnego wzrostu diurezy i natriurezy. Lek wykazuje szybki początek działania – już po 15 minutach od podania dożylnego – a jego efekt utrzymuje się około 3 godzin po dawce 20 mg i do 6 godzin po dawce doustnej 40 mg. Farmakokinetyka furosemidu charakteryzuje się sigmoidalną zależnością między stężeniem kanalikowym a efektem natriuretycznym, z minimalną efektywną szybkością wydalania około 10 µg/min. Ciągła infuzja furosemidu wykazuje większą skuteczność niż bolusy, a dawki powyżej optymalnej nie zwiększają istotnie efektu terapeutycznego.
albuminuria, diuretyk o silnym działaniu, diureza, działanie moczopędne, efekt hipotensyjny, efekt natriuretyczny, furosemid, gospodarka wodno-elektrolitowa, lek moczopędny, mechanizm transportowy, nadciśnienie tętnicze, natriureza, niewydolność nerek, niewydolność serca, pętla Henlego, plamka gęsta, przesączanie kłębuszkowe, roztwór do wstrzykiwań, sulfonamid, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zespół nerczycowy