Leki w grupie
„glikokortykosteroidy donosowe”

Glikokortykosteroidy donosowe (GKS donosowe) są grupą leków przeciwzapalnych stosowanych miejscowo w leczeniu schorzeń górnych dróg oddechowych, zwłaszcza alergicznego i niealergicznego zapalenia błony śluzowej nosa. Działają poprzez hamowanie procesu zapalnego i zmniejszenie produkcji mediatorów zapalnych, co prowadzi do redukcji obrzęku błony śluzowej nosa, zmniejszenia wydzieliny oraz złagodzenia takich objawów jak kichanie, świąd i niedrożność nosa.

Do najczęściej stosowanych glikokortykosteroidów donosowych należą: mometazon (Nasonex, Nasometin, Momester), flutykazon (Flixonase, Avamys, Fanipos), budezonid (Tafen Nasal, Rhinocort), beklometazon (Beclonasal, Nasobec) oraz triamcynolon (Nasacort). Nowszą pochodną jest furoinian flutykazonu (Avamys), charakteryzujący się wyższym powinowactwem do receptora glikokortykosteroidowego.

Największą zaletą GKS donosowych jest ich wysoka skuteczność w kontrolowaniu objawów alergicznego nieżytu nosa przy minimalnym ryzyku działań ogólnoustrojowych. W przeciwieństwie do doustnych leków przeciwhistaminowych, nie powodują senności i nie wpływają na funkcje poznawcze. Efekt terapeutyczny pojawia się zazwyczaj po kilku dniach regularnego stosowania, a pełna skuteczność osiągana jest po 1-2 tygodniach leczenia.

Wśród potencjalnych działań niepożądanych GKS donosowych wymienia się miejscowe podrażnienia błony śluzowej nosa, krwawienia z nosa oraz rzadziej występujące perforacje przegrody nosowej. Długotrwałe stosowanie wysokich dawek może teoretycznie prowadzić do zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, jednak przy standardowych dawkach terapeutycznych ryzyko to jest minimalne ze względu na niską biodostępność ogólnoustrojową tych leków.

Glikokortykosteroidy donosowe można podzielić ze względu na generację. Do starszej generacji należą beklometazon i budezonid, które charakteryzują się nieco wyższą biodostępnością ogólnoustrojową. Nowszą generację stanowią mometazon, flutykazon i jego pochodne, które dzięki minimalnej biodostępności ogólnoustrojowej (poniżej 1%) mają lepszy profil bezpieczeństwa i mogą być stosowane długotrwale bez istotnego ryzyka działań niepożądanych, także u dzieci.

Lista leków w tej grupie

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl